Pinoy Weekly » Pambansang Isyu Philippine news, analysis, and investigative stories Tue, 11 Nov 2014 05:22:17 +0000 en-US hourly 1 One Year After Yolanda in Tacloban and Palo Sat, 08 Nov 2014 03:16:35 +0000 Thousands of super Typhoon Yolanda/Haiyan, marched in Tacloban to protest the alleged continuing negligence of the government. Kenneth Guda

Thousands of super Typhoon Yolanda/Haiyan, marched in Tacloban to protest the continuing negligence of the government. KR Guda

Yolanda commemoration coverage iconLife in the Bunk Houses

Like so many women in Palo, Anita Navarra, 59, is a Yolanda widow. Her husband Virgilio was killed during the height of the storm, and she was left to fend for herself. She now lives in one of the bunk houses built by the Department of Social Welfare and Development in Eastern Visayas (DSWD-8) in Caloogan. She was originally from Candahug, a barangay in Palo, but her house along with the entire community was destroyed when Yolanda struck.

Life post Yolanda has not been easy for Aling Anita. Her two adult children, also survivors, live with their own respective families in bunk houses not far from hers, and they, like their mother, are just barely making it from one day to the next.

“It’s a hard life. We are forced to rely on dole-outs, on the monthly 25-kilo rice deliveries of the DSWD. I cannot support myself by finding paying work. I have a heart condition, and I am taking care of one of my grandchildren. When my husband was still alive, we were fisherfolk. Now we are nothing – it is exactly like we are waiting for death here, but I don’t want to die yet,” she said. “I used most of the money for my heart medicine and for consultations with the doctor,” she said. She also managed to put up a small sari-sari store that sells packages of bread, packets of coffee and sachets of shampoo. “My capital for this was less than P1,000. It’s something to help keep me busy, and people here do buy things sometimes.”

According to official reports, the bunk houses built by the DSWD cost P800,000 each. Each unit measures 8.64 meters. From a distance, the bunk houses look like taller chicken coops, and they appear sturdy enough. Their occupants – such as Aling Anita– have done their best to make them more comfortable, but they are far from being so.

“It’s the heat. We live in such small spaces, and the heat can get really bad. We’re not allowed to keep electric fans here –we were told that each family can only have one light bulb and consume electricity enough for that. My heart condition has worsened because of the heat,” she said.

The DSWD reports that 4,114 families or some 20,570 individuals still live in bunk houses in Leyte, Samar and Eastern Samar. Of these number, 1,042 families are in Tacloban City, 432 in Palo town, 900 in Ormoc City—all in Leyte; and 477 in Basey and 283 in Marabut, both in Samar.

Like many Yolanda survivors, Aling Anita has become aware that the international community has pitched in and donated billions in cash and kind to help in their recovery. Like many Yolanda survivors, Aling Anita says she does not see where the money has gone or has been spent on.

The IBON research group recently released a report on the “help” the national and local governments have given to Yolanda survivors in the past year. It said that though 1.5 families were affected, only 215,471 families have benefited from Cash for Building Livelihood Assets projects. Only 44,870 fisher folk were provided fishing gear; only 32,081 fisherfolk had their boats replaced or repaired. In the meantime, the number of farmers were provided farm implements was only 9,149, while only 2,482 farmers were given seeds.

The spokesperson of People Surge Marissa Cabaljao, herself a Yolanda survivor, said that it was impossible to not see the Aquino government’s h criminal neglect of the people of Eastern Visayas.

“The Aquino government through the DSWD keeps saying that it continues to provide help to the survivors of Typhoon Yolanda, but based on reports we have personally gathered as of the last week of October, many survivors and their families who have been living in tents and bunk houses in Tacloban have not received any relief assistance since March. The DSWD only held five ‘waves’ of rice distribution. The 25 kilos each family was supposed to receive every month only actually weighed 16-19 kilos. In other towns outside Tacloban, survivors received a one-time drop of 25 kilos of rice and never got any other assistance afterwards. This is the experience of many survivors in Calbiga at Pinabacdao because the DSWD said that they were not within the 50 kilometer radius of their program,” she said.

Cabaljao said that they heard that the Aquino government tons of donations of Algerian and Thai rice. “Where did all those donated rice go? There’s a massive possibility that the DSWD has been doctoring and bloating the figures in its reports of relief good distributed because they do not reflect the reality on the ground,” she said.

Delegates from the United States, Belgium and Vietnam joined the international solidarity mission in Tacloban.  KR Guda

Delegates from the United States, Belgium and Vietnam joined the international solidarity mission in Tacloban. KR Guda

The Recovery Plans

According to Sonny Africa, executive director of IBON, even at the early stage of the long rehabilitation and recovery period Eastern Visayas has to undergo, big corporate interests have begun to lobby the Aquino government and “rehabilitation czar” Panfilo Lacson so they can be involved in the rezoning, planning housing and tourism projects, reconstruction of land titles lost during the calamity, land delineation, and relocation of entire coastal villages in the guise of avoiding geohazards. Africa said that while these corporate entities declare that they want to help rebuild the areas damaged by Yolanda to help the citizenry, the more practical and less humanitarian truth is they want to take over and lease valuable beachfront areas to real estate developers and foreign tourist enclaves. Land and resources that are being packaged as “rehabilitation” and “disaster preparedness” are now going up for bids among real estate groups.

A closer look at the rehab plans will show that both the Aquino government and the LGU’s own frameworks for rehabilitation efforts for Yolanda-affected areas do not coincide with humanitarian goals.

The Aquino government’s “Recovery Assistance for Yolanda” or RAY carries the slogan “Build Back Better”. It puts emphasis on the role the private sector and foreign aid in various recovery and reconstruction areas in Eastern Visayas. The Aquino government is relying heavily on the support and assistance of foreign aid and big business in efforts to improve housing and resettlement; infrastructure; facilities and utilities; education; health and other services; agriculture; local government operations; short-term employment opportunities and enterprises in the region. Already, nine of the Philippines’ biggest business groups declared their commitment to adopt 16 out of 24 development areas. These business groupings are led by Gokongwei, Zobel-Ayala, Aboitiz, Pangilinan, Ty, Razon, Sia, Lopez, Zamora, Gaisano, Cojuangco, Ang, Tan, Sy and Yuchengco. They have known investments in, property development and real estate, mining, water and power, transportation and tourism.

The Role of NGOs and the DSWD

In the end People Surge’s Cabaljao carefully says that these NGOs and agencies, while helping, can also be said to be guilty of causing harm to residents.

“By continuously giving out relief goods instead of aiding residents and their communities to be resilient and self-reliant, they are making Filipinos dependent. Isn’t is so that the real meaning of humanitarian work is to help those affected by calamities and disasters to recover their dignity? It’s not supposed to be fully charity work wherein one party is the giver and the other is the receiver: humanitarian work requires cooperation: the party with the means to offer assistance should provide the assistance that the affected actually need to recover, and not the assistance the donating party just wants to give.”

Cabaljao said that as in Tacloban and Palo, there have been instances when the humanitarian aid given only goes to waste, or their benefits are not maximized to the fullest. Why? Because the humanitarian group or agency did not conduct a thorough investigation of the situation on the ground previous to preparing help.

“In the immediate days (and in such countries where corruption and inefficiency are second nature to government institutions such as the Philippines, weeks and even months), affected civilians will need food, shelter, medicine and clothing. If a system of relief distribution and shelter establishment is orderly and efficient, the residents will be able to recover their strength and begin to aid in efforts for their own recovery. On the other hand, a system that runs on chaos, where there is actually no system or organization to detect, the process of relief distribution will take much longer. And the government is being left off the hook and willingly allows itself to be pushed to the sidelines as the foreign relief agencies continue their operations, implement their respective plans which, for the most part, are not forward thinking and only aim to answer the immediate and most basic needs of affected residents,” she said.

During situations of humanitarian crisis, humanitarian organizations both local and international make it their mandate to immediately respond. People Surge’s Cabaljao feels that the best and most humane attitude that both government and BGOs should take is one of protection: how to protect those affected from greater vulnerability to disease, increased poverty and death. This isn’t, however, what’s happening in Tacloban and Palo.

(Editor’s note: This report was written by Ina Alleco Silverio for the Women’s International Solidarity Mission led by Gabriela. The WISM aims to further expose the real situation of Yolanda survivors as well as human rights situation in areas in Leyte. The solidarity mission participants include women from the United States and Vietnam, as well as theater artist/activist Monique Wilson. The WISM participants also joined the National Conference of Disaster Victims on November 6 and the big protest rally of disaster victims today, November 8.)

]]> 0
Ang pagtuloy na trahedya sa mga biktima ni Yolanda at ng gobyerno Fri, 07 Nov 2014 12:59:42 +0000  

Martsa ng iba't ibang sektor sa Mendiola sa Maynila sa bisperas ng anibersaryo ng bagyong Yolanda.<strong>Pher Pasion</strong>

Martsa ng iba’t ibang sektor sa Mendiola sa Maynila sa bisperas ng anibersaryo ng bagyong Yolanda.Pher Pasion

Isang araw bago ang komemorasyon sa malagim na paghagupit ng bagyong Yolanda, kasamang nagmartsa ng mga progresibong grupo patungong Mendiola ang ilang biktima.  Bakas pa rin sa kanila ang hinagpis, panghihinayang at galit dahil sa kapabayaan ng gobyerno.

Isang taon matapos ang trahedya, nasa mga mata pa rin ni Mabini Cajes, 38,  mula Salvacion, Samar ang mga alaala ng bagyong Yolanda. Patuloy din na mananatili  sa kanyang puso ang kaniyang asawa at dalawang anak na nasawi sa pananalasa ng bagyo

Isa si Cajes sa daan-daang nagtungo sa Mendiola sa Maynila sa sa bisperas ng anibersaryo ng pananalasa ng bagyong Yolanda para iparating sa gobyerno ang patuloy na kapabayaan sa kanila.

Isang magsasakang walang sariling lupa si Cajes at itinataguyod ang kanilang pamilya na may limang anak. Dahil kulang na kulang ang P100 na kinikita sa pagsasaka, umaasa sa utang si Cajes at nakikipangisda din. Kung minsan, nakiki-ekstra sa construction bilang pandagdag sa gastusin.

Sa kanyang kuwento sa Pinoy Weekly, nauna niyang natagpuan ang bunso at asawa  na kapwa niya inilibing. Inabot naman ng limang araw bago niya makita ang panganay na anak na  natabunan ng mga kahoy. Lumobo ang katawan at nangangamoy na. Dinala muna niya ang panganay sa simbahan para mabendisyunan bago agad na inilibing kahit pa  namamaga ang sarili niyang mga paa.

Mula kaliwa Jesusa Hiponia, Miriam Rosario, Janine Dizor, at Mabini Cajes, sa kanilang pakikiisa sa protesta sa Mendiola sa bisperas ng anibersaryo ng bagyong Yolanda para maningil sa gobyernong Aquino.<strong>Pher Pasion</strong>

Mula kaliwa Jesusa Hiponia, Miriam Rosario, Janine Dizor, at Mabini Cajes, sa kanilang pakikiisa sa protesta sa Mendiola sa bisperas ng anibersaryo ng bagyong Yolanda para maningil sa gobyernong Aquino.Pher Pasion

“Kinabukasan pagkalibing ko sa mag-ina ko. Sabado yata yun. Nakakita ako ng tali, pumanhik ako sa second floor ng bahay, nasa isip ko kitilin ko ang buhay ko. Hindi ko kayang tanggapin na tatlo ang nawala sa akin,” ayon kay Cajes.

Nailigtas siya ng dalawa niyang pinsan sa tangkang pagpapakamatay dahil binantayan sa payo ng isang kaibigan dahil kakaiba na raw ang kinikilos nito.

Tinagka niya uling magpakamatay, sa pagkakataong iyon, pag-inom naman ng sobrang gamot para ma-overdose siya. Pero hindi ito tumalab.

Kwento ng trahedya

Ayon kay Cajes, lumikas sila sa bahay ng kaniyang tiyuhin bago ang bagyo dahil tiyak na hindi kakayanin ng kanilang tinirhan dahil sa gawa lamang ito sa light materials. Pero maging ang konkretong bahay ng kaniyang tiyuhin hindi kinaya ang bagyo.

“Inangat ko sa kisame ang pamilya ko dahil mabilis na pumasok ang tubig. Nang lalong tumaas ang tubig, pinilit kong baklasin ang yero. Pinagsisipa ko. Pero parang papel lamang nang liparin na nang hangin,” aniya.

Dahil sa sobrang lakas ng  hangin, pinili na lamang niyang manatili silang nakakapit sa kisame dahil maaaring tangayin ang mga bata sa lakas ng hangin.

“Sabi ko dito na lang tayo sa loob ng kisame, bahala na kung anong mangyari sa atin basta wag lang tayong magkakahiwalay. Kinuha ko yung bunso ko sa asawa ko para wala na siyang iisipin kundi iligtas ang sarili nya,”  sa pagpapatuloy ng kuwento ni Cajes.

Dagdag niya, nang dumating ang mga malalakas ng alon, nawasak ang mga pader ng bahay ng tiyuhin niya.  Matapos magiba ang pader, nawala sa paningin niya ang kanyang asawa at dalawang anak. Napako naman ang paa niya at ang isa naman ay nadaganan ng mga kahoy habang pilit na kumakapit sa kanya ang isang anak na hindi marunong lumangoy.

“Kahit na alam kong nakabaluktot ang pako, pinilit kong tanggalin dahil kung hindi, hindi kami makakaalis doon malulunod kami. Pagkatanggal ko sa paa ko, ‘tsaka naman ako tinamaan ng kahoy sa ulo at nawalan ako ng malay. Nabitawan ko ang bunso ko,” ayon kay Cajes.

Nagkaroon lamang siya uli ng malay nang gisingin ng anak. Tinangay sila ng tubig sa isang puno ng suha kung saan naroon ang kaniyang tiyuhin. Doon niya inilagay ang kaniyang mga anak. Iniabot ang kaniyang walang malay na panganay sa tiyuhin.

Pero muli silang hinambalos ng malakas na alon. Nawala na nang tuluyan ang kaniyang panganay. Sa isang puno ng mangga sila nagkita-kita ng tatlo pa niyang mga anak at doon sila nanatili hanggang humupa ang bagyo at tubig.

“Doon, wala na akong pag-asa na makita ko pa ang tatlo kong mahal sa buhay. Iyak na lang ako nang iyak,” sabi niya.

Tanging ang tato niyang anak na natitira ang nagbibigay sa kanya ng lakas ng loob para magpatuloy.

Wala pang tulong ang gobyerno

Ang hinanakit ni Cajes,mag-iisang taon na pero wala pa rin silang natatanggap na tulong mula sa Department of Social Work and Development (DSWD).

Miyembro ang namayapang asawa ni Cajes sa  Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4P’s)  ng administrasyong Aquino. Pero pinahihirapan daw siya ng  nasabing ahensya para  mailipat sa kanya ang pagiging miyembro nito.

Sa kasalukuyan,para muling makabangon sa pananalasa ng bagyos, tinutulungan siya ng ACT Alliance, isang pribadong sektor,  iginiit niyang wala siyang natatanggap na tulong mula sa gobyerno.

Isinadula ng mga nagprotesta ang pagpapabaya ng gobyernong Aquino na itinuturong may  kriminal na kapabayaan sa nangyaring sakuna.<strong>Pher Pasion</strong>

Isinadula ng mga nagprotesta ang pagpapabaya ng gobyernong Aquino na itinuturong may kriminal na kapabayaan sa nangyaring sakuna.Pher Pasion

Kagaya din niya sina sina Miriam Rosario, 28, at Jesusa Hiponia, 33,  na mula naman sa mula Estancia, Iloilo, na hinagupit din ng bagyong Yolanda.  Isang taon makalipas  wala pa ring natatanggap na tulong ang mga kagaya nila mula sa gobyerno.

Sa kuwento ni Rosario, pagkatapos ng bagyo, nabuhay sila sa pag-ani ng kanilang mga tanim na  kamote kahit hindi pa dapat anihin ang mga ito. Napilitan pa silang isaing  ang basang bigas para lamang magkalaman ang mga sikmura.  Ang malungkot. namalimos  ang mga bata sa sa mga sasakyang nagsisidaan sa  kalsada.

Ayon kay Rosario, hindi nila sapat na napaghandaan ang bagyo dahil hindi  rin naman daw  sapat ang impormasyon na kanilang nakuha. Kung sakali mang palikasin sila, wala umanong evacuation center na malapit sa kanilang lugar para puntahan.

Isang buwan matapos ang bagyo bago dumating  ang mga tulong mula sa pribadong sektor pero  sabi niya hindi ito sumasapat sa kanilang lahat.

Aniya, wala silang natatanggap na anumang cash assistance hanggang sa ngayon bukod sa ayuda mula sa food for work  ng DSWD.  Pero dahil sa malapit sa  kabundukan  ang tintirhan nina Rosario, isang buwan bago sila mabigyan  ng gobyerno  nang ayuda mula  sa kanilang pinagtrabahuan na “food for work.”

“Iyong food for work, kami ang pinagtrabaho para linisin ang lugar namin kami na itong mga biktima. Tapos pipila kami sa plaza pagkatapos noon para lamang kunin ang bigas, noodles at sardinas. Yun ang masakit,” sabi ni Rosario.

Dagdag pa niya, “Hanggang ngayon pinababayaan pa rin kami nga gobyerno doon. Wala kaming natatanggap na cash assistance kahit sa lokal na gobyerno. Sa barangay namin wala kaming natatanggap.”

Kaya naman, masama ang loob ni Rosario nang mabalitaan niya ang pagkabulok ng mga relief goods sa kamay ng DSWD. Gayundin, sa mga tulong na natatanggap ng gobyerno pero hindi nakakarating sa kanila.

“Malaking galit sa puso ko sa totoo lang. Kasi doon sa Ilo-ilo sa Estancia napabayaan kami. Hindi naman kami naiinggit sa Tacloban. Dapat lang din naman silang tulungan. Pero huli na kaming napansin doon sa Ilo-ilo. Hindi pa tapos ang obligasyon nila (gobyerno) sa amin,” ayon kay Rosario.

Samantalang malapit naman sa dagat nakatira si Hiponia.  Sa dagat  ang kanyang kabuhayan bago ang dumating bagyo.  sa kasagsagan ng bagyong Yolanda, nagkaroon daw ng  oil spill sa kanilang lugar kaya sila inilikas. Ika-23 pa ng Nobyembre nang ilikas sila sa evacuation center. at  inabot pa ng dalawang lingo bago sila nakatanggap ng tent mula pa sa pribadong sektor.

Ayon sa kanya, hindi na sila pinabalik sa dati nilang lugar mula noon.

“Hindi na kami tinulungan ng gobyerno, ginipit pa kami. Hindi kami pinabalik sa lugar namin dahil maaari daw kaming magkasakit. Pero nandun naman ang mga militar na walang suot na masks man lang. Kaya ‘yung iba hindi nagpatakot sa militar, binalikan ang kanilang kabuhayan sa aming lugar,” ayon kay Hiponia.

Sa kasalukuyan, nasa bunk house pa rin nakatira sina Hiponia kasama ang kaniyang nag-iisang anak, at dahil  sa oil spill, nabubuhay na lamang sila sa pagtitinda ng kaniyang pananim na gulay. Singkuwenta pesos  lamang ang kita niya kada araw.

“Mas yung anak ko na lang iniisip kong pakainin. Gutom mo kaya mong tiisin pero hindi yung sa anak mo. Kaya sinasabayan ko na lang tubig o kung may konti pang gulay mapagkasya lang,” aniya.

Masakit din sa loob ni Hiponia, nang sabihan sila ng isang empleyado sa kanilang munisipyo na puro na lamang sila pasanin at puro hingi ang mga nasa evacuation center.

Panawagan ng mga nagprotesta ang hustisya para sa mga naging biktima.<strong>Pher Pasion</strong>

Panawagan ng mga nagprotesta ang hustisya para sa mga naging biktima.Pher Pasion

“Sabi ko, kung humingi man kami karapatan lang namin yun. Hindi naman sa bulsa ninyo galing yan, sa LGU (local government unit) yan, anong karapatan na sabihan kami ng ganyan? Hindi naman namin ginusto na magkaroon ng ganitong bagyong Yolanda na ganito kalakas,” ayon kay Hiponia.

Relief goods mula sa dayuhang kumpanya naman tanging naaalala ni Janine Dizor, 21, mula Magallanes (coastal area) sa Tacloban City.  Nakaligtas sila nang lumikas sa bahay ng kanilang tiyahin sa San Jose na may kataasan ang lugar.  Sabi niya. hindi niya kailanman kinakitaan ng tulong ang gobyerno.

“Sa gobyerno? Hindi ko alam kung ano ang naibigay nila. Parang wala namang remarkable na naitulong. Wala nga kaming na-received na cash assistance o anuman lang,” sabi ni Dizor sa panayam ng Pinoy Weekly.

Ang tanging tulong na pagkain na natanggaap niya ay nang dumating sila  dito sa Manila sakay ng C130 mula Samar.  Kinailangan nilang magkapatid na  maglakad mula Tacloban hanggang sa Sta. Rita, Samar para puntahan ang kanilang mga magulang na nasa Hiporloas, Eastern Samar.

Dagdag pa niya, sinikap nilang makapunta sa Guiuan, Samar para makasakay ng C130 dahil hindi na sila makabalik sa Tacloban dahil sa kumakalat na balitang  magulo na raw ang lugar.

Aminado si Dizor na mas dismayado siya  sa naging aksyon ng gobyerno sa pagresponde sa kanilang mga biktima matapos ang bagyo.

Disappointed (sa gobyerno) unang-una sila dapat ang unang rumesponde sa mga tao pero bakit puro NGOs (non-government organizations) ang nakikita?” ayon kay Dizor.

Pagbangon at paglaban

Maraming mahihirap at masasakit na alaala ang iniwan ng bagyong Yolanda para sa mga biktima. Pero nananatiling pa ring realidad at hindi alaala ang patuloy na pagpapabaya sa kanila ng gobyerno matapos ang isang taon.

Para sa mga biktima, nanatili sa ang responsibilidad ng gobyerno sa kanila na hindi lamang kapos sa kagyat na pangangailangan gaya ng relief goods, pabahay, at kabuhayan. Kapos din ang gobyerno na makatao silang harapin at tratuhin bilang mga biktima ng isa sa pinakamalakas na bagyo sa bansa.

Bukas, Nobyembre 8, dadaluyong sa Tacloban City ang libo-libong mga biktima para singilin ang gobyernong Aquino sa patuloy na kapabayaan nito sa mga nasalanta ng ga kalamidad.

]]> 0
Kumusta ang mga biktima ng Yolanda? Mon, 03 Nov 2014 17:52:47 +0000 Uhaw at gutom ang inabot ng milyun-milyong Pilipino noong unang buwan matapos ang bagyong Yolanda. Nagpapatuloy ang matinding desperasyon ng mga naging biktima, isang taon matapos ang kalamidad. <strong>Tudla Productions</strong>

Uhaw at gutom ang inabot ng milyun-milyong Pilipino noong unang buwan matapos ang bagyong Yolanda. Nagpapatuloy ang matinding desperasyon ng mga naging biktima, isang taon matapos ang kalamidad. Tudla Productions/File Photo

Bago dumating ang huling tag-ulan, nagmadaling kinumpuni ng mag-asawang Maricel at Nelson Alambra ang kanilang munting tahanan sa Sityo Rizal, Barangay Bulao, Basey, Samar. Hindi pa maalis sa kanila ang takot. Bawat paglakas ng hangin, bawat tagaktak ng ulan, tila ibinabalik sila sa alaala ng Nobyembre 8, 2013—nang bisitahin ang Eastern Visayas at buong bansa ng pinakamalupit na bagyo sa kasaysayan.

Ito ang bagyong Yolanda.

Nagpapatuloy ang takot. Parang kahapon lang para sa mga magsasakang sina Maricel at Nelson nang ragasain ng malakas na daloy ng tubig ang kanilang bahay. Tulad ng milyun-milyong mamamayan sa Samar, Leyte, Cebu at iba pang probinsiya, tinangay ng tubig at malakas na hangin ang kanilang mga gamit. Ang mga kapitbahay nila, hindi lang gamit, kundi buhay ang tinangay. Libu-libong buhay.

Yolanda commemoration coverage iconHindi nawawala ang takot, dahil di nila magawang umasa na di na mauulit ang katulad na kalamidad sa hinaharap. Hanggang ngayon, hirap pa ring makabangon ang mga mamamayan ng Eastern Visayas.

“Gutom ang sinasapit namin. Bago ang bagyo, tatlong beses isang araw pa kaming nakakakain ng kanin. Ngayon, isa hanggang dalawang beses na lang,” sabi ni Maricel. Noong unang mga buwan, sira ang root crops na sana’y panghalili nila sa kanin. “Katumbas sana sa dalawang buwang konsumo ang apat na sakong palay na nasira ng bagyo.”

Inamin mismo ni Cecilia Alba ng Housing and Urban Development Coordinating Council na di pa aabot sa isang porsiyento ng mga pamilya sa Eastern Visayas na nasira ang tahanan ang nabigyan ng gobyerno ng permanenteng tirahan.

Sa kabila ito ng pagbuhos ng tulong ng maraming gobyerno at organisasyon mula sa iba’t ibang bansa sa daigdig.

Di maramdaman

Kasama ang ama ni Maricel na si Tatay Elias at 7-anyos na anak na si Mark, kinumpuni ng mag-asawa ang bahay.Wala na silang maasahan sa gobyerno.

Iniulat ni Alba sa isang porum kamakailan na 142 kabahayan lang ang nagawa ng gobyerno para sa 250,000 pamilyang biktima ng Yolanda na nangangailangan ng permanenteng bahay. Karamihan sa 142 na nabiyayaan ng bahay, matatagpuan lang sa Tacloban City at Tanauan, Leyte.

Bukod dito, may 3.4 milyong pamilya (o 16.1 milyong indibidwal) sa siyam na rehiyon ng bansa ang naapektuhan ng Yolanda. Nasa 891,000 pamilya ang lumikas. Di-bababa sa 6,300 ang patay. Umabot sa 1,300 katao pa ang nawawala (at pinagpapalagay na nasawi na) at 28,700 ang nasaktan.

Sa Post-Disaster Needs Assessment ng gobyerno, aabot sa P104.6 Bilyon ang kailangan para maibangon ang apat na rehiyon, 11 probinsiya at Tacloban City.

Samantala, ayon sa Foreign Aid Transparency Hub (FaiTH) ng gobyerno, umabot na sa P34.1 Bilyon ang foreign pledges na pumasok dito. P11-B dito ay cash, at P23-B ay non-cash. Samantala, tinatayang nasa P65-B naman ang nakuha ng administrasyon mula sa 2013 at 2014 pambansang badyet. Maliban dito, sinabi ng Joint Committee on Public Expenditures ng Kongreso na “hanggang P100-B” pa nga ang nailaan nito para sa mga biktima ng Yolanda. Tinatayang may P46-Milyon naman mula sa pribadong sektor ang pumasok sa Office of the Presidential Assistant for Rehabilitation and Recovery (Oparr).

Sa madaling salita, sapat na sana ang pondo ng gobyerno para sa mga biktima. Pero di ito naramdaman ng mga biktima.

Batbat ng eskandalo ang pamamahagi ng relief goods ng Department of Social Welfare and Development: mula sa pagkabulok hanggang sa korupsiyon. Noong Setyembre, inamin ng DSWD na 7,527 Family Food Packs na nagkakahalagang P2.8-M para sa mga biktima ng Yolanda ang nabulok.

Mula sa datos na nakalap ng IBON Foundation

Mula sa datos na nakalap ng IBON Foundation


Sa pag-aaral ng Ibon Foundation, itinuturo rin nito ang ilan pang problema na nagpasahol sa kalagayan ng mga biktima. Kabilang dito ang sumusunod:

(1) ‘Nakompromisong relief efforts’. Naging pulitikal ang pagtugon ng gobyerno: Sadyang di-tinulungan ng pambansang gobyerno ang lokal na pamahalaan, halimbawa ng Tacloban City, dahil nasa oposisyon ang mga Romualdez na nasa liderato ng lungsod. Bukod pa rito, matindi ang militarisasyon at pagsagawa ng mga operasyong militar, samantalang nagdeklara naman ng ceasefire ang rebolusyonaryong kilusan;

(2) May pagkiling sa malalaking negosyo ang planong rehabilitasyon ng gobyerno. “Mas umaasa tayo ngayon sa pribadong sektor,” sabi ni Panfilo Lacson, rehabilitation czar, noong Enero. “Itutulak natin ang mga effort sa pinili nilang lugar. Pupunan na lang (ng gobyerno) ang mga puwang at pipigilan ang overlaps sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan sa mga isponsor na sektor.”

Ito umano ang nasa likod ng ‘no-build zone’ at ‘no-dwelling zone’ na mga polisiya, o pagbawal sa ilang mga lugar tulad ng karatig-dagat na tayuan muli ng bahay matapos ang bagyo. Kapansin-pansin ang pagtayo ng komersiyal na mga gusali at negosyo sa mga lugar na ito sa Tacloban at iba pang lugar.

(3) Nagpalala rin ang “oportunismo” ng US Armed Forces na nagpamukha sa mundo na tumutulong sila, kahit na napakalimitado lang sa mga naabot nito sa Tacloban City matapos ang bagyo. Sa public relations campaign nito hanggang tatlong linggo matapos ang Yolanda, gumastos ito ng US$52-M sa relief. Pero naging dahilan ito para magpakat ng 1,000 tropang Kano.

Ito ngayon ang madalas na idinadahilan ng administrasyong Aquino at US Armed Forces para sa military exercises at Enhanced Defense Cooperation Agreement.

Kampanyang #DearPope ng People Surge. Hiling ng mga survivor na maipaabot sa Santo Papa ang tunay na kalagayan nila ngayon. Nakatakdang bumisita sa Eastern Visayas si Pope Francis sa Enero 2015. <strong>Max Santiago/Manila Today</strong>

Kampanyang #DearPope ng People Surge. Hiling ng mga survivor na maipaabot sa Santo Papa ang tunay na kalagayan nila ngayon. Nakatakdang bumisita sa Eastern Visayas si Pope Francis sa Enero 2015. Max Santiago/Manila Today

Dapa sa hirap

Bakit hirap ang mga mamamayan ng Eastern Visayas na makabangon mula sa Yolanda?

Dahil nasa krisis ang “normal” nilang buhay. Bago pa man dumating ang Yolanda, isa na sa pinakamahirap na rehiyon ng bansa ang Eastern Visayas. Ang rehiyong ito ang may pangalawa sa pinakamatinding kahirapan (poverty incidence) sa bansa. Samantala, ang mga probinsiya ng Cebu, Leyte at Iloilo ay nasa Top 10 probinsiya ng bansa na may pinakamaraming bilang ng mahihirap na kabahayan.

Ang mga probinsiyang Eastern Samar at Northern Samar na apektado rin ng Yolanda, pasok sa Top 10 probinsiya sa bansa na may pinakamalaking proportion ng mahihirap na kabahayan. Itinuturing naman ang Northern Samar, Iloilo, Leyte at Southern Leyte sa mga probinsiyang bulnerable sa iba’t ibang klaseng kalamidad at sakuna.

Dahil sa hirap ng buhay, lalong walang depensa ang mga tulad nina Maricel at Nelson sa mga kalamidad. Kung makaligtas man sila sa mismong bagyo, sira naman ang mga pananim at gamit nila sa produksiyon. Gutom sila sa mahabang panahon. “Kaming nasa interyor na mga baryo, nagtitiis sa gutom. Wala kaming inaasahang pagkukunan ng pagkain ngayong bagsak pa ang mga sagingan,” ani Maricel.

Matindi ang monopolyo sa lupa ng iilang panginoong maylupa sa Eastern Visayas, na siyang pangunahing dahilan ng kahirapan ng mayorya ng mga magsasaka sa rehiyon. Kahit may Comprehensive Agrarian Reform Program mula 1987 hanggang 2008, hindi nabuwag ang pag-aari ng iilang pamilya sa mayorya ng lupaing agrikultural dito. Mula 1972 hanggang 2008, 75 porsiyento ng ipinamahaging lupa’y pampublikong mga lupa at 25 porsiyento lang ang pribadong lupa, ayon sa Anakpawis Party-list.

Samantala, tinataya ng mga grupong pangkalikasan na nasa 30 porsiyento ng mga lupain sa Eastern Visayas ay may mining applications ng malalaki at dayuhang kompanya ng mina.


Sa lagay na ito, ipinagyabang pa ng gobyerno na “mabilis” umano ang rehabilitasyon sa apektadong mga lugar, kasama ang pagpapatayo ng permanenteng mga tirahan. Sinabi ito kamakailan ni Undersec. Danilo Antonio ng Presidential Assistant for Rehabilitation and Recovery.

Pero pinabubulaanan ito ng milyun-milyong mamamayang tulad nina Maricel. Wala silang matanaw na mabuting kinabukasan ngayon. Pinoproblema nila ang pag-aaral ng mga anak nila. Hayskul na ang panganay ng mag-asawa, pero kung hirap na nga sa pagkain, lalo pa sa pampa-eskuwela.

Samantala, abala si Aquino sa “pagpapamalas” ng rehabilitasyon ng Tacloban dahil bibisita ang Santo Papa ng Simbahang Katoliko, si Pope Francis I, sa Enero 2015. Dito makikita ang tunay na prayoridad ng gobyerno: hindi ang mga biktima. Aabot sa 7,000 pamilya sa Tacloban ang pinapalikas dahil sa road-widening at pagpapalaki ng paliparan.

“Binabatikos na nga ang administrasyong Aquino para sa kriminal na pagpapabaya sa mga biktima ng Yolanda. Ngayon, mahigit 7,000 naman ang mawawalan muli ng tirahan, dahil sa kalamidad na gawa ng tao na tinatawag na gobyernong Aquino. Muli ring mawawalan ng tirahan ang mga mamamayan ng Tacloban at iba pang lugar dahil sa mga polisiyang ‘no-build zone’ at ‘no-dwelling zone’ na pabor sa malalaking negosyo,” sabi ni Marissa Cabaljao, tagapagsalita ng People Surge, alyansa ng mga biktima ng Yolanda.

Sa Nobyembre 8, 2014, nakatakdang magprotesta ang libu-libong mamamayan ng Eastern Visayas kabilang sina Maricel at Nelson. Pabubulaanan nila ang “pakitang-tao” ng administrasyon at ihahayag na isang taon na ang dumaan, pero bulnerable pa rin ang mga mamamayan sa kalamidad.

Wala pa ring nagbabago. Pero ang mga mamamayan, galit na at handang ipaglaban ang karapatan.

]]> 0
Sakuna sa panahon ng kapitalismo Sun, 02 Nov 2014 15:44:36 +0000 Pagkasira ng halos lahat ng istruktura, sa Palo, Leyte matapos ang bagyong Yolanda. <strong>Ciriaco Santiago III/Tudla</strong>

Pagkasira ng halos lahat ng istruktura, sa Palo, Leyte matapos ang bagyong Yolanda. Ciriaco Santiago III/Tudla

Si Yolanda ang bagyong nagdala ng pinakamalakas na hangin sa kasaysayan ng mundo. Ito na rin ang bagyong nagdulot ng pinakamalubhang pinsala sa kasaysayan ng bansa.

Maraming eksperto ang naniniwala na ang mga bagyo at iba pang weather disturbances ay dumadalas at lumalakas dahil sa kakaibang pag-init ng mundo. Umano’y nasa kakaibang antas na ang global warming sa panahong ito.

Yolanda commemoration coverage iconTumaas nang 0.85°C ang temperatura ng mundo sa nakaraang 120 na taon dahil sa pagdami ng tinatawag na greenhouse gases. Natutunaw ang yelo, umiinit ang mga karagatan, tumataas ang tubig at nagbabago ang klima sa buong daigdig.

Napipilitan tuloy ang United Nations (UN) na bigyan ito ng pansin. Nitong Setyembre, naglunsad ng Climate Change Summit ang UN sa New York City, kung saan pinag-usapan ng mga lider ng daigdig ang pagtugon sa problemang ito ng buong planeta.

