Pinoy Weekly » (Kolum) http://pinoyweekly.org/new Philippine news, analysis, and investigative stories Mon, 07 Apr 2014 17:50:00 +0000 en-US hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.8.1 Bukas na Liham sa Mamamayan http://pinoyweekly.org/new/2014/03/bukas-na-liham-sa-mamamayan/ http://pinoyweekly.org/new/2014/03/bukas-na-liham-sa-mamamayan/#comments Mon, 31 Mar 2014 03:13:10 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=28772
Imahe mula sa People Surge FB

Imahe mula sa People Surge FB

Kami po ay mula sa People Surge, isang alyansa para sa mga nasalanta ng bagyong Yolanda. Mula po kami sa iba’t-ibang probinsya ng Eastern Visayas at nagpasyang lumuwas ng Maynila para mangalampag ng suporta sa gobyerno. Nitong Enero 25, mahigit 12,000 biktima ang nagrali sa lansangan ng Tacloban. Ngunit hindi pa rin kami pinakinggan.Kaya pumunta na kami sa Maynila dala ang aming mga hinaing at kahilingan. Nitong Pebrero 17, sa ika-100 araw ng Yolanda, pumunta kami sa Malacanang para isumite ang petisyon na pinirmahan ng 17,585 biktima, para sa mga sumusunod:

• Ibigay ang P40,000 cash relief para sa bawat pamilyang nasalanta. Nakalaan ito sa dalawang buwang gastusin para sa batayang pangangailangan ng isang pamilya upang mabuhay tulad ng pagkain, pamasahe at araw-araw na pangangailangan;

• Ibasura ang patakarang “No Build Zone” na nagpapalayas sa amin sa aming mga kabahayan at kabuhayan; at

• Ipagpatuloy ang relief laluna sa mga liblib na lugar hanggang sa panahong relatibong istable ang aming kalagayan.

Tatlong lider lang po namin ang pinapasok matapos ang matagal na paghihintay sa labas ng gate ng Malacanang. Subalit hindi rin kami hinarap ni Pres. Noynoy Aquino. Nabalitaan na lang namin ng sumunod na araw na tinanggihan na niya ang aming mga kahilingan. Tinawag pa niya kaming tamad at palaasa sa abuloy. Sa buong buhay namin, banat ang aming buto sa pagtatrabaho. Marami sa amin ay mga magsasaka na lumilikha ng yaman at pagkain ng bansa. Nabubuhay kaming may dignidad sa sarili at sa aming trabaho.

Sinubukan pa rin naming puntahan si Sec. Dinky Soliman ng Department of Social Welfare and Development (DSWD). Pero nais lang niya na pumirma kami sa isang kasulatan na kuntento na kami sa relief gn DSWD. Ititigil na rin daw ang relief sa mga pamilyang kaya nang tumayo sa sarili.

Paano po nila matitiyak na makatatayo kami sa sariling mga paa kung wala namang matinong programa ng trabaho at kabuhayan para sa amin? Panandalian ang remedyong tulad ng “cash for work program” at “conditional cash transfers.” Karamihan pa sa mga nasalanta ay hindi naman miyembro ng ganitong programa at sangkatutak ang rekisitos para maging miyembro.

Nais naming maka-alpas na sa relief. Hindi kami mga pulubi, kami ay nasalanta. Pero hanggang ngayon walang oportunidad na ibinibigay para magkaroon ng istable, permanente at disenteng trabaho at kabuhayan.

Maaasahan ba namin ang programang rehabilitasyon ng gobyernong Aquino na pinangungunahan ni Sec. Panfilo Lacson? Kayo po ang humusga. Ginawa po ito nang walang konsultasyon sa mamamayan. Mas malala pinaghati-hatian na ang aming lugar ng malalaking negosyanteng malapit kay Pres. Aquino tulad nila Manny Pangilinan, Henry Sy, Lucio Tan, Aboitiz at iba pa. Sa imprastruktura inilalaan ang rehabilitasyon gayong 80% ng mamamayan sa Eastern Visayas ay nakaasa sa agrikultura.

Samantala, ang mga ayaw umalis sa kanilang lugar na idineklarang “No Build Zone” ay hindi kakabitan ng tubig at kuryente. Kaligtasan lang daw namin ang habol ng gobyerno kaya may “No Build Zone”. Pero bakit pwedeng magtayo ng negosyo ang malalaking kapitalista at dayuhan sa mga lugar na mismong kinamatayan ng aming mga mahal sa buhay? Bakit patuloy ang malakihang pagmimina at logging sa mga liblib na lugar na dinaanan ng Yolanda?

Habang nananawagan kami ng patuloy na relief ay patuloy ding itinatapon sa basurahan ang mga nabulok na relief goods. Unang buwan pa lamang matapos ang Yolanda ganito na ang kalakaran ng pamahalaan, pagtatapon hindi lamang sa garbage sites kundi sa karagatan ng Ormoc City. Gayundin, ang mga nabulok na bigas na hindi naibigay sa mga nasalanta ng bagyong Pablo sa Mindanao ay ipinamahagi na rin sa mga nasalanta ng Yolanda. At habang nagtuturuan ang mga ahensya ng gobyerno kasabay naman nilang ikinakalat na walang matatanggap na relief ang sumasali sa mga kilos protesta.

Tinatanggihan po ng gobyernong Aquino ang cash relief na hiling namin. Pero nasaan ang bilyon-bilyong pisong donasyon mula sa mga bansa na pinadaan sa gobyernong Aquino? May pondo rin na pambili ng bilyong pisong Jet fighter plane at pantustos sa militar na naghahasik ng lagim sa mga nasalantang lugar. Kamakailan, aming napag-alaman na ipinagtatanong na ng mga sundalo ng AFP kung nasaan at sinu-sino ang mga lider at pumirma sa petisyon ng People Surge sa Malacanang.

Kalunus-lunos po ang pinsalang idinulot ng bagyong Yolanda, pero mas kagimbal-gimbal ang kainutilan at kapabayaan ng gobyernong Aquino. Libo-libong mamamayan ang nangamatay dulot ng kapabayaang ito. Nakaligtas man kami sa pinsalang dulot ng bagyong Yolanda, pero hindi kami ligtas sa kahirapan at kagutumang bunga ng kapabayaang ito. Nananawagan kami ng hustisya sa kriminal na kapabayaan ng gobyernong Aquino.

Nag-“sorry” si Pres. Aquino sa kabagalan ng kanyang pagresponde sa Yolanda. Pero hindi po nito mabubura ang pananagutan niya sa mamamayan, kasama na ang pagtalikod niya sa mga kahilingan ng mga nasalanta ng Yolanda.

Dumudulog na kami sa ating mamamayan. Nais po naming hingin ang inyong suporta na tulungan kaming kalampagin ang Malacanang at iba’t-ibang ahensya ng pamahalaan para tugunan ang aming mga kahilingan. Hindi po namin kakayanin ito nang kami lamang. Pero kung mas marami tayo, nagkakaisa at determinado, tulad ng pagtugon ninyo at pagtulong sa mga nasalanta ng Yolanda simula pa noong Nobyembre, makakayanan po natin ang mga unos sa ating buhay.

Maaari niyo pong gawin ang alinman sa sumusunod:1. Sumulat at/o ipaabot sa mga sumusunod na ahensya ng gobyerno na tugunan ang mga kahilingan ng mga nasalanta ng Yolanda:
a. Sec. Corazon “Dinky” Soliman, Department of Social Welfare and Development (DSWD)
b. Sec. Panfilo Lacson, Office of the Presidential Assistance on Rehabilitation and Recovery (OPARR)
c. Sec. Carlos Jericho Petilla, Department of Energy (DOE)
d. Sec. Manuel Roxas, Department of Interior and Local Government (DILG)
e. Pres. Benigno Simeon “Noynoy” Aquino

2. Ipaalam ang inyong pakikiisa sa People Surge sa pamamagitan ng radio, TV, diaryo, text, at social media.

3. Sumali sa kampanyang “black ribbon para sa hustisya.” Tingnan at maging miyembro ng People Surge. Bisitahin ang www.peoplesurge.org . I-Like at i-Share ang www.facebook.com/PeopleSurge .

