Pinoy Weekly » Pluma at Papel http://pinoyweekly.org/new Philippine news, analysis, and investigative stories Sat, 21 Mar 2015 10:35:23 +0000 en-US hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.1.1 Kahabag-habag na Migranteng Manggagawa http://pinoyweekly.org/new/2015/03/kahabag-habag-na-migranteng-manggagawa/ http://pinoyweekly.org/new/2015/03/kahabag-habag-na-migranteng-manggagawa/#comments Fri, 06 Mar 2015 07:35:14 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=34068 Nakalulungkot at nakasusulak ng dugo ang mga kaapihan at pambubusabos na matagal nang dinaranas ng migranteng manggagawang Pilipino sa Malaysia man o sa Taiwan o sa Japan, sa Singapore man o sa Gitnang Silangan, sa Europa man o sa Amerika o sa Aprika. Ilan na nga ba sa kanila ang biktima ng makahayop na kalupitan ng kanilang mga amo: walang patumanggang binugbog, pinaso ng plantsa, inginudngod sa kubeta, ginutom at ginahasa? Ilan na ba sa kanila ang nakabilanggo ngayon dahil napilitang ipagtanggol ang sariling karapatan sukdulan ngang makapatay? Ilan na ba sa kanila ang pinutulan ng ulo, binitay o nakatakda nang bitayin? Ilan na ba sa kanila ang umuwing baliw o iniuwing bangkay na lamang? Tingnan na lamang ang detalyadong mga datos ng grupong MIGRANTE kaugnay nito.

Nagsimula ito matapos ang digmaang Pilipino-Amerikano. Naging kolonya tayo ng Amerika at ipinatupad ng gobyerno ang mga patakaran ng malayang kalakalan kaya naging tambakan ang bansa ng sobrang mga produkto ng Estados Unidos at, higit pang masama, dahil sa masidhing pangangailangan ng Amerika sa hilaw na mga materyales, hinuthot nito ang likas na yaman ng bansa na nagpalaganap ng karalitaan hanggang sa kanayunan at tuluyang nagbunsod sa migrasyon ng manggagawang Pilipino.

Sa kasaysayan ng pandarayuhan ng manggagawang Pilipino — na kilala ngayon bilang OCWs (overseas contract workers) — maaaring ang kauna-unahang napatalang migrasyon ng mga ito ay ang pagdating sa Hawaii noong Disyembre 20, 1906 ng grupo ng 15 kalalakihang Ilokano upang magtrabahong parang mga sakada sa plantasyong Olaa. Pagsapit ng 1934, umabot ng 120,000 ang nagkakandakubang manggagawang Pilipinong nagkalat sa mga taniman ng tubo at pinya at iba pang produktong agrikultural sa Hawaii. Karamihan sa kanila’y mga magsasakang hindi nakapag-aral mula sa Pangasinan, Cebu at Ilokos kung kaya madaling nalinlang sa mga kontratang kanilang tinanggap, pinasuweldo nang agrabiyado, at napilitang lunukin ang hindi makatarungang mga kondisyon sa paggawa. Pinagtrabaho sila ng 10 oras sa isang araw, 26 na araw sa isang buwan, sinigaw-sigawan at ininsulto ng mga tagapamahalang Haoles — mga Amerikanong Caucasian — at kapag nagkamali o saglit na nagpahinga, sinasaktan pa minsan ng mga katiwalang Kastila at Portuges.

Matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig, mula ng huling taon ng dekada ’40 hanggang dekada ’60, libu-libong manggagawang Pilipino ang dumagsa sa mga konstruksiyong militar ng Amerika sa Pasipiko, lalo na sa mga isla ng Guam, Okinawa at Wake, ngunit inagrabiyado rin sa suweldo kung ihahambing sa sahod ng mga manggagawang Amerikano sa parehong trabaho.

Dahil bagsak nga ang ekonomiya ng bansa bunga ng kainutilan, katiwalian at makadayuhang patakarang pangkabuhayan ng walang gulugod na pambansang liderato, at lubhang mailap ang oportunidad para sa karaniwang manggagawang Pilipino, nandayuhan na rin sila sa Thailand at Malaysia sa mga huling taon ng 1960. Kahit hindi tiyak ang kasasapitan, nakarating ang iba sa Alemanya, Italya at Pransiya, at iba pang mga bansa sa Europa. Napadpad ang iba sa California at Chicago sa Amerika, sa Ontario at Winnipeg sa Canada, dahil sa pagbabakasakaling matagpuan ang hinahanap na ginto upang maiahon sa gutom at karalitaan ang iniwang nalulungkot at nangungulilang mga pamilya.

Nang pairalin pa ang Batas Militar ng diktadurang Marcos noong 1972, lalong humilahod ang pambansang ekonomiya, lalong naghirap ang ordinaryong mga mamamayan, at lalong tumaas ang halaga ng dolyar kontra sa piso kaya lalong tumindi ang migrasyon ng mga manggagawang Pilipino — babae man o lalaki — at napadpad sila sa iba’t ibang lupalop, sa Iraq man o sa Iran, sa Bahrain man o sa Kuwait o sa Dubai sa Gitnang Silangan, sa Angola man o sa Ethiopia at Nigeria sa Aprika, at maging sa Singapore, Hongkong, Taiwan, Japan at Korea sa Asya. Ang iba, kahit salat sa kaalaman at karanasan, ay napilitang sumuot at maglingkod sa pandaigdig na industriya ng pagbabarko, naglayag saanmang sulok ng mundo taglay ang mumunting mga pangarap na malimit namang nilalamon lamang ng dambuhalang mga alon sa malawak na karagatan.

Sa kasalukuyan nga, milyun-milyon na silang parang mga layak na nakakalat sa iba’t ibang mga lupain at kayakap nila ang pangungulila’t kalungkutan, biktima ng inhustisya’t kaalipinan, ng karahasan at kamatayan, sa kanilang mahaba’t marawal at nakahahabag na kasaysayan. Tiniis nila ang nakapapasong init sa mga konstruksiyon at minahan ng langis sa disyerto ng Saudi Arabia; tiniis nila ang makadurog-butong lamig sa pabrika ng salmon at sardinas sa Alaska; tiniis nila lalo na ng mga kababaihan ang pagmamalupit ng kanilang amo — ang suntok, sipa’t tadyak, bugbog at panggagahasa sa Singapore, Hongkong at mga bansang Arabo; tiniis nilang magsayaw nang hubo’t hubad, mabulid sa prostitusyon, laspagin at babuyin sa mga bahay-aliwan sa Japan; tiniis nila ang malarya at iba pang nakamamatay na sakit sa mga minahan sa Aprika ngunit, higit sa lahat, tiniis nila ang nakapanlulumong kalungkutan dahil sa matinding pangungulila sa iniwang mga mahal sa buhay.

Bagaman nasusuhayan nga nila ang bumabagsak na pambansang ekonomiya sa pamamagitan ng bilyun-bilyong dolyar na ipinadadala nila taun-taon sa bansa, nakapaghihimagsik na hindi naman sila ganap na pinangangalagaan o tinutulungan ng sariling gobyerno hinggil sa mga problemang kaugnay ng kanilang mga trabaho sa iba’t ibang banyagang lupaing kinaroroonan nila ngayon. Patuloy lamang silang binobola o inuutong “mga bagong bayani” ngunit wala namang kongkreto’t makabuluhang mga programa ang pambansang liderato upang sila’y maalalayan at sagipin sa kumunoy na kanilang kinasadlakan.