Pero hindi ang pulong ng mga lider ng daigdig ang naging makasaysayan. Ayon sa mga kritiko, pakitang-tao lamang ito. Patuloy umanong tumatanggi ang mayamamang bansa, partikular ng US, na bawasan ang kanilang greenhouse gas emissions, habang itinutulak ang mga mekanismo na lalo pang magpapatindi ng kontrol at walang-pakundangang pandarambong ng mga kapitalista sa likas na yaman ng daigdig.

Sa halip, ang naging makasaysayan ay ang pagkilos ng mga mamamayan ng mundo na nananawagan ng tunay na solusyon sa global warming. Alinsabay ng UN Summit, naganap ang People’s Climate March, isang martsa-protesta sa New York na nilahukan ng tinatayang 400,000 katao. Nagkaroon din ng 2,646 na kilos-protesta sa 162 na bansa bilang pakikiisa.

Nakimartsa ang mga biktima ng bagyong Yolanda. Ayon kay Dr. Efleda Bautista, tagapangulo ng People Surge (alyansa ng mga biktima ng bagyong Yolanda), “Kailangan panagutin ang gobyerno ni Noynoy Aquino, at ang gobyernong US na numero unong polluter sa daigdig, sa krisis dulot ng klima na nararasan namin araw-araw.”

Pilipinas, bulnerable sa sakuna

Gaya ng iba pang mamamayan ng mundo, naniniwala ang mga biktima ng Yolanda na may pananagutan ang mga gobyerno at ang sistemang kapitalismo sa climate change, pagtindi ng mga sakuna, at epekto nito sa mga mamamayan.

Sinasabi na kapag tumama ang sakuna, apektado ang lahat, mayaman man o mahirap. Ngunit malinaw na ipinakita ng bagyong Yolanda na ang mahihirap na bansa gaya ng Pilipinas—at ang mahihirap na Pilipino–ang pinakaapektado.

Ayon sa 2013 Global Climate Risk Index, ang Pilipinas ang ika-apat na bansa sa daigdig na pinakabulnerable sa mga sakuna. Tinatayang may 18 hanggang 20 na bagyo ang pumapasok sa bansa taun-taon. Sa kabila nito, pakitang-tao lang din ang naging tugon ng gobyerno sa mga sakuna.

Bago tumama si Yolanda, ipinagmalaki ni Aquino ang kahandaan ng gobyerno. Sa halip, kahiya-hiyang kapalpakan at kapabayaan ang nasaksihan ng mundo. Nagmistulang libingan ang evacuation centers malapit sa dagat kung saan “inilikas” ang mga tao. Tatlong araw bago dumating ang anumang tulong mula sa gobyerno–na halos walang nagawa para maampat ang desperasyon ng mga biktima.

Ang masaklap, tinitingnan pa ng gobyerno ang sakuna bilang pagkakataon para makapangurakot. Umabot sa US$89.5 Milyon na donasyon ng iba’t ibang bansa na idinaan sa gobyerno, pero kakarampot ang relief na nakarating sa mga biktima. Nasa P23 Bilyon ang nakasiksik sa pork barrel ni Aquino para sa sakuna, ngunit walang malinaw na pinatunguhan. Samantala, patuloy na walang makain, matirhan, at kabuhayan ang mga biktima ng bagyo, isang taon ang makalipas.

Nakita rin ang ganitong kapabayaan at korupsiyon sa iba pang malalakas na bagyo gaya ng Pablo at Sendong. Ayon sa Kalikasan-People’s Network for the Environment, mauulit at mauulit ang ganito, “hangga’t ang gobyerno ay nagpapatupad ng mga proyektong nakakasira sa kalikasan, nangungurakot, at pinapanatiling mahirap at bulnerable ang mga mamamayan.”

Nakakasira sa kalikasan ang kalakhan sa mga proyektong itinutulak ni Aquino, gaya ng pagmimina, malalaking dam, plantang coal, plantasyong agrikultural, at reklamasyon. Ang mga proyektong ito, na sang-ayon sa patakarang neo-liberal na globalisasyon, ay nagpapatindi ng sakuna.

Halimbawa, dahil sa reklamasyon at coastal development ay lumiit na ang mangrove cover o saklaw ng mga bakawan sa bansa–mula sa orihinal na 500,000 ektarya naging 100,000 ektarya na lamang ito. Natural na depensa ang mga bakawan laban sa storm surge.

Rali ng aabot sa 400,000 katao para sa environmental justice sa New York City noong Setyembre. Mula sa <strong></strong>

Rali ng aabot sa 400,000 katao para sa environmental justice sa New York City noong Setyembre. Mula sa

Kapitalismo at pagkasira ng planeta

Ang pagkasira ng kalikasan at pagiging bulnerable ng mga mamamayan sa sakuna ay makikita sa pandaigdigang antas. Ayon sa International League of People’s Struggles (ILPS)–isa sa mga organisasyong lumahok sa People’s Climate March–ang ugat ng climate change ay ang pandarambong sa likas-yaman ng mga kapitalista. At ang malawak nang paghihirap at pagsasamantala sa mga mamamayan, pinalalala pa ng mga epekto ng climate change.

Maraming mapanlinlang na iskema ang abanteng mga kapitalistang bansa para takasan ang obligasyon na bawasan ang mga aktibidad na nakakadagdag sa pag-init ng mundo (halimbawa nito ang ‘clean development mechanism’ at ‘carbon trading’).

Gayundin, nagtayo sila ng Green Climate Fund para makapangutang ang mahihirap na bansa at tulungan sila umanong tugunan ang mga epekto ng climate change. Ngunit ayon sa mga kritiko, gagamitin lamang ang nasabing pondo, na pangungunahan ng World Bank, para lalong ibukas ang ekonomiya sa pandarambong ng mga dayuhan.

Walang-ampat din ang kapitalistang produksiyon at pagkokonsumo ng gas at langis, na sinasabing nasa likod ng mga ‘giyera ng agresyon’ ng US, partikular sa Gitnang Silangan.

Ngunit ipinakita ng mga mamamayang kumilos laban sa climate change na sumasang-ayon silang man-made ito: nilikha ng tao, maaaring baguhin din ng tao. Ayon sa ILPS, ang pagresolba sa krisis dulot ng klima ay nakasalalay sa iba’t ibang pakikibaka para sa pambansang kalayaan at panlipunang pagbabago.

“Hindi maaaring business as usual na lamang ang mundo. Hindi na nakasasapat ang mga solusyon na hindi tinutugunan ang ugat ng krisis sa sobrang produksiyon ng monopolyo kapitalismo. Ang kasakiman sa tubo ay pinapasan na ng sangkatauhan, at sumisira sa ating planeta…Para maampat ang climate change, kailangang wakasan ang paghahari ng monopolyo kapitalismo, at magtayo ng sosyalistang kinabukasan para sa lahat,” sabi pa ng ILPS.

]]> 0
Protestang Halloween sa pagpasa ng 2015 badyet, isinagawa Thu, 30 Oct 2014 16:32:38 +0000 Halloween protest ng mga guro sa Mendiola na nagpapakita ng pagpatay sa panawagan nilang dagdag sa sahod.<strong>Pher Pasion</strong>

Halloween protest ng mga guro sa Mendiola na nagpapakita ng pagpatay sa panawagan nilang dagdag sa sahod. Pher Pasion

Habang abala ang mga Pilipino sa paghahanda para sa Undas, isang karimarimarim na pangyayari ang pagpasa ng P2.606 Trilyong panukalang badyet para sa 2015 sa Kamara.

Umalma ang iba’t ibang sektoral na organisasyon sa mabilis na pagpasa ng panukalang badyet na anila’y batbat ng anomalya, kabilang ang kawalan ng dagdag-sahod sa mga kawani ng gobyerno at guro, pagpapatuloy ng sistema ng pork barrel at pagkakaroon ng 269-pahinang ‘errata’ ng Malakanyang na isiningit sa badyet na di nakilatis ng Kongreso.

Halloween protest ng Bagong Alyansang Makabayan sa harap ng Kamara: pabor sa iilan at sa dayuhan ang 2015 badyet. <strong>Kodao Productions</strong>

Halloween protest ng Bagong Alyansang Makabayan sa harap ng Kamara: pabor sa iilan at sa dayuhan ang 2015 badyet. Kodao Productions

Kaalinsabay ng Undas, nagsagawa ang mga organisasyong ito ng protestang Halloween para batikusin ang kuwestiyonableng 2015 pambansang badyet.

“Ang 269-pahinang budgetary insertions na nagkakahalagang bilyong pisong nailipat na pondo ay pinakikilala bilang teknikal at typographical na pagsasaayos lang. Lahat ng isiningit na ito–ng Kongreso man o ng Ehekutibo–ay hindi napag-usapan o natalakay sa plenaryo at sadyang itinago sa publiko,” sabi ni dating Bayan Muna Rep. Teddy Casino, na isa sa nanguna sa mga protesta sa harap ng Kamara noong Oktubre 29.

Nagprotesta naman sa Mendiola ang mga grupo sa ilalim ng Alliance of Concerned Teachers (ACT) na binatikos din ang pagkakaroon ng P501 Bilyong special purpose funds o lump sum funds sa 2015 badyet habang walang badyet na inilaan para sa dagdag-sahod ng mga guro at kawani.

