Pinoy Weekly » Kultura http://pinoyweekly.org/new Philippine news, analysis, and investigative stories Mon, 07 Apr 2014 17:50:00 +0000 en-US hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.8.1 Happy birthday, Lino Brocka http://pinoyweekly.org/new/2014/04/happy-birthday-lino-brocka/ http://pinoyweekly.org/new/2014/04/happy-birthday-lino-brocka/#comments Thu, 03 Apr 2014 11:19:37 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=28809 Lino Brocka, committed artist, in an undated photo of a protest action participated in by artists. Visible in the photo are film artists Bembol Roco and Philip Salvador, who both starred many Brocka films, including his seminal film "Ora Pro Nobis" in 1989. <strong>Photo from Tudla Productions</strong>

Lino Brocka (right, standing), committed artist, in an undated photo of a protest action participated in by artists. Visible in the photo are film artists Bembol Roco and Philip Salvador, who both starred many Brocka films, including his seminal film “Orapronobis (Fight for Us)” in 1989. Photo from Tudla Productions

Lino Brocka, 1939-1991

Lino Brocka, 1939-1991

Lino Brocka, one of the most internationally known and admired Filipino filmmakers and a committed artist, would have been 75 today, April 3. It is an opportune time, then, to look back at his huge body of filmic work–many are of commercial value, but a number, including, but not limited to Maynila: Sa Mga Kuko ng Liwanag, Bayan Ko: Kapit sa Patalim and, of course, Orapronobis, are of great artistic and political value. Brocka was a fantastic storyteller and had an excellent grasp of the audio-visual medium. But what made him unique was an artistic and political practice that we have scarcely seen in the country, even today: make a few patently commercial films in exchange for one or two great and politically radical (and controversial) ones. The few great ones have stood the test of time and are highly-regarded internationally. But more importantly, these films contain sharp and uncompromising criticism of social realities that continue to exist today. In the case of one, Orapronobis, Brocka went on to show why an armed struggle against the present unjust political and economic system rages on, even after the so-called People Power uprising in 1986 that ousted a dictator.

Here is a short video, by a French filmmaker, of an interview with Brocka shortly after he was released from detention in 1985 for participating in a transport strike:

Read Lino Brocka’s profile by Tudla Productions, which sponsors the annual Pandayang Lino Brocka, here.
]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/04/happy-birthday-lino-brocka/feed/ 0
Ka Mameng sa Entablado http://pinoyweekly.org/new/2014/03/ka-mameng-sa-entablado/ http://pinoyweekly.org/new/2014/03/ka-mameng-sa-entablado/#comments Sun, 23 Mar 2014 07:11:42 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=28638 Si "Nanay Mameng" (Ermie Concepcion) at ang kanyang mga kunsensya. <strong>Larawan mula sa "Nanay Mameng, isang dula" Facebook page</strong>

Si “Nanay Mameng” (Ermie Concepcion) at ang kanyang mga kunsensya. Larawan mula sa “Nanay Mameng, isang dula” Facebook page

Rebyu ng “Nanay Mameng: Isang Dula” Tampok si Ermie Concepcion bilang Nanay Mameng Panulat ni Amanda Echanis, Direksyon nina Edwin Quinsayas at Noel Taylo Produksyon ng KADAMAY, UPRCP, Sinagbayan at PUP-UCCA Marso 20 at 21, 2014, Tanghalang PUP

Bihira ang hindi naantig sa sinumang nakapanood at nakarinig sa mga talumpati ni Carmen “Nanay Mameng” Deunida, lider-masa ng Kalipunan ng Damayang Mahihirap (Kadamay). Huling narinig ng madla ang maanghang niyang mga salita sa isang rali kontra sa pork barrel nitong nakaraang taon – ilang buwan bago siya na-ospital at na-operahan, at pinayuhang magpahinga muna sa walang mintis na pakikilahok sa mga martsa sa lansangan. Sa edad na 86, si Nanay Mameng ay isa sa pinakakilalang mukha at tinig ng militansya sa kilusang masa. Nagbubukas ang “Nanay Mameng: Isang Dula” para mas malalim na makilala ng publiko hindi lang ang aktibistang si Ka Mameng, kundi ang konteksto ng kanyang pakikisangkot, mithi at paninindigan. Sa entablado ay agad na bubungad sa manonod ang maliwanag na larawan ng looban – komunidad na tirahan ng sektor na tinatawag na maralitang lungsod. Agad ding nakaplasta sa isang bahagi ng matingkad na larawang ito si Nanay Mameng (Ermie Concepcion) mismo, bilang isang karaniwang labandera na kasalamuha ng iba’t ibang mukha ng maralita at mala-manggagawa.

Mula sa "Nanay Mameng, isang dula" FB page

Mula sa Nanay Mameng, isang dula FB page

Sa pamamagitan ng mga awit, sayaw, anino at bidyo, ipinakikilala sa manonood ang mga kulay at ingay ng araw-araw na suliranin ng looban na karugtong ng samu’t saring isyung panlipunan. Sa unang ilang linya pa lamang ay agad nang mababanggit ng mga tauhan ang salitang “demolisyon” – ang marahas na pagpapalayas sa mga residente at pagwasak sa mga komunidad – bilang tampok na problema ng mga maralita. Sa dulang “Nanay Mameng,” ipinakita ang pag-oorganisa at paglaban bilang halos natural na ritmo sa loob ng maralitang komunidad habang dumadaloy ang salaysay ni Nanay Mameng sa kanyang kagyat na “tungkulin” – ang maghanda ng talumpati para sa isang pagtitipon na magpaparangal sa kanyang mga kontribusyon sa kilusang masa.

Ang samu’t saring suliranin at isyu ay sunud-sunod na ipinakita sa maiikling pagtatanghal na tipong mga production number – mga pagtatanghal sa loob ng buong pagtatanghal ng dula. Ang iba’t ibang tema – mga luma at pamilyar na martsa, progresibo at rebolusyonaryong awit at orihinal na komposisyon ay inilangkap sa bagong areglo, interpretasyon at koryograpiya sa pangunguna nina Louie Eslao sa musika at direksyon nina Edwin Quinsayas at Noel Taylo. Sa manonood ay malakas ang dating ng mga number na ito sa paghahatid ng mensahe ng bawat partikular na tema ng awit, sayaw, pagbigkas at galaw o koro. Makapangyarihan ang laro ng ilaw at koryograpiya, halimbawa, sa isang eksenang nagtatampok sa demolisyon; o ang koro ng mga tauhan sa pagtalakay sa mga suliraning “nagkakahon” sa kababaihan sa pag-awit ng “Sabon.”