Dahil sa kontra-manggagawa at makadayuhang mga patakarang pangkabuhayan ng umiiral o naghaharing rehimen, inaasahan pa ngang lalong titindi ang pandaruhayan ng manggagawang Pilipino kahit hitik na ang kasaysayan nito ng inhustisya’t kalupitan at kaalipinan. Hanggang inutil ang gobyernong mabigyan ng sapat na oportunidad ang kanyang mga mamamayan — desenteng trabaho, makatarungang sahod, kaukulang mga benepisyo sa paggawa tungo sa maluwag o komportableng buhay — patuloy at patuloy na ipapadpad ng hangin ng karalitaan at kakalat na parang mga layak sa iba’t ibang panig ng mundo ang manggagawang Pilipino. At. di nga kasi, patuloy at patuloy ding mararagdagan ang mahaba nang listahan ng mga inabuso’t ginahasa, ng mga pinatay at nagpakamatay, ng mga ikinulong, pinahirapan at binitay, ng mga umuwing baliw o bangkay na lamang, hanggang hindi maabot ng kurtadong utak ng estado ang tungkulin nitong lubos na pagmalasakitan, pangalagaan at ipagtanggol ang interes ng uring manggagawang Pilipino — narito man o nasaan mang panig ng mundo.

Marami nga sa kanila — lalaki man o babae — ang umalis ng bansa nang luhaan o humahagulhol hanggang sa loob ng eroplano at, kung hindi man bumalik na bangkay na lamang, umuuwi namang bigo’t halos masiraan ng bait, durog ang mga pangarap at pira-piraso ang kinabukasan dahil sa mapait at malagim na karanasan sa banyagang lupang pinuntahan sa paghahanap ng kahit kapirasong langit para sa mga mahal sa buhay.

Kahabag-habag na uring manggagawa!

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/03/kahabag-habag-na-migranteng-manggagawa/feed/ 0
Umiindak Ang Mga Anino http://pinoyweekly.org/new/2015/02/umiindak-ang-mga-anino/ http://pinoyweekly.org/new/2015/02/umiindak-ang-mga-anino/#comments Thu, 26 Feb 2015 16:02:30 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=33930 umiindak ang mga anino
sa telon ng kamalayan
mga kasamang namaalam
ngunit nag-iwan
ng iniukit na mga bakas ng alaala
sa mga burol at talampas ng pagsinta
nanlilisik na mga mata
mga kamao ng protesta
mga umaalong dibdib ng natipong ngitngit
at nag-aalab na paghihimagsik
mga paang marahas na sumisikad
sa palanas at madawag na gubat
mga hintuturong nanunumbat
sa manhid na budhi’t kaisipan
ng iilang hari-harian
sa bulok, inuuod na lipunan.

nagsasayaw ang mga anino
maging sa kumot ng balintataw
di pandanggo’t rigodon
ng mga makapangyarihan
o sayaw ng pagdiriwang
ng uring gahaman sa yaman ng bayan.
manapa’y umiindak sila
sa ritmo ng pakikibaka
tulad ng buza ng rusya
o it-tahtib ng ehipto
o combat hopak ng ukraine
o yarkhushta ng armenia.
nagsasayaw ang mga anino
at di ako mahihimbing
hanggang di nasisilayan
lagablab ng libong sulo
sa karimlan ng aking bayan!

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/02/umiindak-ang-mga-anino/feed/ 0
Nailibing Na Si Tita Cory http://pinoyweekly.org/new/2015/02/nailibing-na-si-tita-cory/ http://pinoyweekly.org/new/2015/02/nailibing-na-si-tita-cory/#comments Sun, 22 Feb 2015 14:38:31 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=33849 nailibing na si tita cory
sa sementeryo ng mga pinagpala.

dating presidente ng republika
dating asendera ng hacienda luisita
asawa ni ninoy na may monumento sa ayala
dahil lumaban sa diktadura
hanggang patayin ng mga pasista.

nailibing na si tita cory
sa sementeryo ng mga pinagpala.

ina diumano ng demokrasya
tagapagtanggol ng hustisya
ina rin ng artistang si cristeta
at amiga ng mga madyungera
sa mansiyon ng saya’t ligaya.

nailibing na si tita cory
sa sementeryo ng mga pinagpala.

sa ospital noon pa man
umalingawngaw mga dasal
pumailanlang mga misa
tinutukan ng kamera
mayayaman at elitista
sa mga simbahan at kapilya
dumagundong kabi-kabilang nobena
ng mga banal at santo santita
“diyos naming mahabagin,
buhay ng aming tita’y pahabain.”

nailibing na si tita cory
sa sementeryo ng mga pinagpala.

matapos bumaha ng mga bulaklak
sa katedral ng maynila
matapos ulanin ng papuri, ng paghanga’t pagdakila
ng kung sinu-sinong nalawitan niya ng grasya
sa mabulaklak niyang paglalakbay sa lupa
mga alaala’y madamdamin ngang sinariwa
at nangalaglag mga talulot ng luha
sumabog sa maamo’t mabangong mukha
ng mga babaing kutis porselana
at may tapalodong sutla rin yata
mulang puklo hanggang balakang
mulang dibdib hanggang baywang
may mga daliring hubog-kandila
na mahihiyang isawsaw sa suka
o ilamas sa maputik na lupa
“o, diyos na mahabagin
kaluluwa ng aming tita’y kalingain.”

nailibing na si tita cory
sa sementeryo ng mga pinagpala.

di nga nahiyang sumilip sa kanyang bangkay
sa mamahaling kabaong sa katedral
maging doble-karang mga nilalang
na pawang mukhang banal
habang gumigiling ang kamera
sa mukha nila’t katawan
tumitig din at nakiramay
maging mga sagad-buto ang kawalanghiyaan
laban sa pambansang kapakanan
nakamaskarang nakidalamhati
sa pamilyang namatayan
“o, diyos na maawain
kaluluwa ng aming tita’y pagpalain.”

nailibing na si tita cory
sa sementeryo ng mga pinagpala.

sa kahabaan ng lansangan
hanggang sa huling hantungan
inihatid siya ng tanaw
ng nagtiis sa ulanan at arawan
na masang sambayanan
silang noo’y dumagsa sa edsa
para suportahan ang mga bida
silang iniwan ang mga labada
silang tumakas sa pabrika
silang hindi pumasada
silang mangingisda’t magsasaka
silang estudyante’t intelektuwal
na nakialam sa lipuna’t pulitika
silang alipin ng burukrasya
na pawang nagsakripisyo sa edsa
wakasan lamang ang diktadura.

nailibing na si tita cory
sa sementeryo ng mga pinagpala.