4. Pumirma, at magpapirma, sa aming manipesto ng suporta para sa mga biktima ng kapabayaan ng gobyernong Aquino.

5. Sumali sa “Global Day of Protest sa Abril 8.” Mag-upload ng inyong larawan na nananawagan ng hustisya at/o naniningil sa gobyernong Aquino kung nasaan na ang tulong/donasyon sa mga nasalanta ng Yolanda. Ipalaganap ang panawagang ito sa inyong mga kamag-anak, kaibigan at kakilala sa iba’t ibang panig ng mundo.

6. Lumahok at/o sumuporta sa kilos protesta sa Abril 8, 2014, ala-una ng hapon, sa Plaza Miranda patungong Mendiola. Ang Abril 8 ay ikalimang buwan ng Yolanda. Magsuot ng putting damit at black arm band.

Mamahalagahin po naming ang anumang suporta na maibabahagi ninyo.

Maraming salamat po!

Para sa pagkamit ng hustisya at karapatan,

Sr. Edita Eslopor, OSB
Chairperson, People Surge Alliance for Yolanda (Haiyan) Survivors

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/03/bukas-na-liham-sa-mamamayan/feed/ 0
Aso’t Pusa http://pinoyweekly.org/new/2014/03/asot-pusa/ http://pinoyweekly.org/new/2014/03/asot-pusa/#comments Fri, 28 Mar 2014 14:26:28 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=28752 Hindi. Hindi pa pumipihit ang paksa ng kolum na ito papuntang animal rights and welfare. Hindi ko rin planong magbigay ng payo kung paano wastong aalagaan ang inyong mga hayop.

Pero ganun na rin nga, tungkol ito sa kahayupan ng mga balitang  naglabasan sa tri-media at internet nitong nakaraang maaresto ang mag-asawang Benito Tiamzon at Wilma Austria, mga lider ng rebolusyunaryong kilusan sa bansa.

Syempre kagimbal-gimbal ang balitang ito. At dalawang institusyon ang hindi magkamayaw kung paano pagpipyestahan ang parang bagong putahe sa hapag. (Tumabi ka muna Vhong.)

*****

Ang unang naglaway siyempre ay kung sino ang nakahuli sa mga big fish, ang institusyong militar ng gubyerno ni Aquino. ‘Ika ng top brass nila, isa na naman daw tagumpay ito. At ang pagkakadakip sa matataas na lider-komunista.ay parangal raw sa mga biktima ng karahasan ng CPP-NPA.

‘Ika ni AFP chief of staff Gen. Emmanuel Bautista, “tiyak na gaganti ang NPA. Nakahanda kami.”

Wow. Parang iskrip lang ng war B-movie kung ituring niya ang gyera sa bansa.

Ang kagila-gilalas talaga ay nang buong-tapang nilang sabihin na, “Magsisuko na kayo! Hawak na namin ang lider ninyo!”

Nag-aattempt akong magpatawa. Hindi ‘yan ang eksaktong linya nila.

Pero ang nagpaguho na ng pasensya ko mismo ay ang napaka-artikulanteng kuwento ni Lt. Jim Aris Alagao ng Central Command tungkol sa mga alagang hayop ng mag-asawang Tiamzon. Diumano ay kailangang gumastos ng P14,000 kada buwan para sa mga alagang hayop ng mag-asawa.

At marami pang side story tungkol rito. Ano ang brand ng pagkain ng aso. Ano ang ipapangalan sa pusa. Under arrest raw ba ang mga hayop na ito. Aampunin daw ng AFP at ituturing nilang parang tunay na, pet.

Ay anak ng pusa’y kuting! Aakalain mo ba namang kakagatin ng media ang kwentong ito?

*****

Ang media ang ikalawang institusyon na nakinabang sa pangyayari dahil pinatulan nilang lahat ang pahayag ng AFP.

Human interest ang tawag nila riyan.

Pero people’s interest na ang nakasalang sa pagkakadakip sa matataas na lider-rebolusyunaryo sa bansa. Apat na dekada nang nagrerebolusyon ang CPP-NPA laban sa pamahalaan. Napakatagal nang labanan ng mga uri sa lipunang Pilipino.

Parang aso’t pusa.

Bakit hindi ang kalkalin ng media ay ang tunay na dahilan, ang sadyang ugat, ng labanang ito.

*****

Isa sa maagap na pumalag sa pagkakadakip sa mag-asawang Tiamzon ay ang PKM o Pambansang Katipunan ng mga Magbubukid, kasaping samahan ng National Democratic Front of the Philippines (NDFP).

‘Ika ng PKM,  bago ang pag-aresto, “gumagampan sina Kasamang Benito at Wilma ng direktang pagsisiyasat at konsultasyon sa mga magsasakang pangunahing mga nasalanta at biktima ng superbagyong Yolanda.”

Dagdag pa ng PKM sa pahayag nila na may kinalaman ang gawaing ito ng mag-asawa sa kanilang ginagampanang papel bilang mga consultant sa usapang pangkapayapaan.

Paglilinaw ng PKM, nakaugnay ang trabaho ng mag-asawang lider-komunista sa usapin ng “nakabinbing substantive agenda para sa isang Comprehensive Agreement on Social and Economic Reforms (CASER).”

CASER – big word? Malamang. Baka sa mainstream media ay mas madaling angguluhan ang breed ng aso’t pusa.

*****

Ang CASER ay yaon sanang tutukoy sa kalutasan ng ugat ng armadong tunggalian sa bansa – ang tunay na repormang agraryo at pambansang industriyalisasyon, na ayon sa PKM ay “mga usaping ayaw pag-usapan ng GPH, ang tunay na dahilan kung bakit tusong sinasabotahe ng hacienderong rehimeng Aquino ang usapang pangkapayapaan.”

Sa panig ng NDFP,  noon pa nila iginigiit sa GPH na para humantong sa makabuluhang pagkakasundo ang negosasyong pangkapayapaan ay kailangang matalakay ang CASER.

Mahalagang agenda sa peace talk ang CASER dahil ina-address nito ang daan taon ng suliranin ng uring magsasaka sa kawalan ng lupang-mabubungkal, na siyang ultimong dahilan kung bakit may gyera sa kanayunan ng bansa. Ang hangarin para magkaroon ng lupa ang magpapaliwanag kung bakit ang mga maralita sa kanayunan ay nag-aarmas at siyang nagiging mga kumander at mandirigma ng NPA.

Kung gayon, bakit ba hindi ito ang gawing pagkakataon para ugatin at mapag-usapan kung anong apoy ang nagpapalagablab sa mga lider-komunistang ito, sa kanilang kilusan, at sa kanilang kasapian at taga-suporta kung kaya’t hanggang ngayon ay hinding-hindi sila maapula sa pagrerebolusyon.

Dahil hindi naman maaasahan na sa ganitong konteksto dadalhin ng gubyerno ni Aquino ang pangyayari, maging ng mainstream media, nagkakaroon ng tungkulin ang sambayanan na itulak ang sentro ng usapin sa kalutasan ng tunay na pinag-ugatan.

‘Ika ni Prof. Jose Maria Sison, ang ugat ng armadong rebolusyon ay hindi nalulutas ng pang-aaresto at pagbibilanggo sa mga rebolusyunaryo at/o mga lider nito.

*****

Nangyari pang noong Marso 27 ay  nadakip naman ang anak na babae ng namayapang Ka Roger, si Andrea Rosal na nagkataong buntis.

Ano ang kaya ang susunod na banner story ng mga pahayagan?

“Anak na buntis ni Ka Roger, naglilihi sa J.Co Donuts”

*****

Pero puwera biro, medyo nanindig ang balahibo ko sa serye ng mga pagdakip. Lalo na at sa susunod na buwan, sa Abril 28 ay ika-walong taon ng pagkakaaresto at pagkakabilanggo ko.

Been there. Done that.

Binansagan din ako at ang dalawa ko pang kasamahan, pati na ang driver namin at ang kapitbahay niyang magsasabong na mga high ranking leader raw kami ng NPA sa probinsya namin.