Binatikos din nila ang pagbago ng depinisyon ng “savings” para maiwasan ang desisyon ng Korte Suprema na ilegal ang Disbursement Acceleration Program o presidential pork barrel.

“Nakamamatay ang badyet na ito ni (Pangulong) Aquino. Maliban sa puno ng sebo dahil sa buhay na buhay pa rin ang pork barrel, wala ni singkong inilaan para sa dagdag sahod ng mga guro at kawani,” ayon kay Joy Martinez, bise-presidente ng ACT.

Pangako sa guro, napako

Nakamamatay ang badyet ni Noynoy Aquino para sa mga guro.<strong>Pher Pasion</strong>

Nakamamatay ang badyet ni Noynoy Aquino para sa mga guro. Pher Pasion

Hindi pa rin inaaprubahan ng Kamara ang House Bill 245 ni ACT Teachers Rep. Antonio Tinio noong July 1, 2013 na naglalayong dagdagan ang sahod ng mga guro tungong P25,000 at P15,000 para naman sa mga kawani.

Patuloy na naghihirap ang mga guro at natutulak na mangutang kung saan-saan  dahil kapos ang sahod sa kanilang pangangailangan, ayon kay Benjie Valbuena, tagapangulo ng ACT.

“Patuloy lang na magreresulta ang badyet na ito sa krisis sa ekonomiya at edukasyon. Ayaw nating madagdagan pa ang pamamaril sa mga guro dahil sa utang,” ayon kay Valbuena.

Tinutukoy ni Valbuena ang tatlong guro na pinagbabaril ng isang pulis dahil sa utang ng mga ito sa Pangasinan National High School noong Setyembre.

Sa hindi pagsama ng dagdag na sahod ng mga guro, nilalabag na ni Aquino ang mga probisyon sa Salary Standardization Law III na dapat may pag-aaral at pag-adjust sa sahod ng mga kawani ng gobyerno kada tatlong taon, ayon kay Valbuena.

“Maging sa Magna Carta of Public School Teachers ang nagsasabing dapat nagbibigay sa atin ng disenteng pamumuhay ang sahod natin. Sa kasamaang palad, mula 2009, hindi na nagbago ang sahod natin. Sa katunayan, binabawasan pa ang ating mga benepisyo mula P10,000 na ngayon ay P5,000 na lamang,” ayon kay Valbuena.

Tanging P300.00 karagdagang chalk allowance lamang ang idinagdag sa badyet ng mga guro para sa susunod na taon dahil sa pagsama nito ni Rep. Tinio sa badyet. Mumu lamang ito sa kanilang pangangailangan ayon sa mga guro.

“Dahil saw ala na naman tayong increase, isang buong taon na naman tayong magdurusa,” ayon kay Valbuena.

Nakatakdang magsagawa ng isang sit down strike ang mga guro sa darating na Nobyembre 14 para ipakita kung paano sila pinababayaan ng gobyerno ni Aquino. Magpapatuloy umano ang kanilang protesta sa Senado hanggang sa panawagan nilang malawakang mass leave.

Walang badyet sa OAV, meron sa patronage politics

Sumama sa protestang Halloween sina Gabriela Reps. Luzviminda Ilagan at Emmi de Jesus. <strong>Kodao Productions</strong>

Sumama sa protestang Halloween sina Gabriela Reps. Luzviminda Ilagan at Emmi de Jesus. Kodao Productions

Samantala, binatikos naman ng Migrante International ang pagtanggal ng DBM sa P89.6-Milyong badyet na para sa implementasyon ng overseas absentee voting (OAV).

“Nakalulungkot na tinitingnan ng DBM ang OAV badyet bilang isa sa mga item na maaaring alisin sa 2015 badyet, habang ayaw nitong tanggalin ang pork barrel, DAP (Disbursement Acceleration Program), at iba pang kuwestiyonableng mala-DAP na lump-sum funds. Mas ginusto pa ng gobyernong ito na ipagkait sa mga OFW (overseas Filipino workers) ang karapatang bumoto kaysa isuko ang pondo na laan para sa malawakang korupisyon,” sabi ni Sol Pillas, tagapagsalita ng Migrante.

Sa loob ng Kamara, bumoto ang progresibong mga kongresista ng Makabayan bloc kontra sa 2015 badyet. Ayon sa Bayan Muna, malinaw na nilegalisa ng badyet na ito ang lump-sum fundspork barrel na pinagmumulan ng malawakang korupsiyon.

“Bumoboto ang Bayan Muna Party-list na NO sa 2015 badyet dahil hindi ito badyet ng bayan kundi badyet na puno ng pork, hindi transparent, at hindi totoong sumasalamin sa sentimyento ng mga mamamayan. Mas mabuti pang tawagin itong 2015 President’s Budget,” pahayag nina Bayan Muna Reps. Neri Colmenares at Carlos Zarate.

Bukod dito, tinutulan din umano ng progresibong mga kongresista ang 2015 badyet dahil di nito pinaglaanan ng sapat na badyet ang mga serbisyong panlipunan, habang pinrayoritisa ang mga proyektong ginagamit para sa patronage politics ng mga pulitiko.

“Lalong pinalobo sa budget ang Ang Conditional Cash Transfer (CCT) na dulot ay baluktot na values, kulturang paglilimos, at patronage politics. Paulit ulit kong pinaninindigan na trabaho at hindi mumo ng CCT ang kahingian ng maralita,” sabi pa ni Gabriela Rep. Emmi de Jesus.

Infographic ng IBON Foundation hinggil sa pribadong mga interes na makikinabang sa 2015 pambansang badyet (inilabas noong Setyembre 2014):


]]> 1
‘DOH, di handa sa banta ng Ebola’ Tue, 28 Oct 2014 10:33:26 +0000 Sinabi ng mga kawaning pangkalusugan na hindi umano handa ang Department of Health kung sakaling dumating ang Ebola virus sa bansa. <strong>Pher Pasion</strong>

Sinabi ng mga kawaning pangkalusugan na hindi umano handa ang Department of Health kung sakaling dumating ang Ebola virus sa bansa. Pher Pasion

Hindi totoong handa ang gobyerno ng Pilipinas sa banta ng Ebola virus kung mapunta ang nakamamatay na sakit dito sa bansa, ayon sa mga kawaning pangkalusugan, na nagprotesta sa harap ng tanggapan ng Department of Health (DOH).

Taliwas ito sa sinasabi ni DOH Sec. Enrique Ona na handa umano ang pamahalaan para sa Ebola. Nakahanda na raw ang mga pasilidad partikular sa Research Institute for Tropical Medicine, San Lazaro Hospital, at Lung Center of the Philippines.

Itinuturing na nakakaalarmang epidemiko ang Ebola virus sa buong mundo na kumitil na sa buhay ng libu-libong mamamayan sa Africa ngayong taon.

Hindi totoong handa

Ayon sa Alliance of Health Workers (AHW), hindi magawang tugunan ng gobyerno ang mga sakit na pumapatay sa Pilipino araw-araw gaya ng tuberculosis (TB) at tigdas (na pawang may mga lunas), kaya walang kasiguraduhan ang gobyerno na matutugunan nito ang sakit na Ebola.

Badyet sa kalusugan, dapat taasan.<strong>Pher Pasion</strong>

Badyet sa kalusugan, dapat taasan.Pher Pasion

Ayon sa datos mismo ng DOH, nasa 63 katao ang namamatay araw-araw dahil sa sakit na TB. Nasa 97 porsiyento naman ng 16,743 naitalang kaso ng tigdas ang namatay mula Enero 1 hanggang Agosto 9, 2014 ng DOH.

“Taun-taon, libu-libong bata ang namamatay sa pagtatae at pulmonya bago umabot sa edad na limang taon sa Pilipinas. Hindi pa rin nasasagot ng gobyerno na pito sa bawat sampung Pilipinong namamatay ang hindi man lang nakakakita ng doktor. Ano ang kahandaan ng gobyerno sa Ebola?” ayon kay Sean Velchez, presidente ng National Orthopedic Health Workers Union-AHW.

Dagdag pa ni Velchez, ang Amerika na isang makapangyarihang bansa at may mas abanteng teknolohiya sa medisina para sa Ebola ay may isang ang kumpirmadong namatay. Kabilang din ang dalawa pang nurse na napaulat na nahawa.

Naaalarma din ang nasabing grupo sa sinabi ng DOH sa Senado at sa mga mamamayan na handa ang mga ospital pero sa aktuwal na walang nakahandang pasilidad para sa mga pasyente ng Ebola maliban sa container vans.

Wala rin umanong trainings na isinasagawa pa ang DOH at walang sapat na protective equipments para sa mga health workers, sabi ni Jossel Ebesate, pangulo ng AHW, sa Pinoy Weekly.

“’Yung BSL (biosafety level) na kailangan para sa Ebola ay nasa level 4. Nasa level 2 pa lang ang Pilipinas sa kasalukuyan. Ganitong pagtingin pa lamang paano ang gagawin sa mga pasyenteng may Ebola,” ayon kay Ebesate.