hanggang ngayo’y sinusuob siya
ng insenso at kamanyang
ng papuri at paghanga’t pagdakila
siyang mahinhin at relihiyosa
na laging lumulunok noon ng ostiya
siyang matulungin at mapagkumbaba
siyang mapagpatawad at mapagkalinga
siyang batbat ng kabanalan bawat salita
sabi tuloy ng mga hunyango
pambansang bayani siya
sabi ng mga ipokrito’t ipokrita
karapatdapat na santa siya
pero sabi ng makatang sumulat ng “gera”
paano mga magsasakang minasaker sa mendiola?
paano mga napatay sa hacienda luisita?
paano rin mga magsasaka
sa hacienda san antonio sa isabela?
paano mga isneg sa dumalneg?
paano mga taga-lupao sa nueva ecija?
paano mga katutubo sa marag at paco valley?
paano rin ang ora pro nobis ni lino brocka?
paano, higit sa lahat
ang bilyun-bilyong dolyar na pambansang utang
na maaari sanang di na bayaran
nang itatag niya rebolusyonaryong pamahalaan?
“o, diyos na mahabagin
kaluluwa ng aming tita’y patawarin.”

nailibing na si tita cory
sa sementeryo ng mga pinagpala.

mula noon hanggang ngayon
sa kabila ng ibinandilang diwa ng edsa
nakatunganga’t dayukdok ang masa
nilulunod sa ilusyon ng pag-asa
ng iilang hari-harian sa ekonomiya’t pulitika
tuloy ang laban.. tuloy ang laban…
sigaw maging ng mapagkunwaring mga elitista
at tagapagtaguyod ng burges na demokrasya
tuloy ang laban hanggang makalaya ang masa
sa kabusabusan at inhustisya
tuloy ang laban hanggang mapairal
lantay na hustisya sosyal
tuloy ang laban hanggang maghari
lipunang makatao, makabayan
maunlad, progresibo at tunay na demokratiko.

nailibing na si tita cory
sa sementeryo ng mga pinagpala.

“o, diyos na mahabagin
kami naman ang iyong pagpalain…”
sa bawat madulang eksena
kaming masa’y laging mga ekstra
walang mukha ni pangalan
mga anino sa karimlan
at basura ng mga bida
pagkatapos ng pelikula
sila ang laging pinagpapala
kaming masa ang laging kaawaawa
“o, diyos ni abraham
talaga bang mapapalad ang maralita
at kukumutan sila ng grasya’t kaluwalhatian
sa paraiso mo sa kalangitan?
at di bale nang magpasasa sa lupa
mayayaman mong nilikha
kahit pawis at dugo at laman
ng masang sambayanan
kanilang pinagpipistahan
sa mesa ng grasya’t kapangyarihan?”

nailibing na si tita cory
sa sementeryo ng mga pinagpala.

tuloy pa rin ang laban… tuloy…
dahil kaming masang sambayanan
araw-araw na dinarahas
inililibing sa inhustisya’t kaalipinan
sa gutom at karalitaan
sa dusa’t kapighatian
habang magarbong nagsasayaw
mga diyus-diyosan sa lipunan
at masigabong kumakalembang
kampana ng bawat simbahan!

nailibing na si tita cory
sa sementeryo ng mga pinagpala.


 

Tita Cory Has Already Been Entombed

(in memoriam of tita cory and edsa 1)

tita cory has already been entombed
in the cemetery of the blessed.

former president of the republic
former landowner of hacienda luisita
wife of ninoy with his monument in ayala
because he fought the dictatorship
and was murdered later by the fascist state.

tita cory has already been entombed
in the cemetery of the blessed.

alleged mother of democracy
acclaimed defender of justice
mother also of the chattering cristeta
and amiga of mahjong maniacs
in the arlegui mansion
of merriment and joy.

tita cory has already been entombed
in the cemetery of the blessed.

in the hospital then
masses were daily held
in various chapels and churches
while the camera focused on
the rich and the famous
the saintly double-faced mammals
recited their novenas
“please god the merciful
“prolong the life of our tita.”

tita cory has already been entombed
in the cemetery of the blessed.

after she was showered
with expensive imported flowers
inside the grand manila cathedral
after being rained with praises
and adulations by those
she had shared her blessings
during her rosy journey on earth
her memories were solemnly refreshed
and petals of tears fell
slowly dropped on the lovely faces
of ladies with very smooth skin
like rare porcelain
also with silk underwears
from the sexy waist
down to the sacred mound
from the bulging breasts
down to the tight belly
with candle-shaped fingers
forbidden to even dip in sauce
or to mash the wet-sticky soil
“oh, god the merciful
“please take care of our tita’s soul.”

tita cory has already been entombed
in the cemetery of the blessed.

shameful they were not
the hypocrites in government
to peep at her cadaver
and polished bronze coffin
all looking piously
amidst the glaring lights
of so many cameras
even the national welfare’s traitors
and notorious plunderers of public fund
remorseful they were not
to gaze at her serene saintly face
they even deceptively expressed
their masqueraded symphaties
to the grieving landlord family
“oh, god the merciful
“please bless our tita’s soul.”

tita cory has already been entombed
in the cemetery of the blessed.

along the long stretch of road
to her final resting place
she was sent off by the stares
of throngs of ordinary people
who didn’t mind the falling rain
or the sun’s irritating rays
they who massed then at edsa
to support their audacious leaders
against the dictatorial regime
they who abandoned their laundries
they who deserted their factories
they who did not drive their jeepneys
they the fishermen and farmers
they the students and intellectuals
who were so worried and concerned
about politics and society
they who were slaves of the bureaucracy
they who all offered everything at edsa
to end the despicable
reign of terror and fear.

tita cory has already been entombed
in the cemetery of the blessed.

up to now she’s being idolized
offered with incense and perfumes
showered with praises and admirations
she who was so religious
always taking then her communion
she who was so helpful and humble
she who was so forgiving and loving
she whose words were holiness full
that’s why the chameleons
keep on saying
she’s a national heroine
the stooges keep on drumbeating
she deserves to be a saint
but the poet who wrote “gera”
keeps on asking:
what about those farmers
massacred in mendiola?
what about those murdered
in hacienda luisita?
what about the peasants
in hacienda san antonio in isabela?
what about the isneg in dumalneg?
what about those in lupao in nueva ecija?
what about the natives of marag and paco valley?
what about the “ora pro nobis” of lino brocka?
what about above all else
the billions of dollars foreign debts
which could possibly be absconded
when she established then
a revolutionary government?
“oh, god the merciful
“please forgive our tita’s soul.”

tita cory has already been entombed
in the cemetery of the blessed.

from then on till now
despite the enshrined spirit of edsa
still suffering and wretched are the masses
bombarded with illusionary hopes
by a few demigods and mafia bosses
of patronage politics
and foreign-dominated economics
struggle we must… fight!
even the deceiving elitists
and defenders of bourgeois democracy
keep on shouting back
continue the struggle… fight!
till the emancipation of the masses
from bondage and injustice
continue the fight
till vigorously unshackled
from the manacles of servitude
till violently cut-off
from the tentacles of exploitation
so genuine social justice reigns
continue the struggle
so a nationalistic, progressive
and democratic society prevails.

tita cory has already been entombed
in the cemetery of the blessed.