Magtatanim daw kami ng bomba sa Mendiola sa okasyon ng Pandaigdigang Araw ng Paggawa.

‘Yun pala ay kami ang tataniman ng isang 9 mm pistol bilang ebidensya laban sa amin.

Pababagsakin daw namin ang gubyerno. Hindi ito napatunayan sa korte.

At saka mahirap magpabagsak ng gubyerno na iisa ang dala-dalang baril.

Kukulangin ang bilangguan sa Pilipinas kung ito ang nakikitang kalutasan ng gubyerno sa armadong paglaban ng mamamayan.

‘Ika nga sa amin, kailanman ay hindi mabibihag ang hangin. Lalo na kapag tumalakas.

*****

ikanga.saamin@gmail.com

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/03/asot-pusa/feed/ 0
Cha-cha at pagbenta ng soberanya http://pinoyweekly.org/new/2014/03/cha-cha-at-pagbenta-ng-soberanya/ http://pinoyweekly.org/new/2014/03/cha-cha-at-pagbenta-ng-soberanya/#comments Fri, 28 Mar 2014 11:00:09 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=28726 Kamara de Representantes, Plenary Hall ng Batasan Pambansa Complex, Quezon City. <strong>Wikimedia Commons</strong>

Kamara de Representantes, Plenary Hall ng Batasan Pambansa Complex, Quezon City. Wikimedia Commons

komentaryoSa paspasang pag-apruba ng Kamara sa resolusyon kaugnay ng charter change o Cha-cha noong unang linggo ng Marso, hindi ikinaila ng mga nagsusulong nito na “probisyong pang-ekonomiya” lamang ang gagalawin ng Kongreso.

Hayagang pangmamaliit sa soberanya ng bansa ang ipinangangalandakan ng mga promotor ng Cha-cha. Pinakatampok kasi sa isinusulong nito ang 100% pagmamay-ari ng dayuhang kompanya sa negosyo at lupain sa Pilipinas.

Sa hayag, tinutulan ni Pangulong Aquino ang pag-amyenda sa Konstitusyon. Nangako pa si Espiker Sonny Belmonte na hindi gagalawin ang pulitikal na probisyon sa Konstitusyon para mapaniwala ang taumbayan na walang balak si Aquino na pahabain ang kanyang termino.

Pero isa itong panlilinlang o paglihis sa tunay na isyu.

Bagamat sinasabi ni Aquino na tutol siya sa pag-amyenda ng Saligang Batas, ang pagbabago sa probisyong pang-ekonomiya nito ay sang-ayon sa neoliberal na polisiya ng administrasyon na pangunahing itinutulak ng gobyerno ng US sa malakolonyang mga bansa nito tulad ng Pilipinas.

Soberanya ng bansa ang nakataya sa usaping ito. Pero kung tratuhin ng Kamara ay tila isang maliit na tipak lamang ng usapin. Balak alisin ng mga nagsusulong ng Cha-cha ang makabayang mga probisyon sa Konstitusyon ng Pilipinas para sa dayuhang pamumuhunan.

Kung matutuloy ito, ano ang mangyayari?

Isang magandang halimbawa ang pagkakapasa ng Mining Act of 1995 na 19 na taon nang umiiral ngayong taon.

Niliberalisa ng naturang batas ang pagmimina sa bansa. Halimbawa, ang garantiya sa pamumuhunan ng mga dayuhan at kanilang karapatan na sumuway sa mga regulasyon ng pagmimina sa bansa. Binigyan nito ng opsiyon ang multinasyunal at transnasyunal na mga korporasyon para mag-ari ng 100 porsiyento ng mina kapalit ang limos na buwis sa gobyerno.

Hinahayaan ng batas na ito ang dayuhang mga kompanya na magmina sa loob ng 50 taon sa libu-llibong ektaryang lupain ng bansa. May karapatan din ang dayuhang mga kompanya na iuwi sa kanilang sariling bansa ang tubo mula sa mga minang ito. Bukod pa ang tax holidays na tinatamasa nila. (Habang ang karaniwang mamamayan ay hinahabol kapag hindi nagbayad ng buwis).

Ang kapalit nito, pagkawasak ng likas na yaman at pagyurak sa pambansang soberanya. Ang kapalit nito ay karapatan ng mga mamamayan sa pampublikong lupain at serbisyong panlipunan. Hindi na kaila ang pagkalason ng mga katubigan na dating pinakikinabangan ng mga tao, subalit nalason ng mga duming nagmumula sa mga minahan. Hindi kaila ang pagkaubos ng kagubatan para mapagminahan ng mga dayuhan.

Hindi rin kaila ang paglapastangan sa karapatan ng katutubong mga mamamayan sa kanilang lupaing ninuno o ang kaparatan ng mga magsasaka na bungkalin ang lupa para mabuhay. Kung tumutol sila, ginarantiya rin ng Mining Act of 1995 ang karapatan ng mga kompanya na maglagay ng militar at paramilitar na puwersa para protektahan ang kanilang mina.

Ito’y sa industriya pa lamang ng pagmimina; sa panukalang pag-amyenda sa Konstitusyon, kasama sa mga aritkulong nais na baguhin ang may kaugnayan sa edukasyon, siyensiya, teknolohiya, sining, kultura at isports at pangkalahatang probisyon. Ano pa ang matitira sa taumbayan?

Nang niliberalisa ang industriya ng langis, kuryente, tubig, edukasyon, transportasyon, ospital at iba pang batayang serbisyo, ang resulta nito ay pagtaas ng mga presyo na ibayong nagpahirap at nagpapahirap pa hanggang ngayon sa mga mamamayan.

Tandaang ito rin ang mga bagay na nililiberalisa ni Pangulong Aquino sa neoliberal na polisiya. Ngayon, ano itong pagpopostura ng  pangulo na tutol daw siya sa pag-aamyenda ng Konstitusyon?

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/03/cha-cha-at-pagbenta-ng-soberanya/feed/ 0
Lagi Kitang Hahanapin http://pinoyweekly.org/new/2014/03/lagi-kitang-hahanapin/ http://pinoyweekly.org/new/2014/03/lagi-kitang-hahanapin/#comments Fri, 28 Mar 2014 10:40:54 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=28718 lagi kitang hahanapin
sa lagablab ng apoy
sa namamaalam
na mga alipato
kung gabing kulimlim
papawirin ng panimdim
lagi kitang hahanapin
sa puso’t dugo
ng mga sawimpalad
sa nahukot na gulugod
ng inaliping magsasaka
at binusabos na manggagawa
lagi kitang hahanapin
sa pasigan ng kaluluwa
sa ragasa ng mga alon
sa singasing ng kidlat
at dagundong ng kulog
sa kalawakan ng pagmamahal
sa mga layuning mapagpalaya.

oo, lagi kitang hahanapin
sa sundot ng amorseko
sa nanilaw na pilapil ng pag-asa
sa nagbitak na pinitak
ng bukiring naninimdim
sa naglilingkisang mga kugon
sa burol man at sabana
sa gumagapang na cadena de amor
sa limot nang libingan
ng mga mandirigma
para sa laya’t ligaya
ng sambayanang masa
at katubusan ng la tierra pobreza
sa tanikala ng inhustisya
at kadena ng pagsasamantala.

oo,lagi kitang hahanapin
magmaliw man ang dapithapon
lumuha man ang mga damo
pagpitada ng umaga
magtatagpo rin kita
dahil pinagdugtong ang ating ugat
ng daluhong ng dalita’t dusa
dahil pinakulo ang ating dugo
ng habagat ng protesta
at pinaglapat ang ating puso
ng rebolusyon ng pagsinta
para sa pinakamamahal nating
la tierra pobreza
kadluan ng madugo nating mga alaala
pandayan ng ngitngit at himagsik
ng binubusabos nating lahi.

oo, lagi kitang hahanapin
at magtatagpo rin tayo’t magniniig
kapag ganap na namulaklak ang mga talahib
at agasan ng dugo ang obaryo ng kalbaryo
lulunurin sa wakas
inuuod na mukha’t katawan
ng uring hari-harian!