Ang mga pangkulturang organisasyon na madalas mapanood sa mga rali ay nagsama-sama sa dula para sa isang makulay na kolaborasyon. Tampok ang galaw ng Sinagbayan, mga mang-aawit ng Sining Lila-Gabriela, koro ng Tambisan sa Sining mula sa kilusang paggawa, at ang mga kabataang rapper ng TABAKK. Kapansin-pansin din ang pagsasama-sama para sa produksyon ng mga aktibistang pangkultura at ng iba’t ibang indibidwal at grupo mula sa teatro pelikula gaya ng mga myembro ng teen theater league ng PETA, sina Adjani Arumpac, RJ Mabilin, Brandon Relucio sa bidyo; Rowena Bayon at Rose Bucud sa disenyo ng entablado at kostyum, at Katsch Catoy sa disenyo ng ilaw.

Ang eksposisyon sa kuwento ni Nanay Mameng ay nais ilahad ng dula sa pamamagitan ng kanyang mga pilyang “kunsensya” (Loy, Tao, Ley Calvo, Alexandra Ynaga at Agay Bathan) at ng isang tauhang pinangalanang “Banaag” (Jane Balleta). Kinulapol sa mga tauhang ito ang tangkang pagsasalaysay sa personal na alaala ni Ka Mameng; ang kanyang lugar sa pambansang kasaysayan; at ang pinagsasaluhang mga adhikain ni Ka Mameng at ng malawak na progresibo at rebolusyonaryong kilusan. Mahalagang banggitin ang natatanging pagtatanghal nina Gina Luz Francisco sa pag-awit ng “Bayan Ko;” Tao Aves sa “Alab ng Digmang Bayan” at isa pang orihinal na awit; ang grupong TABAKK sa pangunguna ni Lanseta sa kanilang rap number; at Loy Villarias sa sayaw at galaw.

Mula sa Nanay Mameng, isang dula FB page

Mula sa Nanay Mameng, isang dula FB page

Bagamat maaaring epektibo ang bawat numero (number) sa partikular na tema na nais nitong ilahad – halimbawa ay paksa ng “demolisyon,” “manggagawa,” “kababaihan” o “digmang bayan” pa nga – ang lugar ng mga numerong ito sa kabuuang daloy ng dula ay halos parang palambang, hindi malinaw ang progresyon at kulang sa inaasahang rurok. Nagawa ng dula ang tangkang paglalahad sa bawat paksa o isyu na nais ilantad, at dito na halos nahumaling ang “eksposisyon.” Maaalala ang bawat numero sa sariling kakanyahan, ngunit hindi sa lugar nito sa pag-unlad ng kabuuang salaysay. Magiging suliranin ito sa mga manonood na unang beses pa lang maipapakilala sa mabibigat at komplikadong isyu ng kahirapan at paglaban – umaapaw sa mensahe ang dula pero maaaring mababaw ang mauunawaan ng manonood kung malilito sila sa daloy at balangkas ng pangunahing naratibo.

Sa kalahatan, ang marudob at sinserong kolektibong pagsisikap sa produksyon ng “Nanay Mameng” ang makikitang tampok sa aktibistang pangkulturang pagtatanghal. Ang ganitong mga pagsisikap ay dapat na makabuwelo, patuloy na mapaunlad at matunghayan ng mas malawak na awdyens.

Naging bonus sa mga manonod na sa huling pagtatanghal ng Marso 21 na sa katapusan ng dula ay nagtalumpati mismo si Carmen Deunida, ang totoong Nanay Mameng. Sa kanyang mga salita, siya ay isang “Ka Mameng”— ang lahat ng mga manonood ay itinuturing niyang mga kasama sa pakikibaka. Walang kaparis ang marinig ang aktwal na talumpati ni Ka Mameng sa entablado.

“Ako po ay tulad ninyo na maralita, nagkataon lang na ako’y nabigyan ng pagkakataong magsalita,” ani Ka Mameng – pahiwatig ng marami pang maririnig na mga tinig at mga kwento ng buhay at pakikibaka na magbibigay lakas at inspirasyon hanggang sa mithing tagumpay.

Ilang bahagi ng pagtatanghal ng “Nanay Mameng, isang dula” sa PUP College of Communication, Sta. Mesa, Manila noong Marso 21, 2014. Bidyo ng Kodao Productions.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/03/ka-mameng-sa-entablado/feed/ 0
Panitikan, Ideolohiya, Rebolusyon: Edukasyon at Pedagohiya sa Bisa ng nobelang ‘Desaparesidos’ ni Lualhati Bautista http://pinoyweekly.org/new/2014/03/panitikan-ideolohiya-rebolusyon-edukasyon-at-pedagohiya-sa-bisa-ng-nobelang-desaparecidos-ni-lualhati-bautista/ http://pinoyweekly.org/new/2014/03/panitikan-ideolohiya-rebolusyon-edukasyon-at-pedagohiya-sa-bisa-ng-nobelang-desaparecidos-ni-lualhati-bautista/#comments Thu, 06 Mar 2014 23:19:24 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=28355 desaparecidos ni lualhati bautista

‘Desaparesidos’ ni Lualhati Bautista

1.  Sa unang malas, umaayaw na o natatabangan ang marami sa pagkasulyap sa salitang “ideolohiya.” Ano ba ito, propaganda o chika tungkol sa politika na hindi bagay sa okasyong itong pagsunod sa binagong K-12 curriculum. Kung inyong nabasa ang Batas at Memo ni Dir. Licuanan, nais daw hasain ang estudyante sa kritikal at malikhaing pag-iisip upang itransporma ang sarili at kapaligiran. Naku, bigating layunin ito. Idiniin din na kailangan daw iakma o iayon ang turo’t aralin sa global istandard.

2. Isa sa required reading sa mga kolehiyo sa Europa & mga bansa sa Aprika at Amerika ang The German Ideology nina Marx at Engels. Tiyak na alam ng lahat na bawal ang komunistang lathalai’t usapan sa mga klasrum, laluna sa panahon ng “Cold War.” Tapos na ito sa buong mundo, pero patuloy pa rin tayo sa mentalidad ng pagbabawal. Kung sa bagay, ngayon ang panahon ng “total surveillance,” & hanggang ngayon, ang premyadong pelikulang “Orapronobis” ni Lino Brocka ay hindi pinahihintulutang maipalabas sa publiko.

Sa ano’t anuman, ang “ideolohiya” ay salitang laganap na sa iba’t ibang sangay ng aralin sa humanidades at siyensiyang sosyal. Hindi na dapat pagtalunan kung bakit mahalagang siyasatin ang kaugnayan nito sa pagtuturo. Halimbawa na nga ang inyong pagtaka o pagkamangha, kung nangyari nga, sa paglitaw nito sa programa.