Overworked, Underpaid

Sa kabila ng banta ng Ebola, nanatili pa rin kalagayan ng mga kawaning pangkalusugan sa mga pampublikong ospital.

Kinalampag ng mga kawaning pangkalusugan ang gate ng Department of Health.<strong>Pher Pasion</strong>

Kinalampag ng mga kawaning pangkalusugan ang gate ng Department of Health.Pher Pasion

“Nanatiling overworked at underpaid ang mga nurse at kawani sa mga pampublikong ospital natin. Mapanganib din (ito) para sa health workers dahil mismong mga gamit sa ospital ay wala para maproteksiyunan sila. May health workers nga na sila ang bumibili ng sarili nilang protective gears sa pang-araw-araw,” ani Robert Mendoza, pangkalahatang kalihim ng AHW.

Sa kasalukuyan, tumatanggap ang isang health worker ng salary grade 1 o P9,000 kada buwan. Tumatanggap naman ang nurse 1 ng salary grade 11 na P18,600 kada buwan.

“Ang mga sahod namin ay maaaring mas mataas kumpara sa ibang pribadong ospital tulad ng sinasabi ni Usec. Ted Herbosa. Pero hindi pa rin ito sapat para sa gastusin ng aming pamilya kada buwan. Kinakailangan pa naming mag-loan kung saan-saan. Sadyang mababa ang natatanggap namin sa cost of living na P32,000 kada buwan (base sa datos ng Ibon Foundation) para sa isang pamilya na may anim na miyembro. Kailangan naming P25,000 kada buwan para sa nurse 1 pagpasok nito,” ayon kay Ebesate.

Mas mababa naman ang natatanggap ng community nurses na nasa P5,000 kada buwan at pawang mga kontraktuwal, ayon kay Emy Ilag, mula sa Nars ng Bayan.

Maglaan ng sapat na pondo

Para sa mga kawaning pangkalusugan, dapat maglaan ang gobyerno ng sapat na pondo para sa sektor ng kalusugan.

Pero imbes na seryosong pondohan ang pampublikong mga ospital, isinasailalim ito sa pagsasapribado sa ilalim ng programang Public-Private Partnerships (PPP) ng adminstrasyong Aquino, ayon sa AHW.

“Imbes na dagdagan ang badyet para sa mga ospital, tulad ng Philippine Orthopedic Center (POC) na nangangailangan ng P5.6 Bilyon para sa modernisasyon ng ospital, isinailalim ito ng DOH sa PPP kasama ang Megawide World Citi Consortium,” ayon kay Velchez.

Tumatanggap ang POC ng 6,000 hanggang 7,000 pasyente kada taon. Nasa 80 hanggang 90 porsiyento nito ang mula sa pinakamahihirap na pamilya.

Department of Health Sec. Enrique Ona, pinagbibitiw sa puwesto ng mg kawaning pangkalusugan.<strong>Pher Pasion</strong>

Department of Health Sec. Enrique Ona, pinagbibitiw sa puwesto ng mg kawaning pangkalusugan. Pher Pasion

Paliwanag ni Velchez, kahit sa pampublikong mga ospital ay halos di na rin abot-kamay sa mahihirap. Marami sa mahihirap na may-sakit, hindi na nagpapagamot at nabibilang sa mga namamatay na di man lang nakakapagpatingin sa doktor.

Nasa 72 pampublikong ospital pa sa bansa ang nakatakdang isailalim sa PPP ng administrasyong Aquino.

Kabilang sa iba pang sasailalim sa pribatisasyon o “korporatisasyon” ang Jose R. Reyes Memorial Medical Center, Cagayan Valley Medical Center, Baguio General Hospital and Medical Center, Bicol Medical Center, Quirino Memorial Medical Center, Amang Rodriguez Medical Center, at San Lazaro Hospital.

Kasama pa rito ang Eastern Visayas Regional Medical Center, Western Visayas Medical Center, Northern Mindanao Medical Center, Southern Philippines Medical Center, Zamboanga City Medical Center, Cotobato Regional and Medical Center, Caraga Regional Hospital, Davao Regional Hospital, at iba pa.

PPP ang programa ng administrasyong Aquino para hikayatin ang mga negosyante at malalaking korporasyon na pasukin ang dating pampublikong mga ospital at pasilidad para diumano sa pagmomodernisa sa mag kagamitan nito.

Pero binabatikos ito ng maraming kritiko at grupo, na nagsasabing pagnenegosyo at hindi serbisyo publiko ang pakay ng pribadong sektor kaya lalong nahihirapan ang mahihirap na magpagamit sa nasabing mga ospital.

“Kailangang baguhin ang sistemang nagpapabaya sa ating departamento. Pabaya at sinungaling ang DOH. Kailangang may managot sa sistematikong pagpapabaya sa mga mamamayan. Dapat patalsikin na sa puwesto si Sec. Ona,” ayon kay Velchez.


]]> 0
Hustisya kay Laude, hustisya sa sambayanan hiniling Fri, 24 Oct 2014 18:44:26 +0000 Protesta sa harapan ng Armed Forces of the Philippines sa Camp Aquinaldo kung saan nakakulong umano ang sundalong Amerikano na suspek sa pagpaslang sa isang Pilipina sa Olongapo.<strong>Pher Pasion</strong>

Protesta sa harapan ng Armed Forces of the Philippines sa Camp Aquinaldo kung saan nakakulong umano ang sundalong Amerikano na suspek sa pagpaslang sa isang Pilipina sa Olongapo. Pher Pasion

Hustisya para kay Jennifer Laude. Pagbasura sa Visiting Forces Agreement (VFA).

Ito ang dalawang panawagan ng mga miyembro ng Justice for Jennifer! Junk VFA Network, na nagsagawa ng candle vigil sa harap ng Kampo Aguinaldo sa Quezon City. Kasabay ito ng paglibing sa Olongapo City ng labi ni Laude na biktima diumano ng pamamaslang ng isang sundalong Amerikano noong Oktubre 11.

Sinabi ng naturang network na malaking hadlang sa pagkamit ng hustisya ang VFA dahil tagibang ito pabor sa pagprotekta sa interes ng mga sundalong Amerikano tulad ni Pemberton.

Sina Monique Wilson at Joms Salvador habang nagtitirik ng kandila para manawagan ng hustisya sa pagpaslang kay Jennifer Laude.<strong>Pher Pasion</strong>

Sina Monique Wilson at Joms Salvador habang nagtitirik ng kandila para manawagan ng hustisya sa pagpaslang kay Jennifer Laude.Pher Pasion

Nagtirik ng kandila ang mga kasapi ng network at mga miyembro ng iba’t ibang progresibong grupo para bigyan-diin ang paghangad nila ng hustisya para kay Laude. Ayon sa gobyerno ng Pilipinas, nasa pasilidad ng Mutual Defense Board at sa kustodiya ng mga sundalong Amerikano sa loob ng Kampo Aguinaldo habang iniimbestigahan pa ng mga public prosecutor ang krimen.

VFA ang kasunduang militar sa pagitan ng gobyerno ng Pilipinas at US na nagpapahintulot ng “pagbisita” ng mga sundalong Amerikano sa Pilipinas para sa iba’t ibang dahilan, kasama ang mga ehersisyong militar na tulad ng kinasangkutan ni Pemberton at 4,000 iba pang sundalong Amerikano noong huling linggo ng Setyembre.

Nakasaad sa VFA na maaaring magkaroon ng kustodiya ang US sa isang sundalong Amerikano na suspek sa krimen sa Pilipinas. Para sa naturang network at sa Gabriela, patunay ito na pabor sa US at hindi sa Pilipinas ang naturang kasunduan.

Ipinagtanggol ng Malakanyang ang VFA mula sa panawagang ibasura na ito. Noong nakaraang linggo, sa ika-70 taong anibersaryo ng Leyte Landing ni US Gen. Douglas McArthur sa Pilipinas noong World War II, sinabi ni Pangulong Aquino na kailangang “tingnan ang bigger picture” ng relasyong US at Pilipinas dahil “wala namang lugar na walang krimen.”


Tinanggihan din ni Aquino na dumalaw man lamang sa burol ni Laude dahil di raw siya pumupunta sa mga burol ng “hindi (niya) kilala”.

Binatikos ng progresibong mga grupo si Aquino sa anila’y kawalan ng sensitibidad at di-pakikiramay sa kanila sa pagpaslang ng isang kapwa Pilipino. Sinabi rin ng Gabriela na ang totoong “bigger picture” ay ang pagiging di-pantay na kasunduan ng VFA at di-pantay na relasyon sa pagitan ng US at Pilipinas.

<strong>Pher Pasion</strong>

Pher Pasion

“Mahirap makakuha ng hustisya sa ilalim ng VFA. Kailangan pa nating magmakaawa tayo na ang naagrabyado. Kahit na sinong bansang may respeto sa sarili hindi papayag sa kaliwa’t kanang pambabastos na ipinapakita ng VFA,” ayon kay Renato Reyes Jr., pangkalahatang kalihim ng Bagong Alyansang Makabayan.

Ayon naman kay Gabriela Rep. Emmi de Jesus, ang pag-iral ng “makaisang panig” na mga kasunduan sa pagitan ng gobyerno ng Amerika at gobyerno ng Pilipinas ay hindi hiwalay sa kaso ni Laude.