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/03/lagi-kitang-hahanapin/feed/ 0
Nang Piniling Magsulat ng Migrante sa Malaking Mansanas http://pinoyweekly.org/new/2014/03/nang-piniling-magsulat-ng-migrante-sa-malaking-mansanas/ http://pinoyweekly.org/new/2014/03/nang-piniling-magsulat-ng-migrante-sa-malaking-mansanas/#comments Thu, 27 Mar 2014 14:08:21 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=28707 “To write is already to choose.”

Hindi ako nag-CEGP (College Editors Guild of the Philippines), pero madalas ko itong naririnig at nababasa noon sa mga kaibigan at kakilalang nagsusulat sa mga pahayagan noong nasa kolehiyo. At dahil mahilig din naman magsulat, at dahil nakapagsulat din naman ng ilang akda noong nasa konseho ng mga mag-aaral sa kolehiyo, isa ito sa mga linyang tumatak sa isip bilang gabay sa pagpili ng mga paksa.

Bilang isang migrante sa New York, maraming maaaring maisulat. Maraming kaganapan dito ang kinakailangang ipamahagi sa iba para mas maintindihan ang mga kalagayan ng mga kababayang narito.

Kuwentong Migrante, Immigrants at Fil-Ams: New York Style<

Hindi natatapos sa mga salitang “I <3 (heart) New York” ang pagtungtong sa Tate. Dahil hindi naman ito kuwento lamang ng kasaganahan at kasiyahan sa hanay ng mga migrante o immigrants, at maging ng Filipino-Americans (Fil-Ams).

Nariyan ang mga kuwento nina Ate Elma Manliguez, Ate Jackie Aguirre, Ate Letty Moratal, Sentosa 27++, Florida 15, Grand Isle Shipyard workers (New Orleans, Louisiana), Washington DC teachers at iba pang biktima ng trafficking at diskriminasyon. Marami sila at dumarami pa ang naglalakas-loob na magsalita laban sa mga abusadong employer at recruiter.

Nariyan ding natagpuan ang mga bangkay ng domestic workers na sila Ate Fely Garcia at Ate Putli Anjali. At nariyan din ang mga Pilipinang biktima ng domestic violence.

Nariyan din ang kuwento ng kabataang Fil-Ams na nag-suicide dahil hindi nakayanan ang pambu-bully ng mga kaklase. Nariyan din ang Fil-Ams na naghahanap ng kanilang mga ugat at cultural identity.

Nariyan ang kabataang Filipino immigrants na nalulong sa droga na maaaring resulta ng matagal na pagkawalay sa mga magulang na nangibang-bansa, peer pressure, o kahirapan o kagustuhang makibagay sa mga kapwa kabataan sa bagong kapaligirang kanilang ginagalawan. At nariyan din ang mga kabataang biktima ng “Stop and Frisk” ng New York Police Department (NYPD).

Mayroon ding mga kuwento ng matatapang na kabataang Pilipino na undocumented o walang papel na nagsusulong ng mga panawagang “Genuine Immigration Reform Now”“No to Deportation” at “Legalization for All”, hindi lamang para sa kanilang mga sarili kundi para sa kanilang mga magulang at buong pamilya.

Lehitimong mga paksa ito na kailangang pag-usapan, bigyang pansin at kapulutan ng mga aral.

Maraming kuwento ng mga migrante, immigrants o Fil-Ams ang maaaring bigyang buhay sa mga panulat. At hindi lamang kuwento ng pagkalugmok, kalungkutan o trahedya, kundi kuwento rin ng paglaban at pakikibaka, ng pagsulong at kolektibong pagkilos.

“Bakit ka pupuntang U.S.? Ayaw mo sa imperyalista, ‘di ba?”

Naalala ko noon, may mga kaibigan ang nagtanong kung bakit daw ako aalis ng Pilipinas at pupunta sa New York gayong galit na galit ako sa mga imperyalista.

Sa totoo lang, sa pareho ring dahilan kung bakit ako narito ngayon at patuloy pa ring lumalaban: dahil ang mga migrante mismo ay biktima ng mga imperyalista. Dahil ang mga migrante ay siya mismong buhay na testamento na ang lakas-paggawa ay ibinebenta ng gobyerno ng Pilipinas sa mga imperyalistang bansa sa pamamagitan ng labor export policy (LEP). Dahil ang mga migrante ang lumilikha ng mga produkto, serbisyo at yaman na kinakamkam ng mga imperyalista para sa interes lamang naman ng iilan. Samantalang ang kapalit na ibinibigay sa mga migrante ay pang-aabuso ng pribadong mga kompanya o employer at kawalang-proteksiyon mula sa mga sangay ng gobyernong siya mismong nagproseso ng kanilang pag-alis.

Sa parehong dahilan kung bakit kinailangang lumisan. Sa parehong dahilan kung bakit kahit nasa ibang bansa ay patuloy pa rin sa paglaban. Lalo ngayong mas tumitindi ang pang-aabuso at atake sa mga migrante kaya’t kinakailangan ding mas pasikhayin ang paglaban, pagmumulat, pag-oorganisa at pagmomobilisa habang nasa ibang bansa.

Kasabay nito ang pakikipag-alyansa rin sa mga migrante at manggagawa ng mga ibang lahi at maging ng mga tubong Tate. Dahil hindi naman ito usapin lamang ng pagkakaiba sa kulay ng balat kundi sa mas malawak na pagtingin, usapin ito ng pagtindig ng uring manggagawa ng iba’t ibang bansa kasama ang uring magsasaka at ang mas malawak na hanay ng lipunang pinagsasamantalahan at inaabuso, laban sa iilang mga imperyalistang ganid at ng mga kasabwat nilang mapang-abusong mga burukrata-kapitalista, burgesya komprador at panginoong maylupa (o kung anuman ang katumbas ng mga ito sa kani-kanilang mga bansa).

Ang paglaban naman sa imperyalista ay hindi naman nangangahulugang ayaw natin sa mga mamamayan ng U.S. (o ng iba pang imperyalistang bansa). Lagi’t lagi ay kailangang magsuri at itaas ang antas sa usapin ng uri at hindi lamang ng lahi.

Hindi naman din natatapos lang sa Pilipinas ang pananamantala at pang-aabuso ng imperyalista sa mga mamamayan. Maaaring lalo pa ngang tumitindi sa imperyalistang bayan at kung minsan ay para lang itong natatakpan ng maskara ng “pag-unlad” kaya’t hindi kaagad o madaling napapansin.

Hindi na rin naman bago ang mga konsepto at teorya. Kailangan lang ilapat sa kongkretong kalagayan at maging bukas sa mga paraan kung paanong haharapin at babakahin ang mga dambuhalang problema ng bayan, saan mang sulok ng mundo mapadpad.

Hindi ko alam kung napagtanto o naintindihan na ng mga kaibigan kung bakit kinailangang umalis ng Pilipinas at manatili sa New York. Pero hindi ko naman ito isinulat para lamang sagutin ang tanong ng mga kaibigan.

Nagsusulat ako ngayon dahil pinili ko ito at pinili kong magsulat para maipamahagi ang mga pakikibakang kinakaharap ng mga kababayan dito sa New York, o maaaring sa iba pang mga states sa susunod. Maaari ring marami pang migrante sa Big Apple (o sa buong U.S.) ang pumiling magsulat ng kanilang mga kuwento sa mga susunod pang mga panahon.

Land of Milk and Honey, Land of the Free?

Sa muling pagsisimula ng pagsulat, nawa’y pagsimulan din ito ng marami pang kuwento ng pakikibaka, lalu rito sa Estados Unidos, na “pusod ng imperyalismo” ngunit kilala rin bilang “land of milk and honey”.

Nawa’y mas makilala at malaman ng mga kababayan ang mga karanasan ng mga nasa Tate — na hindi lamang bilang kasing-puting tulad ng gatas o niyebe at kasing-tamis ng pulot-pukyutan, kundi kasama pati ang makukulay o madidilim na mga karanasan, at maging mga mapapait, na sumasalamin sa kung ano ang tunay na mukha ng ating lipunan.