3. Isa pang halimbawa: Malimit nating pasalamatan ang mga burokratang upisyal sa pagtustos sa pagpupulong tulad nito. Sa katunayan, ang dapat pasalamatan ay mga manggagawa, magbubukid at empleyadong tulad ninyo na siyang yumayari ng kayamanan ng bansa. Ang lakas-paggawa ng karaniwang mamamayan ang nagbubuwis ng halaga upang mangyari ang miting na ito, kaya sa kanila ang pasasalamat natin–hindi sa mga politiko at kanilang “pork-barrel” na nakaw sa pagod ng mga anak-pawis, bukal ng anumang kabihasnan.

4.  Sa gayon, ang ideolohiya ay hindi lamang pumapatnubay na ideya o paniniwala kundi kilos, gawi, praktika. Ito’y mga institusyong siyang gumagawa ng sabjek sa bawat indibidwal. Ang sabjek ang siyang aktor na kinikilala, nagpapasiya, kumikilos, may pananagutan.

Makikita sa relasyon ng titser at estudyante: “Hoy, makinig kayo!” giit ng guro. Awtoridad ang titser, kinatawan ng Estado at siyang nagdedeposito ng kaalaman sa basyong utak ng mga kabataan. Ito ang “banking method” ng edukasyon na tinuligsa ni Paulo Freire. Galing ito sa mahabang karanasan natin sa disiplinang pedagohikal ng kolonyalismong Espanyol at Amerikano.

Sa pagsakop ng ekonomiyang nakaangkla sa “exchange value” ng trabaho, wikang Ingles ang instrumento sa paghulma ng sabjek ng malayang pamilihan–ipagbili ang lakas-paggawa kung may bibili.  Bagamat ang hangarin ng makabagong sistema ay indibidwal na may nagsasariling katwiran (“autonomous rational mind,” naisaad ni Immanuel Kant), kaiba ang resulta: ginagawang masunuring sabjek ang indibidwal sa posisyon niya sa istruktura ng lipunan.

5. Ang lipunan ay katumbas sa ugnayan o relasyon ng mga sabjek. Hindi ito kumpol lamang ng hiwa-hiwalay na inbidwal. Bawat identidad/kaakuhan–halimbawa, sabjek bilang awtor, mambabasa, guro, atbp.–ay nabubuo lamang sa loob ng ugnayang panlipunan. Samakatuwid, ang sabjek ay produkto ng pagkilala, pagtawag, interpelasyon ng diskurso, praktika, institusyon.

Hindi kaakuhan/identidad ng awtor ang pinagmumulan ng kahulugan ng akda. Iyon ay bunga ng diskurso, ng tekstong binubuo ng magkasalungatang puwersang nagsusulong sa kasayaysan.  Ang indibidwal ay ginagawang sabjek ng wika sa diskursong gamit ng mga institusyong ideolohikal. Makapangyarihan ang asignatura sa panitikang Filipino sa paglalantad ng sitwasyon kung saan ang wikang Ingles ay dominante pa rin, tanda ng poder ng modernisadong oligarkiya, na bunyag nga sa paggamit ng “mother tongue” sa unang baytang ng iskwela. Pahiwatig na sa kompitensiya ng wika, nananaig pa rin ang poder ng bangko’t korporasyong global ng U.S., Europa, Hapon, at sirkulo ng industriyalisadong bansa.  Ang poder ay naisakatawan sa wikang Ingles, o sa mga “englishes,” na bumubuhay sa gahum o hegemonya nito sa buong daigdig.

Sa pamamagitan ng mga institusyon at operasyong praktikal nito, kinikilalang sabjek ang sinuman upang makaganap ng takdang tungkulin sa isang tiyak na lugar sa kasaysayan ng lipunan. Gayundin ang awtor: batay sa institusyonalisadong praktika, ang identidad ng awtor at gawa niya ay nakasalig sa pagtawag at pagkilala sa kanya ng namamayaning pananaw–ang normatibong paniniwalang operasyonal sa gawi, batas, atbp. kung saan nakasandig ang kapangyarihan ng dominanteng uri sa hinating lipunan.

6.  Walang sitwasyon na permanente sa kasaysayan. Lapatan natin ng historikal na panimbang ang pabago-bagong pagtingin sa awtor at akdang itinuturo natin.

Namihasa tayong ipalagay na ang isang akda ay bunga ng henyo o talino ng awtor. Iba noong sinaunang panahon: ang awtor ng epiko, korido, pasyon, atbp. ay kabilang sa pangkat na naglilingkod sa lider ng tribu, ng simbahan o aristokrasya (tulad ni Balagtas). Ginagabayan sila ng kombensiyon, determinadong kodigo, at panuntunang institusyonal.

Nag-iba ito paglipas ng Renaissance; tuluyang humiwalay ang artisano’t naging negosyante ng kanyang dunong sa sinumang bibili nito. Malaya na siya sa malas, pero alipin naman ng pamilihan. Ganito pa rin ang sitwasyon ng awtor  o sinumang intelektwal (guro, peryodista, atbp) na walang pag-aari ng kailangang kagamitan upang mabuhay.

Noong ika-19 siglo, umaklas ang mga artista laban sa burgesyang orden ng kapitalismong industriyal. Batay sa romantikong pananaw, ang awtentikong galing ng manunulat ay tiwalag sa burgesyang lipunan at indibidwalistikong pamantayan nito. Itinuring na doon nagmumula ang kahulugan at katuturan ng akda.  Kalaunan, pinatingkad ito ng ideolohiya ng sistemang kapitalismo, bagamat ang normatibong mapang-angkin ay tinuligsa nina Flaubert, Zola, Dostoevsky, Gorki, Dreiser, Hemingway, atbp.