“oh, god the merciful
“we are the ones you should
“help and bless now…”
in every dramatic scene
we, the masses, are the peons
faceless and nameless
and mere shadows in the dark
mere trash in the eyes of leading men
after every scripted film showing
blessed always are they
but, we, the masses are nothing
“oh, god of abraham
“is it really true
“blessed are the poor
“for they will inherit
“the kingdom of heaven?”
to hell are the rich on earth
who enjoy your abundant blessings
to hell are the plunderers and exploiters
gluttunously feasting on the blood
and flesh of the wretched masses.

tita cory has already been entombed
in the cemetery of the blessed.

let the struggle go on… fight!
yes, fight, because we the miserable masses
are always being repressed and exploited
tortured and most of the time buried
in the desolate and cruel graveyard
of injustices and servitude
of hunger and grief
of sorrow and despair
while dancing joyfully
society’s demigods and rulers
and tolling raucously
the big bronze bells
of money-filled churches!

tita cory has already been entombed
in the cemetery of the blessed.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/02/nailibing-na-si-tita-cory/feed/ 0
Anino Ng Bayan Ko’y Nilamon Ng Dilim http://pinoyweekly.org/new/2015/01/anino-ng-bayan-koy-nilamon-ng-dilim-2/ http://pinoyweekly.org/new/2015/01/anino-ng-bayan-koy-nilamon-ng-dilim-2/#comments Tue, 27 Jan 2015 06:53:58 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=33478 isang gabing
walang kumikindat
ni isang ulilang bituin
sa papawirin
ng mga sagimsim
at piniringan-binulag
ng itim na ulap
ng mga panimdim
malamlam na mata
ng tulalang buwan
anino ng bayan ko’y
nilamon ng dilim
paano matutupad
sagradong mithiin
mapalayang lubos
sa mga hilahil
anino ng bayan kong
nilamon ng dilim?

nais kong itanong
sa sigaw ng hangin
at ngitngit ng alon
kailan maglalagos
sa gubat ng dilim
sagitsit ng kidlat?
kailan magngangalit
lagablab ng apoy
sa natuyong damo
ng mga panimdim?
anino ng bayan ko’y
nilamon ng dilim
paa ko’y namanhid
sa burol ng lagim
mga pangarap ko’y
binansot-niluoy
ng namahong bangkay
nilangaw-inuod
sa tuwid na daan
anino ng bayan ko’y
nilamon ng dilim.

kailan magniningning
malungkot-kulimlim
na mukha ng buwan?
kailan manlilisik
liwanag ng araw?
kailan tutugtugin
ng mga gatilyo
sonata ng punglo?
kailan dadagundong
sa sangkalawakan
tungayaw ng kulog
upang makalaya
sa kuta ng dusa
anino ng bayan kong
nginasab-nilamon
ng sakim na dilim?

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/01/anino-ng-bayan-koy-nilamon-ng-dilim-2/feed/ 0
Kabayo Ng Asendero http://pinoyweekly.org/new/2015/01/kabayo-ng-asendero/ http://pinoyweekly.org/new/2015/01/kabayo-ng-asendero/#comments Thu, 22 Jan 2015 13:39:36 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=33460 tatlumpu’t walong milyong piso
presyo ng kabayo
ng babaing anak ng asendero
nuwebe pesos at singkuwenta sentimos
pawis na idinilig ng sakada’t magsasaka
sa tubuhan at kabyawan ng asyenda
nuwebe pesos at singkuwenta sentimos
dugo ng brasong naging katas
ng talatalaksang tubo sa asukarera
sabi nga ni antonio jacinto ng angola:
“sa malawak na lupaing iyon
“ay bihirang umulan
“pawis ng aming noo
“ang nagdidilig sa tubuhan…
“sa malawak na lupaing iyon
“matataas na ang mga tubo
“dugo ng aming katawan
“ang katas ng mga tubong iyan”
nuwebe pesos at singkuwenta sentimos
lamang iyon kada araw
at milagrong maragdagan pa
sa kabila ng nag-aalab na protesta.

marinig pa kaya ng kanilang patron
sa altar ng dusa ang laksang nobena?
maulinigan pa kaya ng diyos ni abraham
inusal nilang mga decenario
para sa namayapang kapwa sakada
na halos hangin lamang at dusa
ang nagkarambola sa bituka?
milyong ulit na rin silang nagrosaryo
pero di narinig maging ng kabayo
kyrie eleyson, kristi eleyson
kristo pakinggan mo po kami
diyos ama sa langit
diyos anak na tumubos sa sanglibutan
diyos espiritu santo
santa maria
santang birheng puno ng mga birhenes
ina ng grasya ng diyos
tone-toneladang asukal
nalilikha namin para sa asendero
gabutil lamang ng hamog ang asukal
ng namumutla naming tabo ng kape
sa giniginaw at nananangis na umaga
sinong diyos ang tatawagin pa
maisabaw man lamang sa kanin
at malasahan ng gilagid at dila
pulot na espesyal at may gatas pa yata
para sa kabayo ng babaing pinagpala?

tatlumpu’t walong milyong piso
halaga ng kabayo
ng babaing anak ng asendero
kabayong tinuruang magilas na lumakad
magmartsang parang heneral ng hukbo
sintulin ng kotseng porsche at ferrari
ng asendero kung tumakbo
habang uugud-ugod sa tubuhan
at kabyawan ang sakadang si pedro
kabayong tinuruang lundagin
hilera ng mataas na barandilya
sa larong pangmilyonaryo’t elitista
equestrian ng mga nakapasak
sa nakatatakam na puwit
at mapang-akit na bungangang pinakikipot
gintong tenidor, kutsara’t kopita…
sa takipsilim pag-uwi ng sakada
halos gumagapang na kung umakyat
sa nakadipa’t mababali nang mga baytang
ng binubukbok na hagdang kawayan
ng nakaluhod, nagdarasal na dampang kugon…
sumisigaw utak ng sakadang si pedro
paano nga ba siya mangangabayo
sa bagong ligo sa posong bukid ng kasuyo?

tatlumpu’t walong milyong piso
presyo ng kabayo
ng babaing anak ng asendero
kabayong kapag medyo matigas ang ulo
umaalma’t tinatamad sumunod sa amo
agad na magiliw na hihimasin
susuyui’t hahalikan pati nguso
kapag bahagyang bumahin-bahin
natutuliro’t nagkukumahog ang beterinaryo
kung anu-anong bitamina’t gamot
isasaksak agad at isusupalpal sa kabayo.
nuwebe pesos at singkuwenta sentimos
presyo ng sakada’t magsasaka sa asyenda
kapag umalma’t nagprotesta
dudukutin, bubugbugin, lalatiguhin
kung minsa’y pauulanan pa ng bala
nang malagutan na ng hininga
di maibili ng kahit ataul na palotsina…
mabuhay man sa kadadasal ng mga kasama
o sa paghihilamos ng agua bendita
di naman makatikim ng kahit decolgen at aspirina…

kyrie eleyson, kristi eleyson
kristo pakinggan mo po kami
diyos ama sa langit
diyos anak na tumubos sa sanglibutan
diyos espiritu santo
santa maria
santang birheng puno ng mga birhenes
ina ng grasya ng diyos
tubusin mo na po kami sa dusa
iligtas mo po kami sa mga disgrasya
nang di alayan ng decenario ng mga kasama…
o, diyos ni abraham
hahawakan na namin espada ni san miguel
upang di tubuhan lamang ang tabasin at putulin
kailan bubutasin ng punglo ang ulo
ng tatlumpu’t walong milyong pisong kabayo
ng babaing anak ng asendero
para ang espesyal na pulot naman nito
isaksak sa lalamunan ng bunso
at magliwaliw sa wakas sa bituka
ng dayukdok naming pamilya?