Bukod dito, mahalaga ring maibahagi kung paanong ang mga migranteng napilitang mangibang-bayan ay natututong lumaban at tumindig para sa kanilang mga karapatan: karapatan sa maayos na pamumuhay; karapatan sa makatarungang sahod at trabahong may dignidad; karapatang makasama ang pamilya at manatili sa mahal na inang bayan. At kung paanong unti-unti, hinuhulma at binabago nila ang mundo, kasama ang iba pang sektor ng lipunan, tungo sa mas malaya at tunay na maaliwalas na kinabukasan.

“To write is already to choose.”

May we choose to write for the oppressed and exploited. 
May we write to free us from the chains of oppression and exploitation.
Wherever we may be. Whenever we can.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/03/nang-piniling-magsulat-ng-migrante-sa-malaking-mansanas/feed/ 3
Katunog ng Tiamzon http://pinoyweekly.org/new/2014/03/katunog-ng-tiamzon/ http://pinoyweekly.org/new/2014/03/katunog-ng-tiamzon/#comments Wed, 26 Mar 2014 04:37:51 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=28703 Para sa mga tulad niyang naging aktibista noong dekada ’90, maalamat ang mga pangalang Benito Tiamzon at Wilma Austria-Tiamzon. Kakatapos lang palayasin sa organisasyon ng Kaliwa ang mga personalidad at blokeng nauna nang lumayas sa mga batayang prinsipyo nito. Nag-iingay ang mga pinalayas, na para bang gustong wasakin ang Kilusan na parang hindi nila pinagmulan.

Isa sa mga pinakamaingay si Joel Rocamora, na nitong huli’y nagpapakilalang nyutral na “manunuring pampulitika,” sa kanyang librong Breaking Through: The Struggle within the Communist Party of the Philippines [1994]. Tulad ngayon, nagpapakilala noon si Rocamora na maka-Kaliwa, pero matapos todong upakan ang CPP sa libro, sa dulo’y pinupuri na niya ang rehimen ni El Tabako.

Anu’t anuman, sa libro, napakaraming ibinuyangyang ni Rocamora, tiyak na nagpyesta ang mga ahenteng paniktik ng militar. May paulit-ulit siyang tinutukoy na mag-asawang “diktador” sa pamunuan ng Kilusan – sa Politburo, sa Komiteng Tagapagpaganap ng Komite Sentral, o kung saan. Matindi raw ang kapit ng mag-asawa sa Maoismo, at responsable sa pagpapalayas sa mga nag-iba ng landas.

Isang mas nakakatandang aktibista ang nagsabi sa kanya na ang tinutukoy ay ang mag-asawang Tiamzon. Idinagdag na rin nito ang ilang kwento: na nagpapatuloy sa armadong pakikibaka sa kanayunan ang mag-asawa at ang lalake’y walang larawan sa militar. Ang babae nama’y nang isang beses na tumakas sa dalawang beses na pagkakulong ay isang linggo bago nalamang nakatakas.

Hindi ba’t si Jose Maria Sison, nagka-interes sa Marxismo dahil sa malakas na anti-komunismo ng kanyang kabataan? Siniraan ni Rocamora ang mga Tiamzon, pero ano’t sila ang naging alamat at iniidolo. At hindi pag-idolo na minsanan lang at hindi buhay. Ang simpleng ideyang patuloy silang nagpupunyagi sa pakikibaka ay pinaghuhugutan ng inspirasyon ng maraming aktibista.

Bago nga ang kanilang pagkadakip nitong Marso 22, mas mababasa ang pangalan ng mag-asawa sa mga sulatin ng mga “Rejectionist” at militar; bihira silang mabanggit ng mga “Reaffirmist.” Nabanggit lang si Benito ni Jun Cruz Reyes sa Armando [2006] bilang kasabayan sa pag-aaral ni Teng, at ni Danilo Vizmanos sa Martial Law Diary and Other Papers [2003] bilang kasamang naaresto noong 1973.

Ilan sa mga pagbanggit sa mag-asawa ang nagdadawit sa kanila sa mga krimen na sa aktwal ay ginawa ng mga Rejectionist mismo. Pero mas marami ang pilit nagbabangga sa kanila kay Sison, lutang na mukha at lider din ng Kaliwa. Iba-iba ang bersyon: may nagsasabing malabnaw si Sison kumpara sa dalawa, mayroon namang si Sison ang lider ng Kaliwa bagamat hawak ng dalawa ang organisasyon.

Ang totoo, konsistent si Sison: lagi niyang sinasabing ang pamunuan ng Kaliwa ay nasa Pilipinas, at nasa kanayunan pa nga. Ito ang katotohanang ayaw ipropaganda ng mga Rejectionist at militar. Ang gusto kasi nila, ibagsak ang morale at ahitasyon ng mga naghihirap na aktibista sa pagpapalabas na maalwan ang buhay ng kanilang mga lider, kahit hindi rin naman maalwan ang buhay ni Sison.

Pero alam nila ang totoo. Na ang maraming lider ng Kaliwa, kahit may-edad na at may mga karamdaman, ay nananatiling kasama ng New People’s Army sa kanayunan. Doon kung saan mas mahirap ang mga sakripisyo at laging may banta ng kamatayan. Silang pinakamahuhusay sa kanilang henerasyon at pwede ring pumili ng buhay na maalwan. Silang hindi matatawaran ang pagmamahal sa masa at bayan.

Siguro, hindi siya nag-iisa sa mga aktibista sa pagsasabing hindi na niya malilimutan kung kailan, kung nasaan siya noong nabalitaang naaresto ang mag-asawa. Masama ang balita, hindi naiwasang salubungin ng lungkot, takot at tanong. Pero ngayong naaresto ang dalawa, hindi niya mapigilan ang kagustuhang lagi silang makita – para makitang ligtas sila, syempre, at para mamangha at humanga.

Laking tuwa niya nang mapanood sa telebisyon si Wilma, nagkikikilos para iprotesta ang mga posas na hadlang sa pagtataas ng kamao. Nang tapatan ito ng mikropono ng midya, maalab na sinabi nito: “Binabati ko ang Bagong Hukbong Bayan sa ika-apatnapu’t limang anibersaryo nito. Patuloy na lumalakas sa buong bayan! Hindi matalo-talo ng [Armed Forces of the Philippines]!”

Mapapaisip ka kung nakakita ka na ng ganoong wagas na pagmamahal sa AFP. Tinutudyo ng maiksing pahayag ang simpleng puno’t dulo – ng patuloy na paglakas ng NPA sa kabila ng lahat, ng tiwala ng Kilusan na tuloy ang laban kahit naaresto ang dalawang lider, ng katiyakang mapapalitan agad sa tungkulin ang mag-asawa: Patuloy ang pagsahol ng karalitaan at pagdurusa sa ating bansa.

Kahit matapos madakip at kahit habang nasa detensyon ng militar, marangal at palaban ang mag-asawa. Nakakulong ang kanilang katawan pero hindi ang kanilang diwa. Pilit silang pinagsisisi, pinapasuko pero ni hindi sila yumuyukod – salitang nagpapaalala ng Paraon, kulay-dilaw sa ginto, na ang hukbo’y nangalunod sa Dagat na Pula. Galing na sila sa pagkakakulong, at aalpasan nila ang yugtong ito.

Sa Facebook, sa mga huntahan, hindi lungkot, takot o tanong ang namamayani sa mga aktibista. Ang namamayani, iyung tinatawag nilang ahitasyon. Sabi ng manunulat na si Ralph Waldo Emerson, “Walang dakilang bagay ang nagawa nang walang kasiglahan ng loob,” at mahirap isalin ang salitang “enthusiasm.” Mapanganib ito sa mga naghahari, na maraming magagawang dakila ang mga aktibista.

Tiyak, gusto ng mga naghahari na pahinain ang Kaliwa sa pagdakip sa mga Tiamzon. Pero lalong lumalakas ang ahitasyon ng mga aktibistang nagsusulong ng rebolusyon. Kahit sa pagkakakulong, nagbibigay ang mag-asawa ng huwaran para ang mga aktibista’y maglakad nang parang tumangkad nang bahagya at kumilos nang mas pursigido, marubdob ang diwa, at walang takot.