Nagkakaroon pa umano ng maling pagtingin sa pagpunta ng mga Amerikanong sundalo dito sa bansa bilang nagbibigay ng trabaho at hanapbuhay. Pero hindi ito ang hanapbuhay na talagang nais ng mga mamamayan, ayon kay De Jesus.

“Hindi lang karumal-dumal na krimen ang nangyari. Isang karumal-dumal na krimen sa mga mamamayang Pilipino ang ginawa ng sundalo ng Amerika: ang pagyurak sa dignidad ng mga mamamayan, ang pagyurak sa soberanya ng bayan. Inilibing na si Jennifer pero hindi dito nagtatapos ang paghahangad natin ng hustisya,” pagtatapos ni Salvador.


]]> 0
Groups slam continued US custody over Pemberton, despite Aguinaldo transfer Wed, 22 Oct 2014 11:06:19 +0000 Militant  women's group Gabriela held protest a few steps from the Olongapo  Hall of Justice as the preliminary investigation of  Jennifer Laude's killing was being heard. Macky Macaspac

Progressive women’s group Gabriela held protest a few steps from the Olongapo Hall of Justice where the preliminary investigation of Jennifer Laude’s killing was heard. Macky Macaspac

He is still within US custody.

Despite being transferred to the Armed Forces of the Philippines’ Camp Aguinaldo, progressive groups as well as Sen. Miriam Defensor-Santiago slammed the failure of Philippine authorities to assert jurisdiction over US Marine PFC Joseph Scott Pemberton who is suspected of killing of Jennifer Laude.

“He had special treatment. He was flown by (an American) helicopter. He is shielded from the reaction of the public. And he has fellow Americans as guards,” said Santiago, after a Senate hearing inquiring into the jurisdiction question under the Visting Forces Agreement (VFA). Santiago was referring to the transfer of Pemberton to a “Mutual Defense Board Security Engagement Facility” in Camp Aguinaldo, as provided for under the VFA. 

The women’s group Gabriela said it was precisely because of protests by progressive groups as well as the family that the US and Philippine authorities were forced to transfer Pemberton from the amphibious ship USS Peleliu.

“We believe that the US and Philippine governments have been forced to make it appear that Pemberton is under Philippine jurisdiction because of mounting pressure from the people.  Such move intends to deceive the Filipino people and is actually providing special treatment to Pemberton,” said Joms Salvador, Gabriela secretary-general.

Salvador said that if jurisdiction was turned over to Philippine authorities, he should be in police custody and detained in an ordinary jail.

US ambassador to the Philippines Philip Goldberg, in a media interview, admitted that Pemberton’s custody remains with US authorities as stipulated in the VFA.

Elmer Labog, Kilusang Mayo Uno chairperson, said that although it is located inside an AFP camp, “the Joint US Military Assistance Group (JUSMAG) compound where Pemberton is said to be detained is essentially a de facto US military base and therefore still under the US government’s authority.”

"Barbie", in dark glasses who  pointed at Pemberton's as the last man seen with  Jennifer.

“Barbie”, in dark glasses who pointed at Pemberton’s as the last man seen with Jennifer.

The groups, as well as Santiago, agreed that the latest incident has only shown the “lopsidedness” of military pacts with the US such as the VFA and the Enhanced Defense Cooperation Agreement (EDCA).

“Only the full abrogation of the VFA and EDCA can give full powers to our government to prosecute Pemberton and serve justice to Laude and other victims of abuses committed by the US government,” said Mark Louie Aquino, secretary-general of Bagong Alyansang Makabayan-Metro Manila.

In Tuesday’s preliminary investigation in Olongapo City, Pemberton’s legal counsel Rowena Flores Garcia argued that the summon sent to the US embassy does not compel him to attend the proceedings and just required to file his counter-affidavit.

But for Gabriela the US has willfully ignored Philippine laws and authorities as rumors that Pemberton had already left the country surfaced. The DFA admitted that four US marine soldiers who were with Pemberton during the incident have already left the country.

“This is a blatant affront to our sovereignty. And what is more outrageous is that our authorities seem to have accepted this fact calmly. We need to hear from the Aquino government a strong statement that will compel the US government to cede jurisdiction and surrender Pemberton to Philippine custody,” said Joms Salvador, secretary general of Gabriela.

]]> 0
VIDEO | A Wake and a Warship: Fight for Justice for Jennifer Laude Begins Tue, 21 Oct 2014 17:07:48 +0000

jennifer laude screen grabEven as Jennifer Laude’s family grieves, they are starting to fight for justice. Together with progressive groups, they trooped to the US warship where US Marine Pfc. Joseph Scott Pemberton is said to remain, in US custody. The killing of the Filipino transgender allegedly by Pemberton renews calls to junk the Visiting Forces Agreement, and other US-PH military agreements that protect US soldiers who commit crimes in Philippine soil.

]]> 0
Mga Abuso ng Tropang Kano Noong Batas Militar Sat, 18 Oct 2014 11:32:16 +0000 Subic, noong base militar pa ito ng mga Kano

Subic, noong base militar pa ito ng mga Kano

Umaasa pa ba kayong mapipitik man lamang sa bayag ng ating mga batas ang marinong Amerikanong si Joseph Scott Pemberton na pumatay diumano kay Jennifer Laude kamakailan sa Olongapo?

Nang nasa Pilipinas pa ang mga base militar ng Amerika sa Sangley Point, Cavite, sa Subic Bay, Olongapo, at sa Clark Field, Pampanga, mga 30 kaso mulang pagpatay at pambubugbog hanggang panggagahasa noong dekada ’60 lamang ang kinasangkutan ng mga “puting unggoy” na nakaunipormeng marino. Tingnan na lamang ang mga sumusunod bilang halimbawa:

1. Noong 1968, basta na lamang binaril at napatay ng marinong si Kenneth Smith si Rogelio Gonzales, isang limpiya bota (shoe shine boy) na nagnanakaw diumano ng bisikleta sa tarangkahan ng base nila sa Sangley Point;

2. Noon ding 1968, binaril at napatay ng marinong si Michael Moomey si Glicerio Amor habang nakatalungko at umiinom sa isang sapa sa sakop ng base militar ng Amerika sa Subic Bay dahil napagkamalan diumanong baboy-ramo;

3. Noong 1970, ipinagsakdal sa salang pangingidnap na may tangkang panggagahasa ang mga marinong sina Ronald McDaniel, Cecil Moore, Bernard Williams at Hiawatha R. Lane, pawang mga miyembro ng nakilala’t kinatakutang Col. Averill Holman’s Gestapo Unit sa Clark Field.

4. Noon ding 1970, nilapitan ng anim na sundalo ni Holman ang anim na sibilyang empleyado sa loob ng Clark, dalawa ang babae, hiningan ng mga ID at agad pinagbubugbog at pinaghihipuan ang dalawang babae.

5. Sa loob din ng Clark, noon ding dekada ’70, limang obrerong Pilipinong papunta sa gusali ng inhenyeriya ang basta na lamang ginulpi ng dalawang marinong Amerikano. Nakapagpakita pa ng ID ang isa, pero itinapon iyon ng isang marino sa imburnal at iniutos sa Pilipino na kunin iyon. Nang kinukuha niya iyon, bigla siyang sinipa ng isang marino at napangudngod siya sa imburnal.

6. Muli, isang hapon, isang Pilipinong nangungumpay ng damo sa labas ng bakod ng Clark ang nilapitan ng dalawang Amerikanong nakauniporme ng fatigue at basta na lamang sinipa. Sumigaw ang biktima, humingi ng saklolo, pero tinakpan ang kanyang bibig, saka muling pinagsisipa. Pagkatapos, inihagis ang biktima sa loob ng bakod, isinakay sa isang naghihintay na jeep, tinadyakan pa ang bibig ng Pilipino na ikinalagas tuloy ng tatlong ngipin.

Nang dadalhin na siya sa tanggapan ng seguridad ng Clark, nasalubong ang 18 sundalong Amerikanong nakapulang tsapa na agad na naghalihalili sa paggulpi sa kahabag-habag na Pilipino. (Mula sa peryodikong THE WHIG — isang publikasyong Amerikanong lumilitaw na tutol sa masamang pamamalakad ni Uncle Sam hindi lamang sa Pilipinas kundi maging sa ibang mga bansang abot ng galamay ng kanyang imperyo — ang binanggit na mga ulat tungkol sa mga nangyari sa Clark).

Marami pang mababanggit na mga halimbawa ng kalupitan at inhustisya ng mga “puting unggoy” laban sa kahabaghabag na mga Pilipino ngunit, lubhang nakalulungkot at nakapaghihimagsik — dahil sa kalambutan ng gulugod ng pambansang lideratong nananatiling papet at tagahimod ng kuyukot ng kanilang diyus-diyosang si Uncle Sam — wala ni isa mang salaring Amerikano sa naturang mga kaso ang naparusahan sa ilalim ng ating mga batas; ni hindi man lamang nasaling ang kanilang mga daliri ni nalamutak ang kanilang mga bayag at, sa halip, agad silang nakaalis sa ating bansa at pinawalang-sala sa mga lutong makaw na paglilitis sa kanilang hukumang militar.

]]> 0