THE LANDLORD’S HORSE

(English version)

thirty-eight million pesos
the price of the horse
of the landlord’s daughter
nine pesos and fifty centavos
the worth of the peasant’s sweat
toiling on the vast sugarcane field
nine pesos and fifty centavos
the arms blood turned to sweet juice
of milled tons and tons of canes.
the angolan antonio jacinto once said:
“in that vast land
“rare is the rain
“our forehead’s sweat
“is watering the sugarcanes…
“in that vast land
“tall now are the sugarcanes
“the blood of our bodies
“is their delicious juice”
yes, nine pesos and fifty centavos daily
the price of the sweat and blood
of the sacadas toiling on the land
and miracles of all miracles
if the price would be right
despite their simmering minds
and persistent flaming protests.

can their patron saint hear their novenas
before the altar of grief and sufferings?
can the god of abraham discern
their decenarios for fellow peasants
who succumbed to hunger and grief
because only air and sorrows
then often dwelled in their bellies?
so many million times
they recited the rosaries
but it’s not understood
even by the blessed horse
kyrie eleyson, kristi eleyson
christ please hear our cries
god the father in heaven
god the son the savior
god the holy spirit
virgin mary mother of god
divine head of all virgins
we’re producing tons and tons
of sugar for our demigods
yet a few granules of it
swim in our rice coffee
on greyish and chilly mornings
to whatever god shall we turn to
so our cooked rice
has a teaspoon of sugar
to satisfy our tongue
while on the other hand
the horse of the rich lady
is savoring milk and honey.

thirty-eight million pesos
the price of the horse
of the landlord’s daughter
a horse taught how to walk arrogantly
like a marching general of the army
running as fast as the landlord’s cars
the coveted porsche and ferrari
while dead-tired is the peasant pedro
in the sugarmill and canefield
yes, a horse trained to jump over obstacles
in the game of the rich and the elite
the equestrian of those with gold spoons
in their lovely mouths and desirable butts
almost crawling in climbing up is pedro
on the creaking bamboo stairs
of the kneeling-praying cogon hut
everytime he goes home at dusks
how can he still make love
with his newly-bathed wife?

thirty-eight million pesos
the price of the horse
of the landlord’s daughter
a horse when hardheaded
and refused to obey his master
is at once being caressed
kissed and cajoled
and when that blessed horse sneezes
the veterinarian is so patient
in giving him lots and lots
of costly medicines and vitamins.
nine pesos and fifty centavos
the price of the peasant’s sweat and blood
who when disgusted and protesting
is being dragged, mauled and lashed
or showered with bullets
to keep his mouth shut
so pathetic and revolting
his family could not afford
to buy a cheap wooden coffin…
and if fortunate enough to survive
through the prayers of fellow peasants
or through drops of holy water on his face
he could not even take
such common palliatives
like cheap decolgen or aspirin.

kyrie eleyson, kristi eleyson
christ please hear our cries
god the father in heaven
god the son the savior
god the holy spirit
virgin mary mother of god
divine head of all virgins
mother of the graces of god
save us from sufferings and sorrows
save us from unbearable tragedies
so our folks will not utter the decenarios
oh, god of abraham
we might be forced to firmly grasp
saint michael’s sharp sword
and slash and cut
not only the sugarcanes…
when will the hot bullets
pierce and crack the head
of the thirty-eight million peso-horse
of the landlord’s daughter
so we can finally feed our emaciated kids
the blessed horse’s honey and milk?

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/01/kabayo-ng-asendero/feed/ 0
Sa Enero 15, 2015 (sa pagdalaw ni Jorge Mario Bergoglio — Papa Francis ba o Kiko?) http://pinoyweekly.org/new/2015/01/sa-enero-15-2015-sa-pagdalaw-ni-jorge-mario-bergoglio-papa-francis-ba-o-kiko/ http://pinoyweekly.org/new/2015/01/sa-enero-15-2015-sa-pagdalaw-ni-jorge-mario-bergoglio-papa-francis-ba-o-kiko/#comments Mon, 12 Jan 2015 04:07:42 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=33141 pagsayad na pagsayad
ng mga paa sa lupa
sa lupain ng mga indio
sa enero 15, 2015
ni jorge mario bergoglio
(papa francis ba o kiko?)
huwag kang bastos, impakto
kung maaari’y lumuhod ka
sa maruming lupa
mag-antanda at magpatirapa
siilin ng halik
maalikabok o maputik na kalsada
maaaring taglay ng kanyang talampakan
isang libo’t isang laksang orasyon
at milagrong magpapalaya sa iyo
sa karalitaan, inhustisya’t kaalipinan
kapag iniwasiwas niya kanyang mga kamay
(papa francis ba o kiko?)
singhutin mo ang hangin
buong giliw na samyuin
amoy monosidyo man ng mga tambutso
o anghit ng daragsang milyong deboto
huwag kang ngumiwi, impakto
tanda iyan ng kawalang-galang
basta maghosana sa kaitaasan
purihin ang kanyang kamahalan
(papa francis ba o kiko?)

maging akong ereheng naturingan
dahil di naniniwala sa mga ritwal
ng mga sakristan at pari sa simbahan
sa paulit-ulit na pagrorosaryo
minemorya’t pare-parehong mga dasal
ngayo’y ganap na nagpupugay, humahanga
sa mga salitang kanyang binitiwan
sumanib yata puso’t isipan
ni karl marx sa kanyang kamahalan
(papa francis ba o kiko?)
kaya simbahan, sabi niya. dapat kalingain
mga sawimpalad at maralita
at sumpain daw nawa’t kabakahin
iilang dorobong diyus-diyosang
namamayagpag sa bulok na lipunan
silang mapagkunwaring mga santo’t santa
sa mga pabrika’t empresa
at asyenda ng pagsasamantala
silang mga mandarambong sa burukrasya
silang mga hari-hariang walang kabusugan
sa pawis at dugo ng masang sambayanan
silang patuloy na taliba ng inhustisya
at naglulublob sa pambansang yaman
at saganang grasyang
mula diumano sa poong maykapal
isinabog niya sa lupa’t umaapaw
sa di matingkalang habag at pagmamahal
para dapat sa lahat niyang nilalang.

huwag kang bastos, impakto
erehe ka man o demonyo
baka tainga mo’y pungusin
ng matapang na si san pedro
anghel de la guardia
ni jorge mario bergoglio
(papa francis ba o kiko?)
sit laus plena
sit sonora
sit jucunda
sit decora
basta mag-antanda at magdasal
baka umulan ng kanin at litson sa kalsada
mapuno ng puto seko’t puto bungbong
mga barungbarong sa canal de la reina
bumaha ng bigas at de lata
sa mga dampa sa mga nayon ng pangamba
at di dalawin ng bagyo’t kalamidad
nananangis na mga lugar
ng lungkot at kawalang-pag-asa.