26 Marso 2014

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/03/katunog-ng-tiamzon/feed/ 0
Mula kay Andang http://pinoyweekly.org/new/2014/03/mula-kay-andang/ http://pinoyweekly.org/new/2014/03/mula-kay-andang/#comments Sun, 23 Mar 2014 17:39:23 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=28654 Surprise! Bilang bahagi ng ugnay natin sa kapwa-makata at manunulat, napagdesisyunan ng inyong (t)abang lingkod na mag-feature ng isang bagong kolumnista tuwing ikasampung labas ng ATTACKKK!. Isang kolum sa loob ng kolum, masaya iyon, hindi ba?

Bilang pambungad na salvo, narito ang sinulat ni Andang Juan tungkol kay Ka Eduardo “Eddik” Serrano. Magandang talakayin ito dahil sa pagkakahuli kina Benito at Wilma Tiamzon, kasama ng lima pang iba, sa Cebu. Magandang ungkatin, Ano nga ba ang JASIG? Bakit kailangan itong irespeto? Dahil sa kolum ni Andang, makikita rin natin na hindi masasagwilan (big word!) o mahaharang ng pagkulong sa mga sinasabing lider ng rebolusyunaryong kilusan ang pakikibaka ng mamamayan.

Si Andang Juan ay manunulat-aktibistang may malinaw na pambansa-demokratikong linya. Nagtapos siya ng kursong BA Communication Arts sa Unibersidad ng Pilipinas-Los Baños; sa kasalukuyan ay patnugot siya ng Linyang Masa at kasapi ng Discussion Lab Editorial and Research Collective. Narito ang kanyang akda:

*           *           *

Larawan ng tulang ipinaabot ni Ka Eduardo Serrano sa Camp Crame.

Larawan ng tulang ipinaabot ni Ka Eduardo Serrano sa Camp Crame.

PAHABOL NA PAGBATI NI KA EDDIK SA MGA KASAMA NGAYONG BUWAN NG KABABAIHAN

ni Andang Juan

Napakatalas ng memorya ni Ka Eduardo “Eddik” Serrano. Ito ang  una kong naisip nang tawagin ako ni Ka Eduardo Serrano. Naaalala pa ng matanda ang pangalan ko samantalang halos sampung taon na nang huli kaming magkita’t magkausap.

Estudyante ako sa Unibersidad ng Pilipinas-Los Banos nang una kong makilala si Ka Eddik. Sa Oriental Mindoro Provincial Jail siya nakapiit noon, dahil sa mga gawa-gawang kasong frustrated murder, multiple murder, at kidnap-for-ransom, na isinampa ng reaksyunaryong gobyerno laban sa kanya. Ngayon ay nasa Camp Crame sa Maynila si Ka Eddik, nananatiling nakakulong gayong bilang consultant ng NDFP, ay matagal na dapat siyang nakalaya sa bisa ng Joint Agreement on Safety and Immunity Guarantees (JASIG). Ang pagturing kay Ka Eddik at sa iba pang mga bilanggong politikal ay malinaw na paglabag sa karapatang pantao.

Bagamat sampung taon na ang nadagdag sa edad ni Ka Eddik mula noong araw na siya ay ilegal na inaresto, nananatiling mataas ang kanyang diwa. Magiliw siyang nakipagkuwentuhan sa akin at sa aking asawa, na noon niya lamang nakilala.

Alam kong mahilig magbasa at magsulat si Ka Eddik at noon pa man ay sumusulat na siya ng mga tula, bukod pa sa mga polyeto at iba pang dokumento. Kaya tinanong ko siya kung sumusulat pa siya ng tula. Gaya ng inaasahan, napakarami niyang naipakita sa akin. At nang muli kaming bumisita sa kanya, iniabot niya sa akin ang ilan sa kanyang mga tula. Marami sa kanyang mga tula ay tungkol sa mga kababaihan. Tila pahabol ito para sa buwan ng Marso.

Sa mumurahing art paper, nakasulat-kamay ang kanyang mga akda. Sa kanyang mga tula, partikular sa “Para sa mga Kababaihang Pulang Mandirigma,” mahihinuha kung gaano kataas ang pagkilala at respeto ni Ka Eddik sa mga kasamang kababaihan, lalo na sa mga kasapi ng armadong kilusan. Tila class picture ng iba’t ibang mga kababaihan sa kilusan ang tula ni Ka Eddik. Ang unang saknong pa lamang ay malinaw na representasyon ng internal at eksternal na tunggalian:

Isang munting dalaga mula sa kanayunan
Pinukaw ng kaapihan, pinagulang ng kahirapan
Nakibaka para sa lupang sakahan, tanging pag-asang tangan
Nagpasyang sumanib sa Hukbong Bayan.

Ang praseng “pinagulang ng kahirapan,” mula sa ikalawang linya ng unang saknong ay malinaw na tumutukoy sa kung paanong ang eksternal na kalagayan (kahirapan) ay makapaghuhubog sa internal na katangian ng mamamayan (gulang o maturity).

Ang ikalawang saknong ay magdadala sa mambabasa sa imahen ng mga karaniwang babae sa loob ng pagawaan:

Isang babaeng manggagawa sa pabrika ng tela
Inapi’t pinangsamantalahan ng ganid na kapitalista
Nakipagkaisa sa uri ng magsasaka
Nagpasyang sumanib sa Hukbong Bayan.

Sa loob ng iilang saknong, sinikap niyang maging masaklaw sa paglalarawan sa iba’t ibang kasawian ng mga kababaihang nagmula sa magkakaibang uri sa lipunan. Kung una at ikalawang saknong ay itinampok niya ang mga kababaihang magsasaka at manggagawa, mga kababaihan naman mula sa panggitnang uri ang kanyang binigyang-halaga sa mga susunod na saknong. Kung kaya’t masasabi kong mapanghamig ang tula ni Ka Eddik. Sa katunayan, sa ikatlo hanggang ikaanim na saknong, may partikular na pagtukoy sa pagsanib sa kilusan ng mga kababaihang mula sa hanay ng petiburgesya:

Isang babaeng aktibistang mag-aaral sa pamantasan ng Estado nagmula
Namulat sa mga turo ng pambansang demokrasya
Pinatatag ng kanyang pag-integra sa masa
Nagpasyang sumanib sa Hukbo ng masa.

Isang magandang propesyunal na dilag mula sa sentrong syudad
Disgustado sa kawalan ng pantay na kabuhayan sa gitna ng prosperidad
Napukaw, naorganisa, namobilisa’t nakibaka
Nagpasyang sumanib sa Hukbo ng masa.

 Isang taimtim at laking-kumbentong dalaga
Bihasa sa teolohiya, natutong magmahal sa sangkatauhan
Nagagap ang radikal na pagbabagong kailangan ng lipunan
Nagpasyang sumanib sa Hukbong Bayan.

Laman ng tula ni Ka Eddik ang mapait na kasalukuyan; ang higit na mahalaga, tumatampok ang kanyang akda sa kasiguruhang dala ng armadong pakikibaka.

Isang batang ina mula sa komunidad sa kabundukan
Habang nag-iipon ng pagkain para sa pamilya maghapon
Ginahasa ng mga pasistang sundalong nag-ooperasyon
Nagpasyang tumulong at maghatid ng mga sulat para sa Hukbong Bayan.

Isang lola mula sa katutubong mamamayan
Kinuba ng bigat ng deka-dekadang pagtatrabaho’t pagpapasan
Nabiktima ng mga mangangamkam ng lupa’t pasistang bayaran
Nagpasyang patuluyin at pakainin sa kubo niya ang Hukbong Bayan.

Kaya naman hindi awa, kundi ang mataas na diwa ng pakikiisa at pagkakaisa ang mararamdaman ng mambabasa sa akdang ito ni Ka Eddik. Sa tula, hindi simpleng naglarawan lamang ng kolektibong pighati at suliranin ng mga kababaihan si Ka Eddik. Sa kanyang tula, binibigyang-katwiran ng kasalukuyang kondisyon ng kababaihan ang pagkakalatag ng armadong pakikibaka sa Pilipinas.