Ang rebelyon nina Villa, Abadilla, Amado Hernanez, at mga modernistang sumunod ay sintomas ng krisis ng sitwasyon ng petiburgesyang intelektwal sa neokolonyang predikamentong tumitingkad at lumalala ngayon.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/03/panitikan-ideolohiya-rebolusyon-edukasyon-at-pedagohiya-sa-bisa-ng-nobelang-desaparecidos-ni-lualhati-bautista/feed/ 0
Ika-50 taon ng pagdaloy ng ‘agos’ http://pinoyweekly.org/new/2014/02/ika-50-taon-ng-pagdaloy-ng-agos/ http://pinoyweekly.org/new/2014/02/ika-50-taon-ng-pagdaloy-ng-agos/#comments Tue, 25 Feb 2014 01:09:07 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=28120 Kinilala ng Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas ang kontribusyon ng "mga agos sa disyerto". Nasa larawan sina Abueg at Ordoñez, (ikaapat at ikalima mula sa kaliwa), kasama sina  Dr. Emanuel De Guzman, presidente ng PUP, Dr. Manuel M. Muhi, Bise Prwesidente ng PUP, Dr. Bienvenido Lumbera at E. San Juan, Jr. (Maricris Magaling)

Kinilala ng Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas ang kontribusyon ng “mga agos sa disyerto”. Nasa larawan sina Abueg at Ordoñez, (ikaapat at ikalima mula sa kaliwa), kasama sina Dr. Emanuel De Guzman, presidente ng PUP, Dr. Manuel M. Muhi, Bise Presidente ng PUP, Dr. Bienvenido Lumbera at E. San Juan, Jr. (Maricristh Magaling)

Ipinagdiwang ng Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas (PUP) ang ika-50 taon ng pagkakalathala ng “mga agos sa disyerto” noong Pebrero 22, 2014 sa kampus nito sa Sta. Mesa, Maynila.

Ang okasyon na may temang “Kahalagahan ng Makabayang Panitikan sa Panahon ng Multi-media at Globalisasyon” ay pinangunahan ng Sentro para sa Malikhaing Pagsulat ng PUP.

Hindi naman nakapagtatakang parangalan ng PUP ang mga beterano ng “agos” dahil dalawa sa mga ito, sina Rogelio L. Ordoñez at Efren R. Abueg, ay kapwa nagtuturo sa naturang unibersidad.

Ang “agos” na nalathala noong 1964 ay binubuo ng 25 maiikling kathang isinulat sa wikang Filipino nina  Ordoñez, Abueg, Dominador B. Mirasol, Edgardo Reyes, at Rogelio R. Sikat.

Inilathala ng grupo ang unang edisyon ng “agos” para ipakita sa mga nagpaparatang na ang Panitikang Filipino ay isang disyerto. Hindi sila naniniwala rito at ang kanila’y pagsisikap na “paagusan” ito ng bagong anyo, paksa, at paniniwala na ipinahihiwatig ng kanilang mga akda.

Mariin din itong pagsalungat sa pamamayagpag umano ng panitkang Ingles at talamak na komersiyalisasyon ng panitikan.

Bukod sa pagsusulong ng panitikan sa wikang pambansa, tinalakay rin ng “agos” ang mga temang iniiwasan ng mga kwentong nanlilimahid sa kuwento ng pag-ibig tulad ng kalagayan ng mga manggagawa, prostitusyon, karahasan sa lungsod, kawalan ng lupa ng mga magsasaka at iba pang isyung panlipunan.

Dahil dito kaya tinawag na isa sa mga panandang bato sa panitikan ng Pilipinas ang naturang antolohiya.

Ayon nga kay Ordoñez, na dati ring punong-patnugot ng Pinoy Weekly, isang pagrerebelde ang maiikling kuwento sa agos sa disyerto laban sa kalakaran noon ng mga akdang namamayani sa mga komerisyal na magasin na karaniwang nagtatampisaw lamang sa de kahong mga paksa ng malalapot na paglalambingan at nanggigitatang pagmamahal o naglulunoy kaya sa daigdig ng pantasiya o kababalaghan na walang pangunahing layunin kundi aliwin lamang at iduyan sa ilusyon ang madlang mambabasa.

“Katunayan, hindi lumabas sa mga magasing iyon ang mga akdang nasa agos, kundi sa mga diyaryong pang-unibersidad at pampanitikang mga dyurnal. sa maikling salita, iba at salungat ang paksa, estilo at wika ng agos kaysa mga akdang pangkomersiyal sapagkat tinalakay ng mga ito ang marawal na reyalidad ng lipunan at ng mismong buhay ng busabos na masang sambayanang patuloy na pinagsasamantalahan at binibiktima ng uring hari-harian sa ating nakasusukang sistema sosyal at, hanggang mahigpit na kontrolado ng iilang diyus-diyosan ang pambansang pulitika[t ekonomiya, malayong makaahon sa lusak ng karalitaan ang busabos na masang sambayanan. isang panawagan ang agos sa kamulatan ng nakararaming ordinaryong mamamayan” dagdag niya pa.

Kabilang sa mga nagpaunlak ng pananalita para sa programa ang Pambansang Alagad ng Sining na si Bienvenido Lumbera, at ang makata, kritiko, iskolar at manunulat na si E. San Juan, Jr.

Nauna nang kinilala ni Lumbera ang ambag ng “agos” sa kasaysayan ng kuwento sa Pilipinas. Aniya, karugtong ito ng tradisyon ng kamalayang panlipunan ng mga nobela ni Rizal at tumiwalag sa pamamaraan at tono ng naunang mga henerasyon.

Nang una itong malathala, pinangunahan ng mga awtor ng “agos” ang panitikan sa Pilipinas at naging inspirasyon ng mga sumunod na henerasyon ng mga manunulat na lumikha ng mga antolohiya tulad na lamang ng Sigwa na lumabas noong 1971.

Sinabi naman ni E. San Juan, Jr. na lalong kailangan ng lipunan ang mga akdang makabayan at progresibo sa panahon na ang pangunahing gawain ng tao ay “malling” at pagtutok sa elektronikong gaheto at libangan.

Nagpasalamat naman si Medekka Morales, puno ng Sentro para sa Malikhaing Pagsulat ng PUP, unang-una kina Ordoñez at Abueg sa tiwalang ibinigay ng mga ito para maisagawa ang ika-50 anibersaryo ng agos, gayundin kina Lumbera at San Juan, Jr sa kanilang ibinahagi sa naturang okasyon at sa pamunuan ng PUP.

Mula nang mailathala ang “agos” nagkaroon na ito ng mga edisyon noong 1974, 1993, at 2010. Bawat edisyon ay nagkaroon ng kani-kaniyang pagbabago.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/02/ika-50-taon-ng-pagdaloy-ng-agos/feed/ 0
Tula | Ano pa ba ang gusto n’yong laya? http://pinoyweekly.org/new/2014/01/tula-ano-pa-ba-ang-gusto-nyong-laya/ http://pinoyweekly.org/new/2014/01/tula-ano-pa-ba-ang-gusto-nyong-laya/#comments Mon, 20 Jan 2014 14:38:48 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=27554 1

Ano pa ba ang gusto n’yong laya?