malay mo, impakto
baka may milagro nga
kahit maging si padre burgos ay di naniwala
basta mag-antanda at magdasal
huwag kang bastos, malay mo, impakto
baka paglisan ni jorge mario bergoglio
(papa francis ba o kiko?)
sa binaog na lupain ng mga indio
libre nang pabinyag, pakasal, pamisa
sa lahat ng simbahan nila
at libre na rin mga maralita
para makatikim kahit aspirina
sa mamahaling ospital nila
at makapag-aral na rin sa wakas
anak ni juanang basa’t pedrong tigas
sa pangmayamang paaralan nila
kahit hanggang kolehiyo’t unibersidad
upang si demonyong juan at pobresitang petra
di lumaking gago’t tanga
at may kahanga-hangang talino na’t
maaaring makihalubilo’t makipagtsismisan
sa nagbabanal-banalang alta sosyedad
at makipagdaupang-palad, makipagngitian
sa mga santo-santita’t patron
ng hitik sa ipokrisyang urbanidad at moralidad.

ngunit, ngayon pa lamang…
diyos ama, diyos anak, diyosa espiritu santa
akong erehe mong anak
buong pagpapakumbabang humihingi ng tawad
mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa
patawarin anak mong nagkasala
baka kapag nagmisa
si papa francis sa luneta
ni hindi ko masulyapan man lamang
kumikinang niyang tiara
tiyak na guguwardiyahan siya
ng mga impaktito’t impaktita
ng umaalingasaw na burukrasya
gayunpaman, papa francis o kiko
servus servorum dei
hosana in excelsis
benedictus qui venit
in nomine domini
purihin ka ng inaliping mga indio
sa mahigit na tatlong dantaon
at alipin pa rin nga hanggang ngayon.

o, diyos ni abraham…
mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa
(papa francis ba o kiko?)
patawarin anak mong nagkasala
pagtitiisan ko na lamang titigan
sa bote ng hinebra ng la tondena
sa restawran ni chekwa sa ermita
iyong anghel de la guardia
michaelem archangelum
nakaamba kumikislap na espada
sa plato ng pulutang kambing
may bendita ng ketsap papa
diyos ama, diyos anak, diyosa espiritu santa
mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa
patawarin anak mong nagkasala
dalangin ko na lamang sa tuwi-tuwina
sumanib nawang ganap sa katauhan mo
kamahal-mahalang jorge mario bergoglio
(papa francis ba o kiko?)
marangal at mapagmahal na puso’t diwa
ng idolo naming milyong maralita
sa lupain ng dalita’t dusa
si karl marx na lalaging dakila
sa mata naming busabos at timawa
sa pagsasamantala’t inhustisya
ng iilang diumano’y pinagpala
sa lipunang lubhang balintuna!

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/01/sa-enero-15-2015-sa-pagdalaw-ni-jorge-mario-bergoglio-papa-francis-ba-o-kiko/feed/ 0
Natutulog Pa Rin Nazarenong Itim http://pinoyweekly.org/new/2015/01/natutulog-pa-rin-nazarenong-itim/ http://pinoyweekly.org/new/2015/01/natutulog-pa-rin-nazarenong-itim/#comments Fri, 09 Jan 2015 15:37:01 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=33111 (para sa nakaugaliang pista ng Nazareno sa Quiapo, Enero 9)

ilang kahang sigarilyo, lolo hugo
sa maghapo’y kailangang ibenta mo
para maibili ng pansit gisado
sa restawran ni be ho
sa kanto ng elizondo
naghihintay mong bunsong apo
sa nakaluhod na barungbarong
sa gilid ng mabahong estero?
ostiya na lamang kaya ang iuwi mo
sagana sa altar ni padre san pedro
sabawan ang kanin ng agua bendita
baka maglasang kalderetang tupa
sa bibig ng namayat lumuluhang sinta.

natutulog pa rin ang nazarenong itim
sa loob ng eskaparateng salamin.

gaygayin mo man, lolo hugo
mulang bibig ng r. hidalgo
hanggang dibdib ng bilibid viejo
wala kang matatalisod ni piso
walang pandesal mula sa langit
walang lugaw sa pondang maanghit
sa paa mo’y biglang hahaplit
sigarilyo ng mga sugapang gaya ko
magpapakislap sa mata mo, lolo hugo.

natutulog pa rin ang nazarenong itim
sa loob ng eskaparateng salamin.

ilang dekada na ba, lolo hugo
nagtitinda ka ng tingi-tinging sigarilyo?
nagtagpo na tayo sa plaza miranda
sa maalab, madugong mga protesta
sa panahon ng malagim na diktadura
mabulas ka noong gaya ko
sumasabit pa sa mga estribo
sa mga sasakya’y nakikipagpatintero
ngayo’y kapwa lolo na tayo.

natutulog pa rin ang nazarenong itim
sa loob ng eskaparateng salamin.

ilang dupikal na ba ng batingaw, lolo hugo
sa pandinig mo’y umalingawngaw?
ilang himno’t salmo na ba ang nagpasayaw
sa utak mong humihiyaw?
sigarilyo, sigarilyo kayo diyan!
bawal mang hithitin sa maraming lugar
pero usok ng tambutso ng mga sasakyan
di lason sa hungkag na tiyan
sa kauri nating laging nagkakalkal
sa grasyang mula raw sa poong maykapal
paano pakakainin apong naghihintay?

natutulog pa rin ang nazarenong itim
sa loob ng eskaparateng salamin.

anong malay natin, lolo hugo
baka sa wakas magising din
sa pagkakahimlay nazarenong negro
sa yakap at halik ng milyong deboto
baka biglang bumangon din
sa dasal at misa ni padre san pedro
espada’y hawakan putulin ang ulo
ng mga ganid sa mga palasyo
busbusin ang tiyan ng mga impakto
upang grasya nati’y di nila masolo.

natutulog pa rin ang nazarenong itim
sa loob ng eskaparateng salamin.

malay natin, lolo hugo
kapag nagising negrong nazareno
itataas natin ang kalis ng dugo
bendisyon ng tabak at koro ng bomba
iparirinig natin sa mga asyenda
sa mga empresa at mga pabrika
sa naglumot na kuta ng inhustisya
prusisyon ng masa’y agad huhugos
palalayain ang uring busabos!
oo, lolo hugo…
kapag nagising negrong nazareno
di ka na magtitinda ng sigarilyo
litson adobo’t asado iuuwi mo
sa pinakasisintang bunsong apo
pero, sa ngayon, lolo hugo…

natutulog pa rin ang nazarenong itim
sa loob ng eskaparateng salamin.

