Hamon ng bayan kay Noynoy

Karapatang pantao at usapang pangkapayapaan: Pananagutan, pagwakas sa panunupil

Isa sa pinakatampok na isyu laban kay Pang. Arroyo ang malaganap na paglabag sa karapatang pantao, partikular sa mga grupo at indibidwal na lumalaban sa gobyerno. Mahigit 200 katao ang sapilitang dinukot at di alam ang kinalalagyan hanggang ngayon, samantalang aabot sa isanlibong aktibista at kritiko ng rehimen ang pinaslang. Ayon sa mga grupong pangkarapatang pantao, pati na sa independiyenteng mga imbestigador sa loob at labas ng bansa, tanging Armed Forces of the Philippines sa pangunguna ni Arroyo lamang ang nag-utos sa mga paglabag na ito.

Ayon kay Lovella de Castro, pangkalahatang kalihim ng Karapatan (Alliance for the Advancement of People’s Rights), nais nilang makitang panagutin ni Pangulong Aquino ang nagdaang rehimen. “Nananawagan kami ng isang independent fact-finding body na mag-iimbestiga sa mga kaso ng paglabag sa karapatang pantao at uusig sa mga heneral (ng AFP),” ani de Castro.

43 doktor at health worker, kabilang sa mga bilanggong pultikal ng gobyernong Arroyo (Soliman A. Santos)

Marami rin ang ipiniit sa panahon ni Arroyo dahil sa paglaban nila sa pamahalaan. Nanawagan si de Castro na palayain ng bagong gobyerno ang 21 political prisoners na ipinangakong palalayain ni Arroyo pero hindi niya pinalaya. “Saka yung political prisoners na dapat palayain for humanitarian reasons,” aniya. Kasama rito si Jovencio Balweg, na inoperahan na ng heart bypass surgery habang nasa bilangguan, at ang may-edad at sakitin nang konsultant ng National Democratic Front of the Philippines (NDFP) na si Angie Ipong.

Higit dito, ipinapanawagan ng mga grupong pangkarapatang pantao na ipagpatuloy ni Aquino ang usapang pangkapayapaan sa NDFP at Moro Islamic Liberation Front (MILF). Ani de Castro, kailangang tugunan ni Aquino ang pag-aalsa ng dalawang rebolusyonaryong grupo sa pamamagitan ng usapang pangkapayapaan, hindi ng marahas na programang kontra-insurhensiya tulad ng Oplan Bantay Laya ni Arroyo.

Kinatigan ng mismong NDFP at MILF ang pagpapatuloy ng usapan. “Dalawa lang naman ang options ng gobyerno: either giyerahin kami o idaan sa peace process. I hope na talagang tatahakin ni Noynoy ang negotiation track,” sabi ni Mohagher Iqbal, punong negosyador ng MILF. Sinabi naman ni Luis Jalandoni, punong negosyador ng NDFP, kailangang ipagpatuloy ng administrasyong Aquino ang mahahalagang adyendang dati nang naitakda sa negosasyon ng gobyerno sa NDFP.

Handa umano ang NDFP na ipagpatuloy ang porman na usapan batay sa The Hague Joint Declaration of 1992 na nilagdaan ng dalawang panig, gayundin ang Joint Agreement on Safety and Immunity Guarantees (Jasig) of 1995 at ang Comprehensive Agreement on Respect for Human Rights and International Humanitarian Law (Carhrihl), at iba pa.

“Komited kaming tugunan ang ugat ng armadong tunggalian sa pamamagitan ng pundamental na pang-ekonomiya, panlipunan at pampulitikang mga reporma (sa gobyerno),” paliwanag ni Jalandoni.

Maralitang tagalungsod: Trabaho at pabahay

“Ang lahat ng problema sa kahirapan ay nagsisimula sa kawalan ng trabaho.” Ito ang pahayag ni Carlito Badion, pangalawang tagapangulo ng Kalipunan ng Damayang Mahihirap (Kadamay). Tinatayang may 20 milyong maralitang lungsod sa buong bansa na karamiha’y walang tiyak na tahanan at trabaho, at bahagi ng tinatawag na ‘impormal’ na sektor ng lipunan.

Pinalalayas na maralita sa Quezon City (Owen Berico)

Ayon sa grupo ng mga maralitang lungsod, sa halip na pansamantalang ‘emergency employment’, dapat paunlarin ni Aquino ang Small and Medium Enterprises (maliliit at katamtamang-laking negosyo) tungo sa lehitimong mga industriya na lilikha ng mga trabaho na may disenteng sahod.

Nais din nilang ibalik sa P18.25 kada kilo ang presyo ng bigas ng National Food Authority, ibasura ang Value-Added Tax, at ibasura ang Oil Deregulation Law para maampat ang walang-kontrol na pagsirit sa presyo ng langis.

Kababaihan: Reproductive Health Bill, serbisyong sosyal

Kung kahirapan ang pag-uusapan, isa pa rin sa pinakaapektadong sektor ang kababaihan. Ayon sa pag-aaral ng Center for Women’s Resources, 47 porsiyento ng kababaihan ang isa o dalawang beses isang araw na lamang kumakain, habang 78 porsiyento ang kumukuha ng dagdag na trabaho gaya ng pagtitinda at paglalaba para lumaki ang kita.

Kontraktuwal ang karamihan ng kababaihang manggagawa. Kaya ang panawagan ng grupong Gabriela, dapat siguruhin ng gobyerno ang kanilang regularisasyon, lalo at nagiging bulnerable sila sa pang-aabusong seksuwal sa loob ng pabrika.

Itinutulak din ng grupo ang pagsasabatas ng Reproductive Health Bill, na nabigong ipasa noong ika-14 na Kongreso. “Noong una, sinuportahan ni Noynoy ang batas na ito. Pero nang magsalita ang Simbahang Katolika na magkakampanya sila laban dito, tumahimik na siya. Siguro ayaw niyang mawala ang suporta ng simabahan sa kanya. Hinahamon namin siyang gumawa ng malinaw na posisyon hinggil dito,” sabi ni Lana Linaban, pangkalahatang kalihim ng Gabriela.

Isang bagong bersiyon ng Reproductive Health Bill ang kanilang ihahain—yaong hindi lamang dinidiinan ang pagkontrol sa populasyon, kundi ang pagpapalakas ng serbisyong kalusugan at impormasyon hinggil sa reproductive health na ibinibigay ng gobyerno sa kababaihan.

Lumalabas na pinakamaliit ang inilaan ng gobyernong Arroyo para sa badyet pangkalusugan sa nagdaang apat na administrasyon: 1.8 porsiyento lamang ito ng pambansang badyet. May 38 porsiyento ng populasyon din lamang ang saklaw ng Philippine Health Insurance Corporation.

Ipinanawagan din ng Gabriela ang pagbasura sa Visiting Forces Agreement (VFA), kasunduang militar sa pagitan ng gobyernong Pilipinas at US na umano’y nagbubukas sa mga Pilipina sa bulnerabilidad ng pagsasamantala ng mga tropang Kano, gaya ng nangyari sa Pilipinang si ‘Nicole.’

Ipinangako noon ni Aquino na rerepasuhin ang VFA.

Ulat nina Kenneth Roland A. Guda, Ilang-Ilang Quijano, Soliman A. Santos, at Darius R. Galang

1 2 3

Short URL: http://pinoyweekly.org/new/?p=7852

Posted by Pinoy Weekly Staff on Jun 18 2010. Filed under Istorya ng Linggo, Lathalain. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry