“Sahod itaas, presyo ibaba” pa rin ang isa sa pangunahing mga panawagan ng mga manggagawa sa Mayo Uno ngayong taon. (Macky Macaspac)

Sinabi ni Pangulong Aquino na dapat daw magdiwang ang sektor ng paggawa sa Mayo 1, Pandaigdigang Araw ng Paggawa, dahil sa “good job” na ginawa ng administrasyon at naturang sektor. Pero ang sagot ng mga manggagawa: mas masidhing protesta at pagkondena.

Humigit-kumulang 30,000 katao, mula sa iba’t ibang unyon, pederasyon at organisasyong masa ang lumahok sa protestang pinangunahan ng Kilusang Mayo Uno (KMU) sa Maynila noong Mayo 1. Muli nilang pinuntirya ang administrasyong Aquino sa mga programa at polisiya nitong “kontra-manggagawa”—kasama na ang pagtanggi na magbigay ng umento sa sahod sa araw ng mga manggagawa.

“Konsistent siya (Pangulong Aquino) sa pagbasura sa panawagang dagdag-sahod,” sabi ni Roger Soluta, pangkalahatang kalihim ng KMU.

Noong nakaraang taon, tumanggi rin si Aquino sa umento, at sa halip nagdeklara ng dagdag na P30.00 na Cost of Living Allowance (COLA). Pero ginagamit umano ng administrasyon ang dagdag na COLA bilang dahilan para di magdagdag ng sahod ngayong Mayo 1. Ayon sa batas, di raw puwede magdagdag ng sahod higit sa isang beses sa loob ng isang taon–maliban na lamang kung may supervening event, o ekstraordinaryong kaganapang magbibigay katwiran sa dagdag-sahod—para ibigay ang umento.

“Ano pa bang supervening event ang hinahanap ng gobyernong ito, gayung kitang-kita na ang sahod ng manggagawa ay napakalayo sa living wage,” sabi ni Roger Soluta, pangkalahatang kalihim ng KMU.

Sinabi ni Soluta na hindi na kasya ang sahod ng mga manggagawa sa nagtataasang presyo ng mga bilihin. Dagdag pa ni Soluta, “black mail” ang ginagawa ni Aquino sa pagsabi niyang magreresulta sa malawakang tanggalan ang anumang dagdag-sahod.

Naunang sinabi ng Malakanyang na P3.1-Trilyon ang mawawala kung pagbibigyan ang hinihiling na P125 dagdag-sahod. Pero sinabi ni Ferdinand Gaite, pangulo ng Confederation for Unity, Recognition and Advancement of Government Employees (Courage), na malilipat lamang ito sa kamay ng mga kawani at manggagawa, palayo sa kamay ng mga kapitalista na dambuhala na ang kita.

Ipinoprotesta rin ng KMU ang pagtanggi ni Aquino na ibasura ang iskemang kontraktuwalisasyon at kawalan ng kaseguruhan sa trabaho ng mga obrero. Mistulang nais ni Aquino na “malubos ang pagsasamantala sa mga manggagawa,” ani Soluta.

Kinondena din ng KMU ang paggamit ni Aquino sa non-wage benefits, dahil galing naman daw sa buwis at kontribusyon ng mga manggagawa ang mga ito. Hindi umano direktang makakapagbigay ginhawa ang non-wage benefits sa mga manggagawa sa harap ng nagtataasang presyo ng mga bilihin at serbisyo.

“Ang kailangan ng mga manggagawa, makabuluhang dagdag-sahod at seguridad sa trabaho. Ito ang kailangan ng pamilya ng manggagawa dahil tumataas ang singil sa kuryente, tubig at iba pang bayarin,” sabi ni Joms Salvador, pangkalahatang kalihim ng Gabriela.

Sinabi ni Salvador na ginagamit ng pangulo ang mag manggagawa at ang araw ng paggawa para pabanguhin ang imahe nito. “Ang kapal ng mukha niya, matagal ng walang ginagawa ang gobyerno para sa mga manggagawa,” aniya.

Sinabi naman ni kandidato sa pagkasenador ng Makabayan na si Teddy Casino na ipinakita ni Aquino ang “kawalang malasakit sa mga manggagawa.”

“Katiting na nga ang kahilingan nila, wala pa siyang itinira,” sabi ni Casino, tungkol sa patuloy na pagtanggi ni Aquino sa makabuluhang dagdag-sahod.

Martsa ng mga manggagawa patungong Mendiola. (Pher Pasion)

Sinabi pa ni Casino na hindi umano maasahan ang gobyerno ni Aquino na magtaguyod sa interes ng mga manggagawa, dahil “ang posisyon ng pangulo’y (laging) pabor sa malalaking employer, mga negosyante at sa mga dayuhang investor.”

“’Yung mga manggagawa, natin hindi man lang niya binigyan ng pagkilala at anumang pagmamalasakit,” sabi ni Casino, na tinaguriang tanging kandidato sa pagkasenador na nanggaling sa hanay ng kilusang manggagawa.

Samantala, sa misang idinaos sa Church of the Black Nazarene sa Quiapo alay sa mga manggagawa, pinasalamatan ni Cardinal Luis Antonio Tagle ang mga manggagawa sa pagpapanday nito (manggagawa) ng lipunan.

“Salamat sa mga manggagawa, kung wala kayo, wala ang ating lipunan,” sabi ni Tagle, sa misang pinangunahan niya kasama ang 25 pang pari.

Ipinanawagan din ni Tagle na dapat umanong ipanguna ang dangal ng tao, ng mga manggagawa bago ang pagkamal ng tubo.

“Kahit nagbago pa ang classification ng manggagawa, ang dangal at karapatan nito’y hindi magbabago,” aniya. Idinagdag pa ni Tagle na kailangan ang sama-samang pagkilos ng mga manggagawa para sa kanilang karapatan at nanawagan sa internasyunal na mga institusyon na tugunan ang isyu ng mga manggagawa.

Slideshow: Larawan nina Boy Bagwis, Darius Galang, KR Guda, Christine Kaye Javier, Macky Macaspac, Pher Pasion, Soliman A. Santos and Emilie Van Limbergen  | Audio: Live recording ng pagkanta ni Ericson Acosta ng “Patay Na Ang Kabayo” sa programa sa Mayo Uno, 2013 sa Liwasang Bonifacio, Manila.

Artikulo ni Macky Macaspac, karagdagang panayam ni Christine Kaye Javier

Maraming salamat sa inyong mga manggagawa, sabi ni Cardinal Luis Antonio Tagle, sa kanyang sermon noong Mayo 1. (Macky Macaspac)

Dignidad, dangal at karapatan muna ng mga manggagawa bago ang pera o tubo.

Ito ang isa sa mga mungkahi ni Cardinal Luis Antonio Tagle, sa kanyang sermon sa misa para sa manggagawa noong Mayo 1, Pandaigdigang Araw ng Paggawa sa Simbahan ng Quiapo sa Maynila. Mga mungkahi ito ni Tagle na tugon sa mga problemang kinakaharap ng mga manggagawa sa Pilipinas.

Sa isang misa na dinaluhan ng 25 iba pang pari, mga lider-simbahan sa iba’t ibang dominasyong Kristiyano, at mga lider-obrero at progresibo, binigyan-diin ni Tagle ang halaga ng mga manggagawa sa lipunang Pilipino. Sinabi niyang kahit na may iba’t ibang klasipikasyon na ngayon ng mga manggagawa, nananatili ang pangangailangang itaguyod ang dignidad at karapatan nila.

Ani Tagle: “Ang tao ay may karapatan, hindi nababawasan ang karapatan ng manggagawa kahit nagbago pa ang classification nito –ang dangal at karapatan ay hindi magbabago.”

Pinatutukuyan ni Tagle ang sinasabing international trends na paghahanay sa mga manggagawa sa iba’t ibang klase–nakabatay sa klasipikasyon nila ang karapatan nila.

Sinabi ni Tagle na labag sa karapatan ng mga manggagawa ang klasipikasyong ito.

Nanawagan ang dating papabile at tinitingalang lider ng simbahang Katoliko sa bansa na magkaisa sana at sama-samang kumilos para sa ikabubuti ng lahat ang mga manggagawa.

Sinabi pa ni Tagle na bahagi ng misyon ng mga Katolikong pari at mga Katoliko ang makilahok sa mga isyu ng mga manggagawa at makialam sa mga pagkamit ng makabuluhang pagbabago para sa ikabubuti ng manggagawa.

“Maraming, maraming salamat sa lahat ng mga manggagawa. Kung wala kayo, wala ang lipunan,” sabi ni Tagle, sa pagtatapos ng kanyang sermon.

Dinaluhan ng iba’t ibang organisasyon ng mga obrero na pinangungunahan ng Kilusang Mayo Uno (KMU) ang misa. Nandoon din ang ilang lider-progresibo, na ikinatuwa ang pakikiisa ng mga lider-simbahang Katoliko sa pakikibaka ng mga manggagawa.

Matapos ang misa, pinangunahan din ng mga pari at taong simbahan ang isang Solidarity Lunch, na pakikipagsalo nila sa mga manggagawa sa simpleng pagkain.

Ikinatuwa ng progresibong mga taong-simbahan ang aktibong pakikipagkaisa ni Tagle sa kilusang manggagawa.

Ani Nardy Sabino, pangkalahatang kalihim ng Promotion of Church People’s Response, “Napapanahon ang mensahe ni Cardinal. Ipinapakita niya na hindi isinasantabi ng Simbahan ang hinaing ng mga manggagawa sa bayan.”

Maikling kasaysayan ng two-tiered wage system sa buong mundo — at kung papaano nito pinaliliit ang sahod ng manggagawa. (IKLIK ANG IMAGE PARA SA MAS MALAKING BERSIYON NG INFOGRAPHIC.)

Nitz Gonzaga, vice chairperson for women of Kilusang Mayo Uno. (Jovianne Figueroa)

Laid off and unfairly dismissed workers from different companies aired their grievances  in front of Department of Labor and Employment (DOLE) to call for justice and labor rights, on the eve of Labor Day.

Workers from Advan Shoes, People’s Journal and Toyota Motors Inc., with Defend Job Philippines, rallied in front of DOLE main office, bringing with them paper Advan shoes and newspaper placards. The placards bore calls to act on the illegal shutdown of the Advan factory, end to contractualization, and action on fabricated cases filed against workers, as well as action on calls for significant wage hike.

Workers from various factories and companies picket the DOLE main office on the eve of Labor Day. (Jovianne Figueroa)

Nenita Gonzaga, vice chairperson for women of Kilusang Mayo Uno (KMU), said that the government is mandated to provide work for its people. “Di kami [walang alam]. Nalalaman namin ang ginagawa ninyo…Tungkulin ng gobyerno na bigyan ng trabaho ang kanyang mga mamamayan.” (We are not clueless. We know what you in the government are doing. It is the task of government to provide for jobs for the people.)

The workers also brought attention to the labor case at the People’s Journal, whose workers won its cases in the Supreme Court and National Labor Relations Commission (NLRC) regarding the implementation of wage hike, reinstatement of unjustly dismissed employees and payment of retirement benefits and other allowances.

Until now, however, the workers still await for the actual implementation of the said decisions.

Vice President of the Journal Employees Union and Journal employee Jerry Serue, said that there contonies to be a backlog in their wage distribution since 2008.

The management continues to deduct from their salaries mandatory payments for Philhealth, Pagibig and SSS. But the union claimed that the Romuladez-owned company had not been remitting the said benefits to the concerned agencies.

While Journal employees await decision on their cases, meanwhile, other workers are stuck waiting for the hearing of their cases.

Lisa Malimata, worker from Advan Shoes, said that it has been three months since they filed the case in NLRC regarding the illegal shutdown of their factory. Around 200 workers were left without benefits, despite many  of them working for almost 20 years in the company.

The workers condemned these “anti-worker” practices left unchecked by the Aquino government.

Meanwhile, workers from People Democratic Hawkers and Vendors Alliance in Luneta Park last week again filed another case in addition to their pending cases in NLRC and the Ombudsman office.

Advan workers picketing the DOLE main office. (Jovianne Figueroa)

They complained of the harsh methods employed by the Metro Manila Development Authority (MMDA) in driving them away from the park. Last April, where MMDA men  removed and destroyed stalls of vendors inside Luneta Park.

A child, one female and two males were hurt in the confrontation.

“Inalisan kami ng karapatan maghanap-buhay sa Luneta Park,” (They took away our right to livelihood at Luneta Park) said a vendor, who identified herself as Nanay Nila.

The park administration insisted that the vendors were a hindrance to the beautification program in Luneta.

After they were forcibly removed inside the park, Nila said that they relocated their stores outside the park. Even as their cases are still being heard,  the vendors complained that they continue to experience harassment.

Mahirap puntahan ang Baganga, Davao Oriental. Hindi lamang dahil mahaba at masalimuot ang biyahe patungo rito mula sa Davao City, kundi dahil naging sentro ito ng kalamidad, ng pagragasa ng bagyong Pablo, noong Disyembre 2012. At hindi pa ito nakakabangon hanggang ngayon.

Bagamat natural na kalamidad ang tumama sa lugar, matagal nang niraragasa ito ng kalamidad na tao ang may gawa: kapabayaan ng gobyerno, kakulangan ng serbisyong panlipunan, matinding presensiya ng militar.

Matapos bisitahin ng bagyong Pablo, tumindi ang kalamidad na tao ang may gawa: May mga alegasyong nakurakot ang dapat sana’y ipinamamahaging relief goods sa mga nasalanta. Pati ang pansamantalang tirahan ng mga biktima, nabalitang overpriced daw ang pagkakagawa. Samantala, halos hindi na raw gumagana ang lokal na pamahalaan, namamayani na raw ang mga militar.

Ito ang gustong alamin ng isang fact-finding and humanitarian mission na nagtungo sa lugar kamakailan.

Lulan ng tatlong bus galing sa Davao City, tinahak ng mga misyonerong aabot sa 76 katao kabilang ang mga madre, doktor, nars, psychologist, forester at iba pang nais tumulong ang mahaba, masalimuot na biyahe patungong Baganga. Kasama rito ang mga alagad ng midya, kabilang ang Pinoy Weekly.

Mga militar na namamalagi sa mga bahay ng sibilyan sa Sityo Timbawon, Binondo, Baganga. (Macky Macaspac)

Patungong Baganga

Sa una, maayos pero mabilis ang takbo ng bus. Sementado at aspaltado pa kasi ang hayway. Maganda at kaaya-aya din ang mga tanawin.

Pero habang papalayo sa Davao City at papalapit sa mga bayang sinalanta ng bagyo, nag-iiba na ang tanawin. Bagamat malinis na ang daan mula sa kalat na nilikha ng bagyo, bakas pa rin ang pinagdaan ng mga bayang ito. Kumikislap ang magkabilang panig ng haywey.

Mula ang kislap sa mga bubong ng mga bahay na tinangay ng malakas na hangin sa kasagsagan ng bagyo. Bagong palit ang mga yerong bubong. Nakasalansan din ang hollow blocks sa ilang itinatayong bagong bahay. Kahit ang mga pananim tulad ng saging, nagsisimula nang mamunga, ilan sa mga ito ang may balot na ng plastik, berdeng-berde din ang ilang malawak na palayan.

Wala na rin sa tabing haywey ang mga biktimang nakasahod ang kamay sa paghingi ng tulong. Pero kalauna’y napag-alaman namin: Nandoon pa rin sila, sa kani-kanilang mga komunidad, naghihirap.

Papalayo pa, unti-unting napapalitan ang kinang ng yero ang tabing haywey. Napalitan ito ng mga kulay-puting tolda. Tolda ito na ipanamahagi ng mga organisasyon at ginawang bubong ng mga residente. Marami rin ang gumamit ng mga lumang tarpaulin bilang bubong at dingding. Nakahilera pa rin ang mga tent city sa ilang bayang dinaanan ng grupo.

Gayundin, marami pa rin sa mga nabuwal na puno, laluna na ang mga punong niyog. Nakahandusay pa rin ang mga ito sa mga gilid ng burol at mga kabundukan. Pakitid nang pakitid ang daanang tinahak ng tatlong bus. Salitan ang putik at alikabok, hindi na sementado ang daan. Mabagal na rin at pagewang-gewang ang takbo ng mga bus dahil sa malubak na daan. Bahagi na ito ng Compostela Valley na kanugnog ng bayan ng Cateel patungong Baganga.

Dito unang nadaanan ng grupo ang isang detatsment ng militar. Hindi naman pinahinto ang grupo, mukhang nagulat ang mga sundalo sa pagdaan ng tatlong bus. Ang iba kasi, naliligo sa gawing kaliwa ng kalsada at ang iba’y nakaupo at nakatayo lang sa gawing kanan.

“Dito na iyon, ’yung bahay na sinunog,” sabi ng isang kalahok na miyembro ng grupong Karapatan. Tanong naman ng iba: “Hihinto ba tayo?”

“Hindi na, kuha lang tayo ng litrato ng bahay na sinunog.” Nagmenor ang bus. Itinutok ng mga nasa loob ng bus ang kanilang mga kamera, at nagsipitikan.

“Andar na manong, alis na tayo,” sabi ng taga-Karapatan, paspas na ang bus kahit maalikabok ang daan. Walang nagawa ang mga sundalo, nakamasid na lamang sila sa papalayong mga bus. Pero ang isa, kumaripas ng takbo patungo sa kanilang kampo na isang eskuwelahan. Malamang na nagreport na ito sa mga “nakakataas.”

Patuloy na tinahak ng tatlong bus ang paliku-likong kalsada. Tinitiyak ng mga drayber na hindi magkakalayo ang agwat ng mga bus. Bukod kasi sa malubak ang kalsada, gilid din ito ng bangin. Pero mahigit dalawang oras pa lamang ang lumilipas, gumanda ang takbo ng bus, hindi na umaalon-alon at tumatalbog-talbog, patag at sementado na kasi ang daan pero biglang tumigil ang konboy ng mga bus. Tsekpoint ng 67th Infantry Batallion ng Philippine Army. Nasa bayan na ng Cateel ang grupo, sa Sityo Dispatching ng Brgy. Malibago.

“Baba ang mga lalaki,” utos ng isang militar na nakasukbit sa balikat ang armalayt at bandoler ng mga bala. Bumaba ang mga lalaki kasama ang mga madre at mga lider ng Balsa Mindanao. Nagsimula ang negosasyon, habang isa-isang inakyat ng isang sundalo ang bus. Tiningnan ang loob nito, hindi naman malaman kung may hinahanap siya. Lilinga-linga lang sa mga upuan at sa mga natira tao sa loob ng bus. Lahat silang sundalo, nakasuot ng full battle uniform pero walang mga nameplate.

Sinabi ng mga madre at ibang negosyador ang pakay ng grupo, patungong Baganga at magbibigay ng relief goods at medikal na serbisyo, gayundin na isasadokumento ng grupo ang kalagayan ng mga biktima ng bagyo.

Tumagal ang negosasyon. Sabi ng lider ng sundalo, “Pasensiya na, trabaho lang.” Dagdag pa niya, hintayin daw ng grupo ang kanilang commanding officer at doon makiusap na padaanin ang konboy. Mag-iisang oras na nang payagang makadaan ang grupo. Pero bago pa ito, isang nakamotorsiklong sundalo ang humarurot palayo sa detatsment.

At halos 25 metro mula sa tsekpoint, sa palusong na pakurbadang daan, hinarang ng isang sundalong nakamotorsiklo ang isang logging truck. Inutusan ng militar ang drayber ng trak na ibalagbag ang kanyang sasakyan sa kalsada. Pagkatapos, kumaripas ng takbo papunta sa mga militar ang drayber, tangay ang susi ng trak. Maliban pa ang ikinalat na mga troso sa harapan ng trak at sa maliit na puwang sa pagitan ng trak at sa mga nakasalansan na mga troso.

Napilitan ang mga kalahok sa misyon na buhatin ang mga troso at alisin ang salansan ng mga troso para makadaan ang mga bus. Nanguna na ang mga madre sa pagbuhat; tulung-tulong ang lahat.

Lumarga ulit ang konboy. Pero hindi pa tumatagal ang biyahe’y bumulaga naman ang mga tipak ng batong nakahilera pahalang sa kalsada. Imposible namang gumulong mula sa bundok at humilera nang dikit-dikit sa kalsada. Halatang may naglagay.

Hindi malayo ang suspetsa ng marami na inilagay ito ng nakamotor na militar na nauna sa konboy. Hindi pa nasapatan ang militar, makailang-ulit  pa silang naglagay ng hambalang na mga bato, kahoy sa kalsada at, ang pinakahuli, hinukay na lupa, graba at putik na inilagay sa gitna ng kalsada. Malakas ang hinala ng marami sa misyon na ginamitan ito ng backhoe truck: mainit pa kasi ang makina ng isang backhoe na nakaparada malapit sa tambak.

Gamit ang kamay, paa at patpat, sinikap alisin ng mga misyonero ang tambak at mabigyan ng puwang kahit maliit lang na daan ang mga bus.

Hinarang pa rin

Mga bata na nakapila para sa Operation Tuli ng medical mission. (Macky Macaspac)

Medyo matiwasay na ang takbo ng konboy. Lumapat na rin ang mga gulong ng mga bus sa sementadong kalsada.

Pero wala pang tatlong oras, tumigil ulit ito. Tsekpoint ulit. Nasa Cateel pa rin ang grupo pero nasa Brgy. Aragon na. May signboard na nakabalagbag na sa kalsada: “Stop Military checkpoint. B coy 57th IB, 10th ID, PA”. Sa bandang unahan ng tsekpoint, may nakaparadang mobile vehicle ng PNP. Biglang inilabas naman ng mga pulis ang kanilang signboard: “Stop Comelec checkpoint, Please bear with us. Thank you for your cooperation”.

Muli, pinababa ang mga lalaki. Inspeksiyon daw. Pagbaba ng mga negosyador papalapit naman ang isang pulis na may pangalang “PO1 Miguel”—batay sa kanyang nameplate at sa pagpapakilala na rin niya. Dumistansiya ang isang sundalo na unang lumapit sa mga bus. Hindi rin umakyat at nag-inspeksiyon sa mga sakay at kargada ng bus.

Mahaba ang paliwanagan ng mga negosyador ng grupo at ni Miguel. Pinipilit ni Miguel na hindi puwedeng makadaan ang konboy at magpatuloy patungong Baganga. May memo raw ang kanilang nakakataas na opisyal na huwag padaanin. Ninais pa ng mga pulis at militar na ilagay sa logbook ang pangalan ng lahat ng mga kalahok sa misyon na tinutulan ng mga negosyador ng grupo.

“Sir bawal na ’yang ginagawa ninyo sa DOJ memo tungkol sa pag-conduct ng mga checkpoint. Dapat visual inspection lang at hindi hino-hold,” sabi ng isang negosyador.

“Utos ng nakakataas. May memo kasi sa amin,” sagot ng pulis. Pero nang hanapin ang kanilang sinasabing memo, walang maipakita ang pulis, gayundin na kahit pumayag na ang isang madre na mag-logbook para sa buong grupo, wala namang logbook. Ang kapansin-pansin, hindi pinapahinto ang ibang motoristang dumadaan sa tsekpoint. Kaway-kaway lang ang ginagawa ng mga pulis at militar sa mga ito.

Isa pang makatawag-pansin ang isang lalaking nakasibilyan at nakatakip ang mukha na siyang tila nagpapasya sa tinatakbo ng negosasyon.

Nang komprontahin siya ng isang madre kung sino siya, arogante niyang sinagot ang madre: “You don’t have the right to question me. Ako ang humihingi ng mga pangalan ninyo at hindi ko ibibigay ang pangalan ko sa inyo.” Maliban pa sa taong ito, isa namang sibilyan na residente raw ng lugar ang panay ang bulong sa mga pulis at militar na huwag padaanin ang grupo, at sinisigawan ang grupo.

Katwiran ng mga pulis at militar, magpoprotesta raw ang grupo, kaya pinipigilan nilang makadaan. “Pupunta kayo rito para maghikayat ng mga tao na magrali sa Davao,” sigaw ng sibilyan na residente na isang rebel returnee, sa tantya ng grupo.

Tumagal ng dalawang oras ang pagbinbin sa grupo, Nang pumayag si Miguel na makadaan na ang grupo, isang pulis naman na may pangalang “De Jesus” ang biglang humarang sa naunang bus. Tatayo lang daw siya sa harap ng bus para hindi makaalis ang grupo. “Utos sa akin na tumayo lang dito,” sabi niya. Pinayagan ding makadaan ang grupo ng magkompromiso ang mga ito na sasabay ang PNP bilang escort patungong Baganga.

Ang nakakatuwa, binaklas ng PNP ang kanilang signboard, isinakay sa kanilang mobile patrol at lahat ng mga pulis kasama kabilang na ang aroganteng nakatakip ang mukha.

Walang iniwan tanging tsekpoint lang ng militar ang naiwan sa Brgy. Aragon.

Bahid ng pagkatakot

Playground: Tila iniisip ng bata kung kailan magagawa ang gym ng Baganga na winasak ni Pablo. (Macky Macaspac)

Pagpasok sa bayan ng Baganga, muling pinahinto ang konboy, lumapit na naman ang isang pulis na may markang LTO sa kanyang dibdib. Pero maiksing panahon lamang ang itinigil dito ng grupo. Naulinigan ng isang negosyador ng grupo na pinapadaan ang grupo sa Incident Command Post (ICP)—pero hindi pumunta ang grupo at tumuloy sa sentro ng bayan, bagamat escorted pa rin ng pulis mula sa Cateel.

Ang ICP raw ang itinayong sentruhan ng relief goods na dinadala ng anumang grupo na nagnanais magbigay sa mga biktima. Pinamamahalaan ito ng isang opisyal militar na si Col. Kris Mortela, commanding officer ng 67th IB sa basbas daw ng gobernador ng Davao Oriental na si Cora Malanyaon.

Mababakas ng sinuman na maganda ang bayan ng Baganga bago sinalanta ng bagyong Pablo. Bulunduking bayan ito na nasa tabi ng kalmadong dagat. Pero kung ano ang imahe na ipinakita sa mga telebisyon matapos bayuhin ng bagyo, ganoon pa rin ang imahe, maliban sa nalinis na ang mga kalat. Sira ang halos lahat ng bahay, marami sa mga ito tolda at trapal ang bubong, laluna ang mga maliliit at katamtamang laki na mga bahay. Kahit ang munisipyo, sira pa rin. Ang iba nakatira pa rin sa mga tent at pinagtagpi-tagping kahoy, trapal na nasa tabi ng haywey.

Dahil sa abalang inabot ng grupo sa daan, hindi na kayang tumuloy sa pinakamalayong barangay ng bayan ang grupo. “Dito na tayo magpapalipas ng gabi. Delikado ang daan,” sabi ng isang miyembro ng Bagong Alyansang Makabayan ng Southern Mindanao Region (Bayan-SMR).

Pero bago magpahinga, tinungo ng grupo ang bahay ni Cristina Jose sa lugar kung saan napaslang siya. Si Jose ang isa sa mga lokal na lider ng grupong Barug Katawhan sa Baganga na namuno sa paggiit sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) na ilabas ang relief goods na itinatago ng naturang ahensiya, dahil nagugutom na ang mga taga-Baganga, wala nang makain. Nagprotesta sila sa harap ng DSWD sa Davao City. Inireklamo rin niya ang presensiya ng mga militar sa Baganga. Noong Pebrero, pinaslang ng armadong kalalakihan—pinaghihinalaang mga militar—si Jose.

Nag-alay ng maikling panalangin at nagtirik ng kandila ang mga misyonero, bilang pagpupugay sa lider ng mga biktima ng kalamidad.

“Papunta si Cristina sa Davao para ibulgar ang nagaganap na anomalya sa distribution ng relief goods,” kuwento ni Hanimay Suazo, na pangkalahatang kalihim ng Karapatan-SMR. Hindi na nakarating si Jose sa Davao. “Hindi na natin malalaman kung anong impormasyon mayroon si Cristina, dahil patay na nga siya,” sabi naman ng isang kalahok sa misyon.

Isa sa mga akusasyon ng Barug Katawhan ang hoarding ng mga bigas na para sa mga biktima. Marahil, totoo ang akusasyon dahil isang biktima na nasa bunkhouse ang nagrereklamo. “Grabe ang panloloko ng gobyerno. Hindi na namin naiintindihan ang nangyayari. Nakakaawa ang mga bata. Minsan, may bigas, minsan wala.Minsan mabaho pa ang bigas (na bigay ng DSWD). Nagkakasakit na ang mga bata. Umaasa na lang kami sa bigay na bigas, hino-hold pa,” reklamo ni Boni Magson, isang residente.

Sa loob ng ilang buwang pananatili sa bunkhouse, madalang na rin ang relief goods sa 40 pamilyang nasa bunkhouse. Bukod sa natatakot na rin ang mga ito na anumang oras paalisin na sila sa pansamantalang tirahan sa tabi ng wasak na gym ng bayan.

“Saan kami pupunta? Sira ang mga bahay namin. Sira ang mga pananim. ’Yung mga niyog namin, natumba lahat. ’Yung mga saging, natapyas,” daing ni Magson. Wala rin daw inaalok na bahay na malilipatan ang mga biktima. Sa kabila ito ng pahayag ng mga opisyal ng probinsiya na magtatayo ito ng housing units sa Baganga.

“Sana mapalitan na ang gobyerno. Mapalitan ang governor (at) vice governor,” ani Magson.

Kinabukasan, lulan ng dalawang saddam (logging) truck, tumulak patungong Sityo Limot ang 69-kataong kalahok sa misyon. Umabot sa 69 na lang kasi nagpaiwan ang iba sa sentrong bayan para sa psycho-social intervention sa mga bata sa bunkhouse. Personal pa nga na binantayan ito ng alkalde ng Baganga habang naghahanda sa pag-alis ang grupo.

“Ingat kayo sa daan,” sabi ng alkalde, sabay kaway sa grupong papaalis.

Tatlong oras na binagtas ng saddam ang mabato, maputik at makitid na daang paakyat sa bulunduking Brgy. Binondo. Pero hanggang Sityo Timbawon lang ang kaya ng saddam. Paakyat sa Sityo Limot, kailangan nang maglakad ng grupo o sumakay sa habal-habal (motorsiklo na ginawang sasakyan para sa maraming tao) ng isang oras.

“Mauna na ang medical team. kailangang maihanda nila ang mga gamit medikal. Sila ang unang sasakay sa habal-habal at kapag nahatid, balikan na lang ang mga naglalakad,” sabi ni Glades Maglunsod ng Bayan.

Mistulang batas militar sa Baganga. (Macky Macaspac)

Pasado ala-una ng hapon nang mabuo ang grupo sa Sityo Limot. Nagsisimula na ang medical mission. Nakapila na ang mga magpapatingin sa mga doktor na kasama ng grupo. Ilan sa mga bata ang nakasilip sa isang bahay na ginawang operating room para sa mga magpapatuli, ang iba nagpabunot ng ngipin.

Lumabas sa pagsisiyasat at konsultasyon ng mga doktor, walang pumapasok na tulong medikal sa lugar. “Karamihang sakit ng mga tao rito ay gastritis—sanhi ng kakulangan ng makakain at pinapalala pa ng stress, ubo’t sipon, sakit sa katawan at balat, at urinary track infection,” paliwanag ni Ian Morales ng Health Alliance for Democarcy o HEAD.

Bagamat may mga tulong na nakapasok na sa lugar, hindi pa rin nakakasapat ang mga ito para sa tribung Mandaya na naninirahan sa lugar. Wasak ang kanilang pananim at hindi rin nila masimulang makapagtanim ulit. Walang silang puhunan. Gayundin, walang anumang tulong para sa kanilang kabuhayan na natatanggap.

Dalawang linggo matapos ang pagsalanta ng bagyong Pablo bago pa napasok ng mga organisasyong nagbibigay ng relief goods ang lugar. “Dalawang linggo bago dumating ang tumulong dito,” ani Thelma Matibag, na taga-Limot. Nagkasya na lang daw ang mga tao sa pagkain ng kamote, mais at natitirang bigas ang mga tao sa Sityo Limot.

Sa kabila nito, halatang takot ang mga tao sa Sityo Limot. Takot sila, laluna kung ang pag-uusapan ang tungkol sa napaslang nilang kagawad na si Cristina Jose. Iisa ang pagkaalaman nila sa pinaslang na kagawad: “Maasahan siya at matulungin, kahit anong oras nalalapitan namin siya,” sabi ni Matibag.

Sa kabila pa nito, halata rin na iniiwasang pag-usapan ng mga residente ang pagpatay kay Jose. Kahit ang mga batang kalahok sa psycho-social therapy, atubili sa mga psychologist. Isang bata nga ang nagtanong sa kapwa bata niya: “Mga militar ba sila?”, bago sumama sa playgroup.

Isang impormasyon ang nakarating sa grupo na ilang araw bago dumating ang misyon, dumating ang mga militar at sinabihan ang mga residente na huwag magsasalita at sabihin na ang tumulong sa kanila ay mga militar lang at ilang malalaking organisasyon. Napansin din ng ilang kalahok ang pagdaan ng militar habang nagpapahinga ang grupo kinagabihan. Tumahol kasi ang mga aso. “Nag-roving sila kagabi,” pagkukumpirma ng isang residente sa presensiya ng militar.

Inamin ni Matibag na malaki ang naitulong ng grupong Mindanao Interfaith Services Foundation Inc. (Misfi) na hindi humingi ng tulong sa militar para makarating sa sityo. “Oo, maraming ibinigay ang Misfi, kumpleto ang relief goods nila,” inamin niya, bagamat di niya mabanggit sa una. Bukod sa pagkain, nagbigay ng gamit pambahay ang Misfi at kasalukuyang may proyektong eskuwelahan para sa mga bata.

Pero ikinuwento ng mga bata na mga miyembro ng New People’s Army o NPA ang unang nagbigay ng tulong sa kanila matapos ang bagyo. Kinumpirma ito ng ilang residente sa Sityo Cabuyao kung saan naistranded ang grupo bago makalabas ng lugar.

Habang sakay ng saddam na dala ng mga nag-rescue sa grupo sa Sityo Cabuyao, kapansin-pansin na tuluy-tuloy ang pagputol ng mga kahoy sa kabundukan. Kahit pa noong papasok pa ang grupo mula sa Cateel, hindi lang isang beses na may nakasalubong na mga logging truck na sakay ang mga troso. Taliwas sa programa ng paamahalaang probinsiya na tree-planting, hindi naman pinapatigil ng mga ahensiya ng gobyerno at ng militar ang pagputol ng kahoy sa kabila na dinaanan na ng malakas na bagyo ang Davao Oriental.

Nakakabahala ang takot ng mga mamamayan ng Baganga sa mga militar. Naranasan din ng misyon ang takot na ito, nang magdala ng panandaliang tulong sa mga biktima ng bagyong Pablo at ng gobyerno.

Two days before the International Labor Day, workers from different organizations marched to Mendiola bridge to call for a wage hike and the scrapping of contractualization scheme. (Macky Macaspac)

Reiterating their Labor Day demands, workers from biggest labor groups in the country marched to Mendiola two days before May 1 to press for significant wage hike.

Led by the Action against Contractualization Towards a Significant Wage Increase Now! (ACT2WIN), workers numbering about 300 sent an “SOS” — “SOS” meaning “Significant wage hike, Overturn contractualization, and Stop trade-union repression”– to Malacanang, to dramatize their labor demands.

Sonny Matula, president of the Federation of Free Workers (FFW), said that workers are not happy with the government’s announcement that no wage hike will be given on Labor Day. “Government officials are thinking of the one-year ban on hiking wages, not the real situation of the country’s workers,” said Matula. FFW is a member of the workers’ alliance ACT2WIN.

The alliance leaders also said they are angry at the continuing spread of contractual employment and called for the immediate scrapping of the labor scheme, aside from repression of workers inside their work.

The group cited the case of Ramil Estolloso, a local FFW leader who was arrested on the charge of frustrated homicide last April 28 and is currently detained in Pagbilao, Quezon.

“We are angered by the continuing spread of contractual employment as well as the repression of workers who are standing up for their rights,” said Matula. He said that the case filed against Estolloso is clearly trumped-up.

“The state is using its machinery against workers who fight for their right and against workers union,” Matula added.
This recent case added up to the more than 30 labor leaders and members from the FFW who are facing criminal cases involving, related to or arising from their union activities.

Also, four members of the national council of Kilusang Mayo Uno (KMU) were also slapped with trumped-up charges.

Workers still calls for a wage hike, but the government announced that no wage hike for workers this coming Labor day. (Macky Macaspac)

On Labor Day, the KMU said it will mobilize at least 30,000 workers to march from Liwasang Bonifacio to Mendiola Bridge near Malacanang.

Speaking in Tagalog, KMU Chair Elmer Labog invited workers to converge in different assembly points like in Blumentrit, Welcome Rotonda, Buendia-Taft and Moriones in Tondo.

Aside from their demand of wage hike and ending contractualization scheme, the group also forwarded a 10-pt Labor Legislative Agenda to all national and local candidates and challenged them to provide concrete and long-term solutions on how to address the workers’ worsening conditions.

Labor leaders said they are directing their 10-point agenda to President Aquino and all candidates in the elective positions. “It is saddening that we do not hear anything about wage hike and ending contractualization from campaigning candidates,” Labog said.

The 10 point  Labor Legislative Agenda is as follows:

1. A significant wage increase, one that will bring current wage levels closer to the living wage;

2. An end to contractualization and the upholding of workers’ security of tenure;

3. The defense of workers’ right to form unions, strikes and collectively bargain;

4. Safer working conditions for the country’s workers by ensuring that standards on occupational health and safety are observed in workplaces;

5. The full provision of social protection to workers and the complete grantingof benefits specified by the law;

6. The generation of decent jobs through the crafting and implementation of a program for national industrialization and genuine land reform;

7. An end to neoliberal policies such as privatization, deregulation and liberalization;

8. An increase in government spending for social service like health, education and housing;

9. The upholding of urban poor’s right to housing and livelihood; and

10. The promotion of  women workers’ rights.

“We are hoping that senatorial and congressional candidates will heed our 10-point agenda,” Labog said.

The group insisted that their fight is not only for the well-being of workers and their families, but the majority of Philippine society.

“It is the country’s workers who work hard to create the wealth that is concentrated in the hands of the elite. We demand a recognition that workers are humans who already suffer from hunger and poverty. (This is not even a demand for) a just share from the products of our labor, but just some form of immediate relief,” said Dave Diwa, president of the National Labor Union (NLU), also an ACT2WIN member.

The group also expressed sympathy and solidarity with the families of the more than 370 Bangladeshi workers who died when a nine-storey building hosting a garments factory collapsed last April 24 in the country’s capital Dhaka.

Mga nakawelgang manggagawa ng Pentagon Steel Corp: Makatarungang hiling. (Maricristh Magaling)

Labing apat na taon nang nagtatrabaho sa Pentagon Steel Corporation si Nestle Gabriel, 36. Pero isang araw na papasok na sana siya sa pabrika, hindi na siya pinapasok ng manedsment. Tanggal na raw siya sa trabaho.

Hindi pala siya nag-iisa. Kabilang si Gabriel sa 140 manggagawa ng naturang pabrika ng bakal na sabay-sabay tinanggalan ng hanapbuhay noong Abril 13. Bago ang araw na iyon, nauna nang nagprotesta ang mga manggagawa dahil sa hindi magandang kalagayan sa loob ng pagawaan.

Simpleng kahilingan

Manggagawa sa piketlayn: Pinababayaan ng dilawang unyon. (Maricristh Magaling)

“Simple lang ang hiling namin at naaayon sa batas,” paliwanag ni Gabriel sa Pinoy Weekly, nang puntahan namin ang kanilang piket sa Brgy. Apolonio Samson, Quezon City. Ang tinutukoy niya’y karaniwang benepisyo na dapat na tinatamasa ng isang manggagawa, 13th month pay, overtime pay, at kaligtasan sa loob ng pabrika.

Reklamo ng mga manggagawa ang mga aksidenteng nagaganap sa loob ng pagawaan dahil sa kakulangan ng mga gamit pangkaligtasan.

“Bakal ang ginagawa namin, pero wala kaming safety shoes, mask at iba pang kasuotan na poprotekta sa amin mula sa singaw at pitik ng bakal habang nasa pagawaan.

Mga yero, barbed wire, pako, cyclone wire at iba pang produktong bakal ang minamanupaktura ng Pentagon. Sa paggawa ng yero, singaw ng kumukulong tingga ang nasisinghot ng mga nagtatrabaho sa galvanizing department. Sa paggawa ng iba’t ibang klase ng alambre, naiipit ng makina, napuputulan ng mga daliri, nalalapnos ang mga palad, at napipitikan ng alambreng tumatagos sa kalamnan ang mga hamak na obrero.

Sariwa pa ang sugat sa binti ni Arthur Pagara, 47, habang sila’y nakapiket sa labas ng pabrika. Kasama siya sa mga nawalan ng trabaho.

Sa wire drawing nakadestino si Arthur nang mangyari ang aksidente. Pumasok at tumagos sa kanyang binti ang alambreng napatid na halos kasingkapal ng kanyang daliri. Nang bigyan siya ng pera ng manedsment, ibabawas daw iyon sa kanyang suweldo.