 


 

STILL SLEEPING IS THE BLACK NAZARENE

 

how many packs of cigarettes, lolo hugo
do you have to sell through the day
to buy pancit guisado
in be ho’s restaurant
at the corner of elizondo
for your waiting grandchild
inside a kneeling praying shanty
on the shoulder of the murky estero?
could you not just take home
plenty of holy bread
from the altar of father san pedro
and soak in holy water your cold rice?
the food might taste like stewed lamb
in the mouth of your crying haggard wife.

still sleeping is the black nazarene
inside the glossy glass coffin.

even if you walk oftentimes, lolo hugo
from the spouting mouth of the streets of r. hidalgo
down to the pulsating breast of bilibid viejo
your feet could not kick a peso
nor a bread from heaven falls
nor your hands be wet with porridge
cigarettes of those addicted like me
yes, cigarettes, and cigarettes
would make your eyes glare, lolo hugo.

still sleeping is the black nazarene
inside the glossy glass coffin.

how many decades had past, lolo hugo
yet you’re still retailing cigarettes?
we’ve met so many times
at the bosom of plaza miranda
during the many seething bloody protests
against the grim unjust dictatorship
we’re both young and strong then
and could still run and board a jeepney
but now we’re both jerking grandpas
struggling hard to survive
hoping against hope for a better life.

still sleeping is the black nazarene
inside the glossy glass coffin.

how many bell’s tolls, lolo hugo
reverberated in your ears?
how many hymns and psalms
made you dream forevermore?
cigarettes! cigarettes!
though forbidden to be smoked everywhere
but poisonous is not the carbon monoxide
from the vehicles exhaust pipes
for us scavengers of whatever graces
from the pockets of our merciful god
how would you feed then
your dear waiting grandchild?

still sleeping is the black nazarene
inside the glossy glass coffin.

but we couldn’t tell, lolo hugo
soon the black nazarene might wake up
through the kisses and embraces
of his millions of devotees
he might stand up and move
through the masses and prayers
of blessed father san pedro
then the nazarene would brandish
a glaring sharp sword
and behead the greedy mammals
in the palace of injustices
and slash open the bellies of bureaucratic crooks
so they couldn’t grab and monopolize
the blessings we so rightly deserve.

still sleeping is the black nazarene
inside the glossy glass coffin.

yes, we couldn’t tell, lolo hugo
once the black nazarene wakes up
we’ll raise the chalice of blood
we’ll make the enslaving haciendas
and factories of greed and penury
and the moss-covered bastions
of the rapacious ruling class
hear the chorus of gunfires and bombs
and the rampaging procession of the masses
would surge on to liberate
the oppressed-downtrodden class
from the manacles of injustices and greed
so, you, lolo hugo
could take home pork lechon and adobo
for your waiting dear grandchild
yet, now, lolo hugo…

still sleeping is the black nazarene
inside the glossy glass coffin!

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/01/natutulog-pa-rin-nazarenong-itim/feed/ 0
Fernandina http://pinoyweekly.org/new/2015/01/fernandina/ http://pinoyweekly.org/new/2015/01/fernandina/#comments Tue, 06 Jan 2015 18:17:55 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=33083 (Alay sa makulay na alaala ni Ka Lorena Barros na nakasama namin noong 1969 sa UP Writers Workshop sa Iloilo, sumapi sa Malayang Kilusan ng Kababaihan o MAKIBAKA, namundok sa panahon ng diktadura, at napatay sa isang engkuwentro habang pinatatakas ang nakubkob na mga kasama)

nilanggam
namutla mo nang mukha
fernandina
habang nakatimbuwang
sa masukal na kakahuyan
katawang tinadtad ng punglo
di nahugasan ng tikatik na ulan
fernandina
dugong bumulwak sa dibdib
sa hita at tiyan
humalik na ang namuong hamog
sa gilid ng mga matang nakakilala
sa pait at dusa ng buhay ng masa.

wala ni isa mang bituin
ang gabing nagdaan
fernandina
nagtago pati mukha ng buwan
umiwas sa mga putok ng baril
ngunit di ka umurong
fernandina
di natinag sa pagtatanggol
di binitiwan ang gatilyo ng kalayaan
pinatakas ang nakubkob na mga kasama
alang-alang sa bansang pinakasisinta
tagulaylay ng hangin
ng giniginaw na umaga
sa iyo’y tanging nagharana
fernandina.

mananatili kang monumento sa alaala
banayad mang humalik sa lupa
mga tuyong dahon ng gunita
fernandina
muli’t muling sisibol
sa pusod ng bundok
o dibdib ng lungsod
binhi ng pag-ibig
sa layang pinakamimithi
habang dinidilig ng dugo
ng mga kagaya mo
fernandina
lupaing binaog
ng inhustisya’t pagsasamantala.

fernandina
muli’t muli kang mabubuhay
sa magkakarugtong na mga ugat
ng mga biktima’t inalipin
ng uring mapagsamantala
magniningning din ang mga bituin
sa pusikit na karimlan
manunumbat ang buwan
at aawitin ng marahas na hangin
kadensa ng martsa
ng milyun-milyong mga paa
sa bantayog ng laya…
mabuhay ka, fernandina!


FERNANDINA

(English version)

ants crawled on your pallid face
fernandina
while sprawled-out on the shrubby hill
your fallen body with bullet holes
the spattering rain did not wipe out
the blood that sprung
from your chest, belly and thighs
the crystal-like dewdrops
kissed the corners of your eyes
which had fathomed
the grief and misery of the oppressed class.

not a single star twinkled last violent night
even the moon’s face hid beneath the black clouds
amidst the staccato of gunfires
but you did not retreat
fernandina
you stood firmly
you grasped tightly
the blazing gun of freedom
and let your collared comrades
break out to safety for your beloved land
only the whispering wind of the chilly morning
sung you a familiar lullaby
fernandina.

monument you will remain in our memories
even though the dried leaves of togetherness
will begin to gently kiss the muddy soil
fernandina
the seed of undying love
for glory and freedom of our disenchanted land
will always sprout and bloom
in the mountain’s belly
in the city’s breast
while the blood of those like you
fernandina
is being shed on the land made barren
by exploitation and injustices.

fernandina
you will live forevermore
in the conjoining veins of the enslaved victims
of the exploitative class
the stars will soon be brilliant
in the darkness of night
the moon will execrate the demigods on earth
and the gyrating wind will hum the cadences
of marching millions of feet
in the memorial of freedom…
long live, fernandina!

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/01/fernandina/feed/ 0
Sa Bayan Ni Juan http://pinoyweekly.org/new/2015/01/sa-bayan-ni-juan/ http://pinoyweekly.org/new/2015/01/sa-bayan-ni-juan/#comments Fri, 02 Jan 2015 11:23:03 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=33012 Ganito pa rin kaya SA BAYAN NI JUAN sa 2015? Sa isang banda, wala namang talagang makabuluhang mga pagbabago sa bayang ito tungo sa isang lipunang mapayapa, maunlad, demokratiko at naghahari’y lantay na hustisya sosyal. Di nga kasi, ang isang masamang rehimen ay nahahalinhan lamang ng isa ring masama o higit pang masamang rehimen.