Lalong naghahangad kayo

ng higit pang laya,

lalong kailangan kayong igapos,

busalan, isaksak dyan

at ipwera lalo

sa ginugulo lang n’yong laya …

 

2

Kayong di mapatahimik

at may napakaraming angal

sa mga palakad,

di makuntento

sa ‘sang kahig, ‘sang tuka,

sa kahit anong buhay,

sa ano’ng andyan nang laya,

at kung anu-ano pa

ang hinahangad

lampas sa anumang meron

sa ginugulo lang n’yong laya …

 

3

Panay pa ang himok sa iba,

pulos pa patay-gutom

at hampas-lupa,

nagpaparami lang

ng may napakarami nang angal

at kailangan na ring igapos,

busalan, isaksak dyan

at ipwera lalo

sa ginugulo lang n’yong laya …

 

4

Sakit kayo sa ulo’t

delikadong kumalat

at magkalat pa,

mag-ingay at yumanig pang lalo

sa ginugulo lang n’yong laya …

 

5

Di lang katawan n’yo

ang kailangang harangin,

walang-tigil naming

pinagkukunutan ng noo

kung paanong mapakikitid pa

ang inyong mga galaw,

kung paanong mapipigilan pa

pati paglalarga

ng inyong mga isip, bibig, kamao,

at nang huwag nang

makadagdag pa

sa mga paghahangad,

pag-iingay,

pagyayanig

sa ginugulo lang n’yong laya …

 

6

Bawal na bawal

magpapasok

at magpalabas

ng anumang gagatong pa ng galit

sa kalagayan

at mga palakad,

lalo’t naghahangad kayo

ng higit pang laya

kung saan kayo isinaksak

at kung saan kayo

ipinupwera lalo

sa ginugulo lang n’yong laya …

 

7

Ngayong modernong panahong

dumaraming di na mapigilan

ng simpleng mga rehas na bakal,

alambreng tinik,

matataas na tore’t pader

sunud-sunod na tarangkahan

at mahihigpit na bantay,

maghahalughog at maghahalughog kami

sa kahahanap

sa mga katago-tago n’yong

makapagdurugtong pa

sa mga isip, mata, dila, kamao

makapananawagan

at makapaghahamon

ng higit pang laya

kung saan kayo isinaksak

at kung saan kayo

ipinupwera lalo

sa ginugulo lang n’yong laya …

 

8

Mainit din

ang aming mga mata, taynga, kamay

at mga aso

sa anupamang gamit n’yo

na makapagtitikatak,

makapaghuhugis

at makapagluluwal

ng mga titik, itsura, sigaw

sa gitna ng katahimikan …

kundi’y makapagpapalitan pa kayo

ng mga pang-akit,

panindak

at pangyanig

sa ginugulo lang n’yong laya …

 

9

Di magtatagal

ay mangungumpiska na rin kami

pati ng mga bolpen, lapis, pinta, papel

na dapat ay ipwera na

kung saan kayo isinaksak

at maipwera kayo lalo

sa ginugulo lang n’yong laya …

 

10

‘Wag na sanang umabot pa

na kailangang madamay pa

ang inyong mga dila, daliri

o anupamang kailangang pugutan,

dahil sa patuloy

na pakikipagpalitan pa n’yo

ng mga salita, likha, isip

sa ginugulo lang n’yong laya …

 

11

Paalala lang namin

na sa isang matagal nang paghahari,

di na kami nag-abala

na dumaan pa sa proseso

ng pangungumpiska pa muna

ng kanyang lumang pluma.

Simpleng ibiniyahe na lang namin

nang tuluyan

ang may hawak niyon

at iniwan iyong ulila

at nang mapigilan pa sana

ang sumisibol

na pag-aalsa noon

sa ginugulo lang nilang laya …

 

12

Ano pa ba ang gusto n’yong laya?

Sa panay n’yong panggugulo sa laya,

delikado kayo

na lalong mawalan pa ng laya,

lalo’t nagpaparami pa kayo

ng katulad n’yong

di napipigilang

mag-ingay,

manghamon,

mangyanig,

magbanta

ng higit pang laya

kung saan kayo isinaksak

at kung saan kayo naghahasik

ng ibayo pa ngayong pag-aalsa

sa ginugulo lang n’yong laya …

 

ALAN JAZMINES
PNP Custodial Center
Camp Crame
25 Pebrero 2012

Si Alan Jazmines ay konsultant ng National Democratic Front of the Philippines, pintor, at makata. Ilegal siyang inaresto noong Pebrero 14, 2011 at ngayo’y isang detenidong pulitikal na nakapiit sa Philippine National Police Custodial Center.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/01/tula-ano-pa-ba-ang-gusto-nyong-laya/feed/ 0
SINEWAYA| Films on the Other Side: ‘Meeting Resistance’ http://pinoyweekly.org/new/2014/01/sinewaya-films-on-the-other-side-meeting-resistance/ http://pinoyweekly.org/new/2014/01/sinewaya-films-on-the-other-side-meeting-resistance/#comments Tue, 14 Jan 2014 05:29:21 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=27389 Once again, with the new, well-made action film “Lone Survivor” directed by Peter Berg showing on many theaters today, we are bombarded by moving images that portray “heroic” American soldiers involved in one of their military adventures. Like its predecessors in films like “Black Hawk Down”, “The Hurt Locker” and “Zero Dark Thirty”, with Berg’s new movie we get to see American Navy SEAL soldiers fight heroically, nobly and against all odds. In “Lone Survivor” as with the other films, the enemies are mostly faceless. When they are depicted, they are usually depicted as barbaric and bloodthirsty–like the horde that killed fallen American soldiers in “Black Hawk Down” or the unseen bombers of “The Hurt Locker” and bin Laden supporters of “Zero Dark Thirty”.

Keeping this in mind, Sinewaya now features films that compellingly show the other side of the conflicts–the faces of the resistance against the invasions / occupations and the misery and oppression that these bring. They people are no longer the bloodthirsty enemies, but protagonists in patriotic wars, resistance fighters against foreign and oppressive invaders.

Baghdad, Iraq -- October 10, 2003. Photo by Molly Bingham/WorldPictureNews. The first person that i met in the Iraqi resistance, the Teacher is an intelligent, kind, gentle man, quick to smile and make a joke.  Inspired by the foreign fighters who fought in Adhamiya duriing the war, the Teacher was moved, after the collapse of Baghdad to do something, 'an explosion to express our feelings.'  He found a group of like-minded people within a week and filled a role as weapons procurer for the group.  No "Saddam Loyalist", "Ba'athist", "Al Qaeda", "Extremist", "Terrorist" or "Criminal", the Teacher defies the CPAs definitions of the resistance and in fact represents a broad sense I picked up in my conversations with them, that they are home grown, many of them hold down real jobs, that they command themselves and are increasingly  Islamically driven. The Teacher describes his group as Salafist, an Islamic movement that believes in living life in the model of the life of Muhammed as described in detail in the Holy Koran and hadith.  Here, Teacher sits on the bank of the Tigris river early one morning, prayer beads in hand, before going to his job.

“THE TEACHER”. Baghdad, Iraq — October 10, 2003.
Photo by Molly Bingham/WorldPictureNews.

MEETING RESISTANCE (2007), co-directed by Molly Bingham and Steve Connors, is one such film. It featured the viewpoints of eleven Iraqi resistance fighters against the American invasion. No longer depicted as people driven by blind hate as in many Hollywood films, these Iraqi rebels evoke sympathy for their cause: They are only defending their country, only doing what anybody would do if their homelands were invaded, occupied and humiliated like Iraq was.

The docu film, in 8 parts on YouTube:

Also, watch the Democracy Now! interview with the filmmakers.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/01/sinewaya-films-on-the-other-side-meeting-resistance/feed/ 0
Teatro ng Rebelyon, Teatro ng Kinabukasan http://pinoyweekly.org/new/2013/12/teatro-ng-rebelyon-teatro-ng-kinabukasan-2/ http://pinoyweekly.org/new/2013/12/teatro-ng-rebelyon-teatro-ng-kinabukasan-2/#comments Mon, 09 Dec 2013 04:41:00 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=27005 Kakaibang anggulo ng Supremo ang inieksplor ng Teatro Porvenir.

Kakaibang anggulo ng Supremo ang inieksplor ng Teatro Porvenir.

Dalawa sa pangkulturang pagtatanghal sa Unibersidad ng Pilipinas ang naging bahagi ng pagdiriwang ng ika-150 kaarawan ni Andres Bonifacio.  Itinanghal ng Dulaang UP ang “Teatro Porvenir: Ang Katangi-tanging Kasaysayan nina Andres Bonifacio, Macario Sakay, at Aurelio Tolentino sa Entablado” na isinulat ni Tim Dacanay at idinirehe ni Alexander Cortez.  Ipinalabas ang dula sa Wilfrido Ma. Guerrero Theatre noong Nobyembre 20 hanggang Disyembre 8.  Samantala, ang “Maghimagsik! Andres Bonifacio: Rebolusyonaryo, Anakpawis” ay pinangunahan ng Bonifacio 150 Committee at ipinalabas sa University Theatre noong ika-7 ng Disyembre, idinirehe ni Bonifacio Ilagan, isinulat nina Kerima Lorena Tariman at Ericson L. Acosta, at nilapatan ng musika ni Jon Corsiga.

Teatro Porvenir

Kakaibang anggulo ng Supremo ang inieksplor ng dula. At iyon ay ang mismong pagiging bahagi ng teatro nito. Ayon nga kay Dacanay, “na si Andres Bonifacio ay isang artista ay isang kamangha-manghang impormasyon na tumatak sa isipan ko.” Naging malaking ambag sa kanyang pagmumuni hinggil sa materyal ang historyador na si Teodoro Agoncillo sa kanyang “Revolt of the Masses” at “Talking History” . Sa pagsasanib ng historikal at pleksibilidad ng genre na magdagdag sa kagayang materyal, ang naging resulta, naging kapanapanabik at interesante ang bagong mukha ng Supremo para sa kasalukuyang mga manonood ng teatro

Sa unang set, ipinakita kung paanong ang magkakaibigang sina Andres (Russell Legaspi), Karyo o Macario Sakay (Jojit Lorenzo), at Ilyong o Aurelio Tolentino (Joel Saracho)  ay nagtatag ng grupo na tinawag nilang Teatro Porvenir o Teatro ng Kinabukasan. Bahagi rin ng grupo ang mga kapatid ni Andres. Isinadula nila ang komedya hinggil sa alamat ni Bernardo Carpio na may pag-aangkop sa panahon noon. Naging katunggali nila ang tradisyonal na “Teatro Infantil” na hindi pa handa sa mabilis na mga pagbabago noong panahong iyon.

Kakaibang Bonifacio nga ang nasaksihan ng mga manonood. Siya ang marubdob na tagapagtaguyod ng teatro. Magaling din siya sa multi-tasking – nagtitinda ng abaniko at baston sa Unibersidad ng Santo Tomas para makapagpropaganda. Makaros (mapagpatawa) din siya kapag kasama ang mga kapatid at mga kaibigan sa teatro. Isa rin siyang tagasalin at sa dula, binasa niya at ni Oryang (Jean Judith Javier) sa isang nakatutuwang eksena ang salin niya ng eksena nina Elias at Salome sa “Noli Me Tangere”. At gayon nga, tinahi ang dula ng mga pamilyar na akda na “Kahapon, Ngayon, at Bukas” ni Aurelio Tolentino, “La India Elegante y el Negrito Amante” at Pinagdaanang Buhay ni Florante at Laura sa Cahariang Albania” ni Fancisco Balagtas, “Ang Dapat Mabatid ng mga Tagalog” ni Andres Bonifacio, “Dasalan at Tocsohan” ni Marcelo Del Pilar, “ “Ang Huling Paalam” ni Dr. Jose Rizal, at marami pang iba.

At gayon nga ang nangyari, itinatag ni Andres ang Katipunan at naging bahagi nito sina Ilyong, Karyo, at maging ang estudyante noong si Emilio Jacinto (Paul Jake Paule). Si Oriang, matapos na mapakasal kay Andres, ang siyang naging Lakambini ng Katipunan.

Naging rurok ng dula ang naging paghahanap ni Oriang kay Andres na ibinatay sa liham ni Oriang kay Emilio Jacinto. Ipinakita sa dula sa pamamagitan ng monologo ni Oriang ang hirap na dinanas nito sa paghahanap sa minamahal.

Nagtapos ang dula sa  pag-alala nina Ilyong at Sakay sa pagsisimula ng Teatro Porvenir. Sa huli, nagpatong-patong ang mga panahon katulad sa dula ni Tolentino na “Kahapon, Ngayon, at Bukas”. Nagpapatuloy ang adhikain para sa kinabukasan na sinimulan ng Teatro Porvenir hangga’t  may mga pusong handang ipaglaban ang bayan at hanggang nariyan ang sining na laging nagsusulong ng pagbabago.

Naging masiste at makulay ang kinalabasan ng dula at si Bonifacio ay naging tao at higit na bayani dahil naging tao para sa mga manonood.

Arena ng drama ng rebelyon

Ganito rin ang klase ng teatro na pinaniniwalaan ng direktor ng “Maghimagsik!” na si Bonifacio Ilagan, “Against an intrinsically oppressive and exploitative system, to rebel  is justified! And theater proves to be an excellent arena to dramatize rebellion!”