Sa ganito nagtapos ang tula ni Ka Eddik:

Sila ang mga bumabangon na mga kababaihang mandirigma ng bayan!
Sila ang mga kababaihang pulang mandirigma ng Bagong Hukbong Bayan!

Higit ko itong maiibigan kung ang “sila” ay papalitan niya ng “kami,” nang sa gayon, ang personang tila tinig ng lalaki ay mailipat sa tinig ng babae. Ang tinig ay mawawala na sa awtor, at sa halip ay maililipat/mailalapat ito sa babae. Sa aking palagay, sa ganitong paraan, mas matagumpay na mailalagay ng awtor ang kanyang mga paa sa tsinelas o di kaya’y sa bota ng mga babaeng pulang mandirigma.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/03/mula-kay-andang/feed/ 0
MAY TULA http://pinoyweekly.org/new/2014/03/may-tula-2/ http://pinoyweekly.org/new/2014/03/may-tula-2/#comments Sat, 22 Mar 2014 02:02:26 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=28607 oo, mga makata ng inaaliping lahi
may tula nga sa gumagapang na langgam
sa nalaglag na mga butil ng asukal
o sa kumikiwal na uod
sa nabubulok na laman
o sa dumarapong langaw
sa ninananang kamay
may tula rin sa nagdurugong puso
o sa himutok at tagulaylay
ng pangungulilang sinlamig ng yelo
ng mga nilikhang nabigo-nabaliw
sa di-masukat na pagmamahal
may tula rin sa nagbabaging na mga ideya
sa gubat ng pantasya’t kamulalaan
o sa lawa ng ilusyon at kawalan.

oo, may tula rin nga
sa maliwanag na mukha ng buwan
o sa luningning ng mga bituin
sa maaliwalas na kalangitan
may tula sa lawiswis ng kawayan
o sa mabining haplos ng amihan
o sa dumarambang alon sa dalampasigan
matulain din nga ang ulilang bulaklak
sa dibdib ng limot nang libingan
matulain din nga ang luha ng hamog
na dumidilig sa nanilaw na damuhan
ano pa nga’t may tula rin
sa nagbabagang singit at puson
o sa pulandit ng lumayang libog
sa init at lingkis ng gabing humiyaw.

ngunit mga makata ng inaaliping lahi
higit na matulain ang mukha ng inang luhaan
kaysa malamlam na sinag ng buwan
anak niya’y dinukot ng imbing militar
ni anino ngayo’y di na matagpuan
higit na matulain ang mata ng paslit
kaysa luningning ng bilyong bituin
dahil ni tinapay di malasahan
ni patak ng gatas di masayaran
bituka niyang hangin lang ang laman.
oo, higit na maindayog ang sayaw ng diwa
ng mga nilikhang ibinartolina
ikinadena ng mga diyus-diyosan
sa bilangguan ng dalita’t dusa
at pinalalamon sa tuwi-tuwina
ng apdo’t nakalalasong inhustisya.

oo, mga makata ng inaaliping lahi
higit na matulain ang tula
sa lagutok ng buto ng obrero sa pabrika
sa tagaktak ng pawis ng sakada sa asyenda
sa daing at panambitan
ng biktima ng pagsasamantala
sa kadensa ng libu-libong paa
sa umaalong lansangan ng protesta
higit na matulain
soneto ng mga punglo
elehiya ng mga bomba
epiko ng pakikibaka
ng sambayanang masa
oo, mga makata ng inaaliping lahi
ano pa ang higit na dakila’t dalisay
kaysa reyalidad ng marawal na buhay
ng milyong nilikhang laging naglalamay
walang hinahangad kundi kalayaan
sa pagkaalipin sa kabusabusan?

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/03/may-tula-2/feed/ 0
Talababa sa Cha-cha http://pinoyweekly.org/new/2014/03/talababa-sa-cha-cha/ http://pinoyweekly.org/new/2014/03/talababa-sa-cha-cha/#comments Thu, 20 Mar 2014 16:13:16 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=28591 Lahat ng pangulo ng Pilipinas pagkatapos ni Cory Aquino, ginustong baguhin ang Konstitusyong 1987. Bagamat pag-alis sa limitasyon ng termino ng mga nakaupong pulitiko, lalo na ng pangulo, ang tumampok sa midya at maging sa mga protesta, lagi ring kasama ang pag-alis sa mga limitasyon sa 100 porsyentong dayuhang pag-aari sa bansa.

Hindi progresibo ang Saligang Batas. Binuo rin ito ng mga naghaharing uring komprador at haciendero na sunud-sunuran sa mga dikta ng US. Pero nalikha ito pagkatapos ang pagpapatalsik sa diktadurang US-Marcos, kung saan malaki ang papel ng Kaliwa. Napwersa ang mga gumawa ng Konstitusyon na maglagay ng ilang makabayang probisyon sa ekonomiya.

Pero panandang-bato rin ang termino ni Cory sa pagratsada sa mga patakarang neoliberal sa bansa. Ang sabi nga ni Prop. Jose Maria Sison, ginawa ng Konstitusyong 1987 na isang transaksyon ng “malayang pamilihan” ang reporma sa lupa: boluntaryong ibebenta ng haciendero ang lupa o mag-aalok siya ng Stock Distribution Option, inalis ang pangangailangan ng interbensyon ng Estado para isulong ang katarungang panlipunan.

Pero masasabi sa pangkalahatan na hindi pa kinakatawan ng Konstitusyong 1987 ang mga prinsipyo ng mga neoliberal na patakaran. Kahit ang deklarasyon nito ng mga prinsipyo, pabor sa mas malaking papel ng Estado sa ekonomiya, bagamat hindi Keynesian. Tiyak na pinapahintulutan nito ang pagpapatupad ng mga patakarang neoliberal, pero hindi pa nito tahasang nilalaman ang mga prinsipyo ng gayong mga patakaran.

Mahalagang balikan ang saliksik ni Sonny Africa ng Ibon Foundation, na nagsabing simula dekada nobenta, 130 bansa sa mundo ang nagbago ng Konstitusyon sang-ayon sa mga patakarang neoliberal: pagtanggal sa mga hadlang sa paggalaw ng kapital at mga kalakal, pagtapyas sa papel ng gobyerno sa ekonomiya, pribatisasyon ng mga serbisyong panlipunan, denasyunalisasyon ng mga pambansang ekonomiya, at iba pa.

Tiyak, gaya ng madalas sabihin ng mga pabor sa Cha-cha, iba man ang wika nila, naiikutan ng malalaking dayuhang kapitalista kasabwat ang mga lokal na naghaharing uri ang Saligang Batas. Pero gusto nila itong baguhin para maging mas lantad na neoliberal, na pwedeng batakin tungo sa mas sagad pang paggamit. Tiyak na maghuhudyat ang Cha-cha ng mas matinding pagsasamantala sa bansa; lalo tayong magiging iskwater sa sariling bayan.

Masasabi, samakatwid at bilang obserbasyon, na nabuo ang Konstitusyong 1987 sa bisperas ng pagiging kapos ng silbi nito para sa mga naghaharing uri, na nagtulak at nakikinabang sa mga patakarang neoliberal.

20 Marso 2014

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/03/talababa-sa-cha-cha/feed/ 0
Hindi ‘depensibo’ ang panghihimasok ng militar nila http://pinoyweekly.org/new/2014/03/hindi-depensibo-ang-panghihimasok-ng-militar-nila/ http://pinoyweekly.org/new/2014/03/hindi-depensibo-ang-panghihimasok-ng-militar-nila/#comments Wed, 19 Mar 2014 11:54:03 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=28566 May malungkot na kasaysayan ng panghihimasok ang militar ng US sa Timog Silangang Asya. Nasa larawan, mula kaliwa: Vietnam Pres. Nguyen Minh Triet, US Pres. Barack Obama, at Pang. Benigno Aquino III, sa  New York, USA noong 2010. <strong>Malacanang Photo Bureau</strong>

May malungkot na kasaysayan ng panghihimasok ang militar ng US sa Timog Silangang Asya. Nasa larawan, mula kaliwa: Vietnam Pres. Nguyen Minh Triet, US Pres. Barack Obama, at Pang. Benigno Aquino III, sa New York, USA noong 2010. Nasa likod ng tatlong lider ang mga watawat ng mga bansa sa Timog Silangang Asya. Malacanang Photo Bureau

Otsenta porsiyento na raw na tapos ang “Agreement on Enhanced Defense Cooperation,” sabi ni Foreign Affairs Undersec. Pio Lorenzo Batino. Tiyak na minamadali nila ito—bago dumating sa bansa, sa huling linggo ng Abril, si US Pres. Barack Obama. Batay sa mga ulat sa midya, highlight ng bagong kasunduang militar ng mga gobyerno ng Pilipinas at US ang karapatang magbase ng Amerikanong militar sa mga base ng Pilipinas sa buong bansa. Ito lang ang pinakahuli sa mahigit isang siglo na pagkakayupapa ng mga administrasyong Pilipino sa pampulitikang kapangyarihan ng US.

Araw-araw, sa balita sa midya, sinasalaksak sa ating kamalayan: May banta ng pananakop ng bansang China, nambabraso ito para makuha ang mga isla ng Spratly at iba pang teritoryo sa West Philippine Sea (South China Sea). Sa kabila nito, nariyan ang US, na muling nag-aastang pandaigdigang pulis, namamagitan at magsisilbi raw na deterrent (pangontra) sa mapagbantang presensiya ng China.

Madaling paniwalaan ito—kung mangmang tayo sa kasaysayan. Batay sa mga komento sa social media at mainstream media, mula sa mga barberya sa kanto hanggang sa airconditioned na network studios, masasabing marami nga ang naniniwala. Pero tila sinasadyang di-binabanggit sa mga talastasang ito kahit ang kasalukuyang rekord ng militar ng US, sa Latin Amerika, Aprika at Gitnang Silangan—ang rekord ng malawakang paglabag sa karapatang pantao, lantarang pagpasok ng mga kompanyang Kano sa mga lugar na ito para pagsamantalahan ang likas na yaman dito (sa kaso ng Gitnang Silangan, ang langis sa Iraq, Lybia, atbp.).

Sa Timog Silangang Asya, sa ating bahaging ito ng mundo, madalang nang mabanggit ang giyera sa Vietnam.

Mapa ng Gulf of Tonkin at South China Sea (West Philippine Sea). <strong>Wikimedia Commons</strong>

Mapa ng Gulf of Tonkin at South China Sea (West Philippine Sea). Wikimedia Commons

Madalang nang mabanggit ang tinaguriang Gulf of Tonkin Incident, ang kaganapang naging mitsa ng madugong giyera ng Amerika sa Vietnam na kumitil sa buhay ng aabot sa 2,000,000 sibilyang Biyetnames at nagwasak sa kabuhayan ng di-mabilang na mga sibilyan sa buong Timog Silangang Asya.

Ang insidenteng ito ay naganap sa Gulf of Tonkin, na katawan ng dagat na karatig ng North Vietnam at China, at di-kalayuan sa West Philippine Sea / South China Sea. Halos 50 taon na ang nakararaan, noong Agosto 2, 1964, inatake ng barkong militar ng US na USS Maddox  ang tatlong torpedo boats ng North Vietnamese Navy. Pinalabas ni US Pres. Lyndon Johnson na inatake ng naturang torpedo boats ang USS Maddox—kahit na malinaw na nasa teritoryo ng North Vietnam ang naturang barkong Kano. Dalawang araw matapos ito, muling nag-anunsiyo si Johnson na inatake ito ng mga North Vietnamese na barko—kahit na lumabas mula sa na-declassify na mga dokumento ng National Security Agency ng US na gawa-gawa lamang ng USS Maddox ang naturang insidente. Ito ang naging hudyat ng Vietnam War, ang di-deklaradong giyera ng US sa mga mamamayan ng Vietnam.

Pinagsimulan ng madugong Vietnman War ang tinaguriang Gulf of Tonkin Resolution, na ipinasa sa US Congress matapos ang pekeng insidente sa naturang golpo. Sabi sa resolusyong ito, maaaring magsagawa ng mga aksiyong militar ang US sa Timog Silangang Asya batay sa kasunduan nito sa mga bansa sa rehiyon, ang Southeast Asian Collective Defense Treaty na nilagdaan sa Manila, Pilipinas noong 1954.

Layunin ng naturang tratado sa depensa ang “containment” o pagpigil sa paglawak umano ng impluwensiya ng Komunismo sa Timog Silangang Asya, batay sa teorya ng US na domino effect (kapag “bumagsak” sa Komunismo ang isang bansa sa rehiyon, magtutuluy-tuloy ito sa katabing mga bansa).

“Pagdepensa sa rehiyon” ang mismong katagang ginamit ni Johnson noon, para bigyang katwiran ang pananalakay sa Vietnam. Ganito rin ang lengguwaheng gamit ng mga opisyal ng administrasyong Obama: pagpigil sa paglawak ng impluwensiya ng China ang dahilan kung bakit may polisiya itong “US pivot” (o pagpokus ng mayorya ng militar nito sa Asya). Pero malinaw sa kaso ng Vietnam War na hindi depensa, kundi opensa, ang ginawa ng US. Hindi nito pinangalagaan ang demokrasya; lantarang niyurakan nito ang soberanya ng isang mahirap na bansa. Natakot itong mabawasan ng merkado sa Asya para sa surplus goods nito kung lalawak ang impluwensiya ng noo’y Komunistang China at Soviet Union. Sa kaso ngayon, hindi na Komunista ang China kundi kapitalista na—at direktang karibal ng US sa mga merkado at hilaw na materyales (raw materials).

Kasaysayan ng panghihimasok: Mga lider sa Timog Silangang Asya na lumagda sa Southeast Asia Collective Defense Treaty, kasama si US Pres. Lyndon Johnson (una mula sa kanan). Pang-apat mula sa kaliwa si Pang. Ferdinand Marcos. <strong>Wikimedia Commons</strong>

Kasaysayan ng panghihimasok: Mga lider sa Timog Silangang Asya na lumagda sa Southeast Asia Collective Defense Treaty, kasama si US Pres. Lyndon Johnson (una mula sa kanan). Pang-apat mula sa kaliwa si Pang. Ferdinand Marcos. Ang naturang tratado ang naging batayan ng resolusyon ng US Congress na nagpapayag sa direktang panghihimasok militar ng US sa Vietnam mula 1965 hanggang 1975.Wikimedia Commons

Hindi depensa sa soberanya ng Pilipinas ang pakay ng US sa “Enhanced Defense Cooperation”, o kahit sa nakaraang mga kasunduang militar nito na Visiting Forces Agreement at Mutual Defense Treaty. Pakay nito ang magpakita ng kapangyarihang militar; at kung mabubuyo sa digmaan ang China, ang ibig sabihin nito’y masasangkot ang Pilipinas sa madugong sigalot sa pagitan ng dalawang nag-uumpugang superpower.

Maraming eksperto na ang nagsabi na malakas ang kaso ng Pilipinas sa pandaigdigang mga korte para madeklarang pag-aari ng bansa ang mga teritoryo sa Spratlys. Walang duda na batay sa United Nations Convention on the Law of the Sea o Unclos, na nasa loob ng Pilipinas ang naturang mga lugar. Sinabi na rin ng mga ekspertong ito na hindi na sa international courts na ito pinakamalakas ang tsansa ng Pilipinas na makuha ang naturang pinag-aagawang mga teritoryo. Hindi na kailangang muling hayaan ang US na yurakan ang soberanya at kalayaan ng Pilipinas para lang magwagi sa Spratlys, atbp.

Sino mang kumokondena sa bullying ng China habang pumapabor naman sa mas matinding panghihimasok ng puwersang militar ng US sa bansa ay nagpapakita ng kawalan ng muwang sa kasaysayan. O di kaya’y ipokrito—at di naman talaga iniisip ang tunay na ikabubuti ng Pilipinas.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/03/hindi-depensibo-ang-panghihimasok-ng-militar-nila/feed/ 0