“Sa loob ng pabrika naganap ang aksidente. Bakit ako pa ang magpapagamot sa sarili ko?” himutok ni Arthur. Isa pa iyon sa kanilang inirereklamo—walang maayos na klinika ang pabrika. Ayon sa mga manggagawa, gamot sa sakit ng ulo lang ang mayro’n sa klinika. Walang first aid kit, walang doktor.  Kung maaksidente sila, bahala silang dalhin ang sarili sa ospital.

Ganito ang nangyari kay Estacio Rodolfo, manggagawang 22 taon nang nagtatrabaho sa Pentagon. Halos maputol na ang kanyang hintuturo nang maipit sa makina nito lamang Marso 2. “Pero walang umaasikaso sa akin. Parang diring-diri ang manedsment sa kamay kong puro dugo. Ni walang kumilos. Ako, kasama ng aking asawa, ang nagpagamot sa ospital,” paliwanag ni Rodolfo.

Binigyan naman siya ng perang pampagamot, na halos umabot ng P5,000, pero itinuturing daw iyong “bale” ng manedsment. Ibig sabihin, ikakaltas din sa kanya ang perang ipinampagamot sa sugat na nangyari sa kanya sa loob ng pabrika.

Sariwa pa ang sugat sa binti ni Arthur Pagara, 47, habang sila’y nakapiket sa labas ng pabrika. Kasama siya sa mga nawalan ng trabaho. (Maricristh Magaling)

Malalang kalagayan sa pagawaan

Ilan lamang ito sa kanilang kahilingan kaya sila nagprotesta. Pero may masahol pa. Ayon kay Gabriel, may iba’t ibang uri ng panghaharas na ang ginagawa ng manedsment para takutin silang mga manggagawa at sirain ang kanilang pagkakaisa. Halimbawa nito ang diskriminasyon, pagbawas sa oras at araw ng trabaho at ilegal na suspenyon.

May mga kasong basta na lamang ililipat mula sa isang departamento tungo sa iba ang isang manggagawa. “Mahirap iyan, dahil ako halimbawa, sa galvanizing department ako, mahirap para sa akin na basta na lamang ako ilipat sa wire drawing,” paliwanag ni Gabriel. Isang kasanayan iyon na nangangailangan ng panahon para matutuhan.

Mayroon namang apat na manggagawa na sa halip na anim na araw na nagtatrabaho’y ginawang tatlo na lamang. Malaking bawas ito sa kinikita ng mga manggagawa.

May walong manggagawa naman sa delivery truck ang basta na lamang tinanggalan ng trabaho. Ang dahilan ng manedsment, nasira raw ng walo ang tatlong trak ng kompanya. Ipatatawag na lamang daw sila kapag nagawa ang mga trak. Pero pansin ng mga manggagawa, tumatanggap na ng bagong drayber ang manedsment.

Nabawasang manggagawa, pekeng unyon

Apat na raan dati ang manggagawa sa Pentagon, pero kuwento ni Gabriel, nabawasan sila nang nabawasan dahil tila wala nang makatagal sa loob ng pagawaan. “Ang iba’y kusa nang umaalis, ang masama nito walang separation pay na ibinibigay ang manedsment,” aniya. Binibigyan lamang ng P5,000 hanggang P10,000 ang mga manggagawa gaano man ang itinagal nila sa serbisyo.

“Parang pamasahe lang, naiiba ang ibibigay sa iyo depende sa lugar na uuwian mo. Halimbawa’y kung taga-Mindanao ka, mas malaki ang ibibigay sa iyo kumpara kung sa Bulacan ka lang nakatira,” paliwanag ni Gabriel.

May unyon sa Pentagon, ang Pentagon Workers Union na nasa ilalim ng Trade Union Congress of the Philippines, pero hindi umano ito kumakatawan sa interes ng mga manggagawa sa loob ng pabrika.

Halimbawa’y nang magreklamo sila tungkol sa kanilang mga hinaing sa manedsment, ang itinutugon ng presidente ng unyon: “Kayo na ang bahala diyan. Kaya na ninyo ’yan.”

Kaya hindi na sila nagtatakang hindi nila kasama sa piketlayn ang mga opisyal ng unyon. Hindi sila nagtaka na matapos silang pagsusuntukin at pagpapaluin ng posas ng pinaghalong goons ng manedsment at pulis noong Abril 15 habang nasa piketlayn, hindi man lamang nila nakita ang anino ng mga opsiyal ng unyon na dapat sana’y kakampi nila.

Nagkakaisa

Ngayo’y wala na silang sasandigan kundi ang sariling lakas, ang kanilang pagkakaisa.

Si Gabriel na may asawa’t limang anak ay handang magsakripisyo. Kuwento niya, napaliwanagan na niya ang kanyang asawa tungkol sa kanilang ipinaglalaban. Desidido siya, kasama ng mga katulad niyang mga manggagawa, na ilaban hanggang sa ibigay ng mandesment ang kanilang mga kahilingan.

“Kung hindi, magpapatuloy sa loob ng pabrika, at baka sa susunod pang henerasyon, ang malalang kalagayan ng mga manggagawa, hindi lamang sa Pentagon kundi maging sa iba pang mga pagawaan,” pagwawakas ni Gabriel.

Urban poor activists from Gabriela, Kalipunan ng Damayang Mahihirap or Kadamay, and Piston Party-list, among others, launch a noise barrage protest to condemn rising electricity rates and high prices of basic commodities. (Emilie Van Limbergen)

Workers led by militant labor center Kilusang Mayo Uno, as well as other progressive organizations, launched Metro Manila-wide protests against the power rate hike this April and the rising prices of basic commodities.

Among the targets of protest was a local office in Espana Avenue, Manila of the country’s biggest power distributor, Manila Electro Co. (Meralco), which implemented a rate hike this month.

The workers criticized Pres. Benigno Aquino III for allowing capitalists in the power sector and Meralco to “take advantage of the increased demand for electricity during the summer period in order to gain bigger profits.”

A child holds a placard condemning recent increases in electricity rates. (Emilie Van Limbergen)

“The country’s workers and the poor are revolted by Meralco’s imposition of yet another rate hike. Big capitalists in the power sector want to boost its profits at the expense of the public, most of whom are already suffering from low wages, high prices and lack of employment,” said Roger Soluta, secretary general of KMU.

Soluta lambasted Meralco’s “inconsiderate move” at a time when Filipinos are already suffering from low wages and prices of basic commodities continue to rise.

For its part, Meralco defended the rate hike. It said that the generation charge component of electricity bills increased by P0.20 per kilowatt-hour hike this April. This after there was a P0.55 per kWh hike in the combined cost of power that it purchased from the National Power Corp (Napocor) and the Wholesale Electricity Spot Market (WESM).

Meralco also admitted that other components of household power bills also registered increases. For instance, the transmission charge and other charges went up by P0.01 and P0.06 per kWh, respectively.

“Adding these to the generation charge, an average residential customer with a 200-kWh monthly consumption will have a P0.27 per kWh increase in their April electricity bill, which means an additional P54 in the total bill,” explained Soluta.