Sa “Maghimagsik!”, pinaglakip sa pamamagitan ng iba’t ibang anyo ng sining – kanta, sayaw, musika, drama at pelikula ang pagpupugay kay Bonifacio. Naging ubod ng pagtatanghal ang pagtatahi sa paghihimagsik na pinamunuan ni Bonifacio mula sa hanay ng anakpawis sa nagaganap na digmang-bayan ngayon sa kanayunan. Nagkaroon ng juxtaposition ang mga panahon – ang noon at ngayon na ang parehong tinatanaw ay ang hinaharap, katulad ng himatong ni Tolentino sa kanyang dula.

Nagawa ang pagsasalimbayan ng panahon sa pamamagitan ng pagsasalaysay sa rebolusyon ni Bonifacio, sa muling pagsisimula ng pakikibaka sa iba’t ibang panahon, at sa paglaban ng uring anakpawis sa kasalukuyan. Mayroong pagbabalik-tanaw sa opresyong naranasan ng mga Pilipino sa panahon ng mga Kastila at kung paanong isinilang sa panahong iyon si Bonifacio, na hinubog ng lipunang iyon din para pangunahan ang himagsikan. Magpa-fast forward naman ang timeline ng dula, ipapakita rin ang parehas na kinakaharap na pagsasamantala ng mga manggagawa at ang mga awit at sayaw ay magpapakita ng panawagan para sa pagmumulat at pakikibaka.

Isa sa pinakatampok na bahagi sa pagpapalabas ng bidyo ang halinhinan ng talakayan ng Kartilya ng mga katipunero at ang paglalahad ng kahalintulad na gabay ng mga armadong nakikibaka sa kasalukuyan. Tumampok ang kartilya na ”Ang babae ay huwag mong tingnang isang bagay na libangan lamang, kundi isang katuwang at karamay (ng lalaki) sa mga kahirapan nitong buhay; gamitin mo nang buong pagpipitagan ang kanyang (pisikal na) kahinaan, at alalahanin ang inang pinagbuhatan at nag-iwi sa iyong kasang­gulan.”

Ibang klaseng kulturang pagtatanghal ang “Maghimagsik!”  dahil naging kabahagi sa pagtatanghal ay mga manggagawa mula sa Kilusang Mayo Uno, Pentagon Workers’ Union, Janrey Philippines Corporation Workers Union, Piston at Anakpawis. Naging bahagi rin ang mga manggagawang pangkultura mula sa Sining Lila, Salinlahi Cultural Group, Kumasa, People’s Chorale, Tambisan sa Sining, Musikang Bayan, Sining Kadamay, at Redemptorist Mission Seminary.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2013/12/teatro-ng-rebelyon-teatro-ng-kinabukasan-2/feed/ 0
Makapangyarihang pagtatanghal ng buhay at (patuloy na) paglaban ni Bonifacio http://pinoyweekly.org/new/2013/12/makapangyarihang-pagtatanghal-ng-buhay-at-patuloy-na-paglaban-ni-bonifacio/ http://pinoyweekly.org/new/2013/12/makapangyarihang-pagtatanghal-ng-buhay-at-patuloy-na-paglaban-ni-bonifacio/#comments Sun, 08 Dec 2013 14:59:09 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=26952 Ang luma at bagong tipo ng pambansa demokratikong rebolusyon sa musikang pagtatanghal na Maghimagsik. (Macky Macaspac)

Ang luma at bagong tipo ng pambansa demokratikong rebolusyon sa musikang pagtatanghal na Maghimagsik. (Macky Macaspac)

Sa saliw ng mga awiting makabayan, isinadula ng iba’t ibang grupo sa pangunguna ng Kilusang Mayo Uno ang buhay at pakikibaka ni Andres Bonifacio sa Unibersidad ng Pilipinas – Diliman. Hindi lamang isang pagpupugay ang produksiyong Maghimagsik!, nagpapakita rin ito na nagpapatuloy ang pakikibaka ng sambayanang Pilipino laban sa dayuhan at lokal na naghaharing mga uri.

Mahusay na nailapat ng produksiyon ang buhay ni Bonifacio sa lumang tipo ng pakikibaka bilang isang manggagawa at sa bagong tipo ng pakikibakang isinasabuhay naman ngayon ng mga nasa uring anakpawis.

“Mahaba na ang tradisyon ng gawaing pangkultura natin na nagtatampok sa rebolusyong Pilipino,” sabi ni Ericson Acosta, isa sa mga sumulat ng Maghimagsik!. Aniya, hindi sila nahirapan sa pagsulat dahil na rin sa yaman ng materyales hinggil sa pakikibaka. Ilan sa mga awitin tulad ng “Alerta Katipunan” ang nabuo noong panahon ng himagsikan nina Bonifacio samantalang ang “Karaniwang Tao (Ang Nagiging Kawal)” ay nalikha naman noong dekada ’80.

Ang paghahanap ni Ka Oryang sa unang Desaparecidos na si Andres Bonifacio. (Macky Macaspac)

Ang paghahanap ni Ka Oryang sa unang Desaparecidos na si Andres Bonifacio. (Macky Macaspac)

Matalas din ang pagsasalarawan sa pagkakabuo ng Katipunan, sa armadong pag-aaklas at sa muling pagkakabuo ng bagong hukbo — mula sa maliit hanggang sa paglago at paglawak sa buong kapuluan. Ipinakita rito ang pagkakahalintulad ng dalawang rebolusyong nilahukan ng lahat ng sektor ng lipunang Pilipino. Malinaw ang pagkakahalintulad sa mensaheng nakatala sa “Kartilya ng Katipunan” na sinulat ni Emilio Jacinto at sa “Tatlong Pangunahing Disiplina at Walong Bagay na Dapat Tandaan” ng rebolusyonarong grupong New People’s Army (NPA) — mga patakaran ng organisasyon at mga kagandahang asal na taglay dapat ng bawat rebolusyonaryo.

“Ito ang naglalatag ng tamang diwa ng pagdiriwang sa ika-150 ng kapanganakan ni Andres Bonifacio. Ipinapaalala sa atin ng kanyang sinimulan na rebolusyonaryong kilusan ay nagpapatuloy at kailangang itaas natin sa antas ng kilusang rebolusyong proletaryo,” sabi ni Bonifacio Ilagan, direktor ng dula.

Para naman kay Aila Bathan, isang kabataang mula sa Salinlahi cultural group. “Minsan lang itong pagkakataon na ipagdiwang ang ika-150 kaarawan ni Bonifacio. Masaya ako at nakasama ako,” aniya.

Ilan sa mga kasama sa produksiyon ang mga manggagawa n Pentagon Steel Corporation na kasalukuyang nakawelga, bilang pagpapahalaga nila sa manggagawang si Bonifacio na namuno sa unang pambansa-demokratikong rebolusyon.

Kapwa isponsor sa pagtatanghal ang grupong KMU, Anakbayan, UP Office of the Student Regent at ang UP Office for Initiatives in Culture and the Arts.

Ilang larawan mula sa pagtatanghal (Mga kuha ni Macky Macaspac):

DSC_0605

DSC_0611

DSC_0679

DSC_0705

DSC_0715

DSC_0784

DSC_0797

DSC_0722

DSC_0799

 

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2013/12/makapangyarihang-pagtatanghal-ng-buhay-at-patuloy-na-paglaban-ni-bonifacio/feed/ 0
Fil-Ams identify with working-class Bonifacio http://pinoyweekly.org/new/2013/11/fil-ams-identify-with-working-class-bonifacio/ http://pinoyweekly.org/new/2013/11/fil-ams-identify-with-working-class-bonifacio/#comments Fri, 29 Nov 2013 13:40:19 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=26796 "I got that heart of Bonifacio," says the opening line of "Lookin' Up" by beatrock duo Prometheus Brown and Bambu.

“I got that heart of Bonifacio,” says the opening line of “Lookin’ Up” by beatrock duo Prometheus Brown and Bambu.

Los Angeles, CA – “I got that heart of Bonifacio.” That is the opening line of “Lookin’ Up”, a song by Prometheus Brown and Bambu, a beatrock duo gaining popularity among Filipino-Americans.

The music video of the song has almost 150,000 views on Youtube. “I’m from a place where the system’s still feudal, the masses still colonized,” a line from the refrain goes.

“Andres Bonifacio’s legacy plays a big role in who I am and what I do. My mom grew up in a town named after Bonifacio. She showed me a coin from the Philippines with him on it and she explained to me that he, not Emilio Aguinaldo, was the real hero of the Philippines,” Brown said of the Filipino revolutionary hero.

In 2002, Prometheus Brown became a founding member of Anakbayan Seattle, the first overseas chapter of the militant youth-student organization that is part of the national democratic movement in the Philippines. It was founded on November 30, Bonifacio’s birthday.

This year, Filipino-Americans join the rest of the Filipino people in celebrating the 150th birthday of the supreme leader of the Katipunan, which fought for independence of the Philippines from Spanish colonial rule.

As Filipinos continue to seek a stable life throughout the globe because of the lack of opportunities in the country, they are more able to relate their life with the working-class hero Bonifacio.

“Anakbayan is a continuation of Bonifacio’s unfinished revolution for a truly sovereign, independent Philippines. His legacy and importance as a historic figure in the formation (and continuing struggle) of Filipino identity and nationhood also influences my music,” added Brown.

Anakbayan Los Angeles, SAMA SAMA youth and the Filipino Migrant Center are celebrating a community Filipino Cultural Night for the 150th anniversary of Bonifacio’s birth.

“Bonifacio is important because of his role in uniting the Philippine islands in resistance against Spain’s colonial rule and through that, helped to shape and form a national Filipino identity,” Janelle Quibuyen, Anakbayan Seattle Educational Director, meanwhile said.

Many Filipinos in America feel that Bonifacio, and the great majority of Filipinos that he represents, have been shortchanged to this day.

Academics and historians believe that Bonifacio’s death and the questionable elections during the Tejeros convention allowed an “elite democracy” to rule over the country that is still evident today.

“I believe that we are able to uphold Bonifacio’s legacy of resistance through community organizing with youth and students. We educate the public about the rich history of the Philippines, organize around laws, bills, acts and policies that affect the Filipino population today, and lastly, mobilize our communities to take action to be a voice that promotes the welfare of Filipinos in the U.S. and abroad,” Quibuyen added.

Meanwhile, for Anakbayan member Eugene Gambol, “The legacy of Bonifacio and the Katipunan is the continuing struggle of working-class Filipinos and the liberation of the Philippines against those who aim to exploit the Filipino people and its natural resources.”

“The unfinished revolutions of the past have planted the seeds of a revolutionary spirit fighting for genuine democracy and liberation of the Philippines,” he said.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2013/11/fil-ams-identify-with-working-class-bonifacio/feed/ 0
Sagot ng Kaluluwa ni Richard Pulga sa Sumpa ng Kawayan http://pinoyweekly.org/new/2013/11/sagot-ng-kaluluwa-ni-richard-pulga-sa-sumpa-ng-kawayan/ http://pinoyweekly.org/new/2013/11/sagot-ng-kaluluwa-ni-richard-pulga-sa-sumpa-ng-kawayan/#comments Tue, 26 Nov 2013 00:25:03 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=26748 “….Iniluwa ko na ang galit sa pusong nagpupuyos
Nang putulin ang aking binti, ngunit di pa rin nakaligtas
Sa sumpa ng marahas na kalagayan– O Yolanda!  Yolanda!

Walang kailangan, elastiko’t “resilient” daw ako
Mapagbigay, pigil ang luha’t tiis ang gutom–sino sila?
Sina Gabriela Silang, Gregoria de Jesus, Lorena Barros kaya iyon?

Di ko malilimutan, O Yolanda!  malanding Yolanda!
Ang kasakiman at kalupitan, di ko mapapahintulutang
Di sumpain ang walang katarungang rehimen ng mga oligarko–

Nawa’y di yumuko’t umindayog lamang sa turista
Ang anak ko, tumigas siya tulad ng molabe’t lawan sa gubat
Di makuhang ipaghampasan ng dayuhan–  O Haiyan!  O Haiyan!

Ayaw kong lumuhod sa Bibliya tulad ni Manny Pacquiao
Habang dumarating ang mga kasamang armado mula sa dagat–
Ayaw kong ipagpaumanhin ang walang-hiyang panginoon,

“Pork-barrel” tulisang busog sa ‘ting dalamhati’t pagluluksa–
Tigil na ang pagpapabaya, bumabangon ang sambayanan–
Haiyan, O Haiyan, walang-hiyang sigwa ng himagsikan….”

(Iyan ang iniluwang galit ng bangkay–O Yolanda! O Haiyan!–
na dating ari ni Richard Pulga, 27 anyos, taga-Tacloban, Leyte.)

[Namatay si Richard Pulga, 27 taon, sa Tacloban, Leyte, dahil
sa kakapusan ng tulong ng mediko; New York Times, 11/15/2013]

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2013/11/sagot-ng-kaluluwa-ni-richard-pulga-sa-sumpa-ng-kawayan/feed/ 0