He said that in its publicity gimmicks, Meralco has been asking consumers to conserve electricity. “(But) the main problem is that the entire sector is monopolized by big capitalists who follow the dictates of their greed,” he added.

It was only last month that Meralco also implemented a 10.1-centavo per kilowatt-hour hike which resulted in an added 19.38-centavo increase in the universal charge imposed by state-run Power Assets and Liabilities Management Corporation.

Soluta explained that the decade-long implementation of the Electric Power Industry Reform Act or Epira “only showed that the privatization and deregulation of basic public utilities and services are a failure for the Filipino workers and people.”

Members of the transport sector under Piston Party-list join in the protest. (Emilie Van Limbergen)

Other militant groups, like the women’s organization Gabriela, Kalipunan ng Damayang Mahihirap or Kadamay, Piston Party-list, among others, participated in the noise barrage protests in different parts of Quezon City.

Youth groups joined in the noise barrage, Carrying empty pots and pans to protest what they called “the continued inaction of the Aquino administration amidst spiralling prices of oil, tuition and basic commodities.”

“As more and more students drop out due to skyrocketing tuition in colleges and universities, as more and more Filipinos drown in the mire of poverty – here is an administration that is literally doing nothing to stop the spiralling cost of basic services,” said Kabataan Party-list President Terry Ridon.

KMU, meanwhile, vowed to intensify its protests against rising prices of basic commodities and low wages until May 1, the international workers’ day.

Photos by Emilie Van Limbergen

Sa buwan pa lamang ng Pebrero, apat na beses ng tumaas ang presyo ng mga produktong petrolyo. Panawagan ng iba’t ibang sektor na isabansa ang industriya ng langis para maiwasan ang pagmomonoployo ng tinguriang “Big 3.” (Kontribusyon)

Nagbanta ang iba’t ibang sektoral na organisasyon na maglulunsad sila ng protestang bayan sa Marso dahil sa sunud-sunod na taas-presyo ng langis.

“Nakakagalit ang sunud-sunod na pagtaas. Halatang-halata na may overpricing na ginagawa ang kartel ng langis,” ani Roger Soluta, pangkalahatang kalihim ng Kilusang Mayo Uno (KMU).

Sa pananaliksik ng grupo noong ikalawang hati ng 2012, aabot umano sa P9.00 ang overpricing sa presyo ng mga produkto ng langis.

Noong nakaraang linggo, muling itinaas ng mga kompanya ng langis ang kanilang produkto ng P0.95 sa kada litro sa unleaded gasoline, P0.65 sa diesel, P1.15 sa regular gasoline, at P0.70 sa kerosene.

Dahil dito, umabot na sa mahigit P4.00 ang pagtaas sa kada litrong presyo ng gasolina at mahigit P3.00 naman sa kada litrong presyo ng diesel ngayong buwan.

Ito rin ang pang-apat na pagtaas sa buwan ng Pebrero.

Ayon kay Soluta, sa kabila ng pagbaba ng presyo sa pandaigdigang merkado at paghina ng dolyar kumpara sa piso sunud-sunod pa rin ang pagtaas ng lokal na mga produktong petrolyo.

Inakusahan din ng Pagkakaisa ng mga Tsuper at Operator Nationwide o Piston ang administrasyong Aquino na kinukunsti ang mga kompanya ng langis. Pangangampanya lang umano ng kanyang mga kandidatong senador (Team PNoy) ang inaatupag.

“Sina Aquino at DOE (Department of Energy) Sec. Jericho Petilla, walang ginagawa kundi puro pagtatanggol at pangungunsinti sa sunud-sunod na oil price increases at ovepricing sa langis,” sabi ni George San Mateo, tagapangulo ng Piston.

Kasabay umano ng protestang bayan, ipoprotesta rin nila ang pagtaas ng singil sa kuryente, tubig at pagsasapribado ng mga pampublikong ospital.

Dagdag pa ng KMU, kasabay ng pagsirit ng presyo ng langis, sunud-sunod naman ang mga panukala para itaas ang singil sa kuryente tulad ng universal charge, bill deposit at pre-paid na kuryente.

Giit ng grupo, walang kinalaman ang mga ito sa aktuwal na kuryenteng kinokonsumo ng publiko. Maiuugat umano ang mga taas-singil sa tubo at bayad-utang ng malalaking kapitalista sa sektor ng elektrisidad na ginarantiyahan naman ng gobyerno sa patakaran nitong pribatisasyon.

Sinabi rin ng grupo na dagdag-pasanin sa publiko ang pagsasapribado ng mga ospital tulad ng Philippine Orthopedic Hospital na na igagawad sa nanalong bidder sa buwan ng Abril.

Dalawampu’t anim na pampublikong ospital ang sinimulang isailalim sa pribatisasyon noon nakaraang taon. Hindi raw dapat na ipinapaubaya ng gobyerno sa malalaking kapitalista ang mga produkto at serbisyong napakahalaga para sa karaniwang tao.

“Para sa mga manggagawa at karaniwang tao na lumiliit ang sahod o walang trabaho, napakalaking pabigat nitong sunud-sunod at malakihang pagtaas ng presyo ng langis. Grabeng dinadagdagan pa ng pagtaas ng singil sa kuryente at tubig at lalong pabibigatin pa ng pagsasapribado sa mga pampublikong ospital,” sabi ni Labog.

Picket of militant workers of KMU during the opening of Congress session last May 2012. (PW File Photo/Macky Macaspac)

The House Committee on Labor and Employment (Cole), on the last day of Congress session, finally passed the bill to increase wage of workers from the private sector.

Still, workers need to wait for the next congress in July for the bill’s approval.

Nevertheless, the militant labor center Kilusang Mayo Uno (KMU) commended the committee for passing the P125 wage hike bill.

“We are glad that the COLE, led by Northern Samar Rep. Emil L. Ong, mustered a quorum and enough political nerve to unanimously approve the P125 Wage Hike Bill despite Pres. Noynoy Aquino’s and big capitalists’ stated opposition to the measure,” said Elmer Labog, KMU chairperson.

The group also called for the immediate transmittal of the bill to the House Secretary General to schedule its deliberation and voting in the plenary.

Under the new rules of the 15^th Congress, bills that were approved at the committee level during the 15^th Congress do not need to be re-filed again in the next congress and need not start from scratch.

“The COLE’s approval is a step forward for the P125 Wage Hike Bill. It means a step closer to being deliberated and voted on in the House plenary, whether in the 15th or the 16th Congress,” Labog said.

The group added that any wage increase is most welcome to workers who were deprived of significant wage for decades despite the continuing rise of prices of basic commodities and services.

“Since 1989, the country’s regional wage boards have pressed down wages and the gap between the minimum wage and the daily cost of living has widened. The Filipino workers and people need a significant wage hike as a form of immediate relief. They urgently need and fully deserve the passage of the P125 Wage Hike Bill,”  Labog stated.

The group also challenged the Senate to reciprocate the Congress approval of the bill.  The Senate had not yet acted on Senate Bill 1981, the counterpart bill of HB 375.