SA BAYAN NI JUAN

sa bayan ni juan
mortal na kasalanan
ang maging makabayan
baka pulutin ka sa kangkungan
o saanmang basurahan
lasug-lasog ang katawan
utak at mukha’y pinagpipistahan
ng mga langaw at langgam
baka di ka na rin makita kailanman
kapag isinilid sa dram
sementuhan at ipalamon
sa pusod ng karagatan.

sa bayan ni juan…pakatandaan
huwag kang magsasabi ng katotohanan
basta paniwalaang umuunlad ang kabuhayan
kahit lugaw at asin ang nagliliwaliw
sa bituka ng maraming mamamayan
dumarami man ang nagkakalkal ng basura
para magkalaman ang tiyan
milyun-milyon man damit ay basahan
bata-batalyon man palaboy sa lansangan
mga parke’t damuhan man ang himlayan
o nagtitiis paalipin sa banyagang bayan
basta isiping mahalimuyak ang buhay
sa bawat pagsikat ng araw sa bayan ni juan
maghosana sa kaitaasan
maghaleluya sa mga diyus-diyosan
laging may glorya raw sa bayan ni juan.

sa bayan ni juan
huwag mong isasaysay sa sambayanan
hokus pokus at kahiwagaan
ng kung anu-anong pandarambong
sa pondo ng bayan
huwag palalabasin sa lalamunan
inhustisya’t kasuwapangan
ng iilang hari-harian sa lipunan
baka dila mo’y hiwain
mga ngipi’y lagariin
pati mata ay dukitin
iturnilyo mga labi’t pasabugin.

sa bayan ni juan
huwag na huwag makipagkaisa
sa mapagpalayang adhikain
ng manggagawa’t magsasaka
huwag makipagtaling-pusod sa masa
sa uring alipin at ibinartolina
ng balintunang sistema
huwag kang sasama
sa kanilang sagad-langit na protesta
laban sa uring mapagsamantala
babansagan kang subersibo’t terorista
banta sa seguridad ng republika.

sa bayan ni juan
malupit mga senturyon ng impakto
kaya huwag matigas ang ulo
kapag dinampot ka’t pinalad na ikalaboso
at hindi naging desaparecido
bababuyin ka ng mga utak-kurtado
paaaminin kang rebelde laban sa estado
ingungudngod ang mukha mo
sa mataeng inodoro
hubo’t hubad kang pahihigain
sa bloke ng yelo
pipilitin kang uminom nang uminom
ng tubig na naninilaw sa mikrobyo
hanggang pumintog nang pumintog
ang tiyan mo
saka biglang tatadyakan ng demonyo
di ka titigilan kapag di umaamin
sa nilubid na mga kasalanan
bayag mo’y kukuryentihin
isasaksak sa titi mo
bagong sinding palito ng posporo
o bibigtihin ng kuwerdas ng gitara
lupaypay na ulo nito.

o, diyos ni abraham
malilibog ang senturyon ng impakto
kung babae kang isinalampak sa kalaboso
lalaruin ang suso’t kiki mo
saka kakabayuhin ka nang husto
matapos laspagin ang puri mo
at hingal-aso ang berdugo
iiwan pang nakapasak sa ari mo
anumang boteng nakatuwaan nito.

talagang ganyan sa bayan ni juan
dinuduhagi’t sinisikil ang mga makabayan
ipinagkakait ang demokratikong proseso
mapapalad lamang ang basalyos ng impakto
at kauri nilang salabusab at tuso
mga payaso’t sirkero
mga batikang salamangkero
nilalaklak nila ang dugo ng bayan
nilalamon ang laman ng mamamayan
sa paulit-ulit na pagtatanghal
sa karnabal ng kasinungalingan
isasakay sa ruweda ng panlilinlang
hinihilong masang sambayanan
iduruyan sa ilusyon ng huwad na kaunlaran
at doble-karang katarungan
ang taksil sa pambansang kapakanan
at interes ng kumain-diling mamamayan
may lakas ng loob pang mangalandakan
na sila’y lantay na makabayan.

sa bayan ni juan… talagang ganyan
mortal na kasalanan ng masang sambayanan
ang maging makabayan
at maghayag ng sagradong katotohanan
pero di habang panahong laging ganyan
sa bayan ni juan
naglalagablab na ang liwanag sa silangan
bumabangon na sa dilim ng nagdaang gabi
ang mga alipin
upang sa wakas mga sarili’y palayain!


IN JUAN’S LAND

(my English version)

in juan’s land
being a nationalist is a mortal sin
you might be abandoned in a shrubby lot
or in some pungent dumpsites
feasting on your butchered corpse
with exposed brain and entrails
troops of murmuring flies
and crawling hungry ants
you might be lost forevermore
when cemented in a drum
left to rot and decompose
in the ocean’s grave-like mouth.

always remember in juan’s land
never tell the truth
just believe the economy’s good
though porridge and salt
often fill-up the belly
of so many unfortunates
though daily multiplying
the scavengers of trash bins
to eat anything and survive the day
though many parade in tattered clothes
and seem lost in poverty’s harsh jungle
or the grassy parks their waiting bed
or sacrificing to be enslaved
in some cruel foreign lands
just always think life is sweet
in every rising of the sun
in juan’s land
make it a habit to raise your hands
praise to high heavens the demigods
as they always say
glorious is life
in the land of juan.

in juan’s land
never reveal to the masses
the mystery and hocus pocus
of the plunderers of public fund
never let out from your throat
injustices and greediness
of the bastardly ruling class
your tongue might be slashed
teeth sawed-off
eyes gouged-out
lips screwed and bashed.

in juan’s land
never, never emphatize
with the liberating aspiration
of the toiling workers and peasants
never unite with the exploited class
being continuously enslaved
by the rotten, loony system
never be one
with their reverberating protests
against society’s pests
you’ll be branded
a subversive and terrorist
a grave threat to the security
of the jelly-like republic.

in juan’s land
brutal are the state’s centurions
so don’t be hardheaded
when picked-up and arrested
and fortunate enough
to be incarcerated
nameless desaparecido you’re not
you’ll be tortured by the fascists
and the forces of evils
forcing you to admit you’re a rebel
against the sanctity of the state
your face will be shoved into
the toilet bowl full of vowels
you’ll be made to lie down nude
on a block of thick ice
you’ll be forced to drink more and more
yellowish liquid germs-full
till your belly bulges and rebels
then the devil will stomp on it
till you admit the fabricated charges
electrocuted sometimes are your balls
or inserted into the penis hole
a newly-lighted matchstick
or tied tightly on its soft head
the string of a broken guitar.

oh, god of abraham
lascivious are the state’s centurions
if you’re a lady inside
a stinking detention cell
they’ll fondle your vagina and breast
they will rape you repeatedly
after the bastard gasped for breath
and done with his uncontrollable lust
he would even insert
and leave inside your genital
any empty bottle he so desired.

it’s really common in juan’s land
to torture and repress
the lovers of justice and righteousness
and deny them the democratic processes
only the men of the exploiters
scheming lords and greedy rulers
even the clowns and magicians
in the palace of mammonism
yes, they are all blessed
while bleeding dry the people’s blood
and masticating their flesh and limbs
by always masquerading as nationalists
on the stage of brazen lies
continuously hoodwinking the people
through empty promises
of an illusionary good life
and sweet-scented future for all
in juan’s barren land
yes, very usual in the land of juan
those traitors to the national welfare
and interests of the common man
those thieves in towns and cities
are the ones feasting on the table
of detestable power and privileges
and arrogantly proclaiming still
they ardently love this wretched land.

in juan’s land
that’s the order of things
love of country is a mortal sin
much more to speak the truth
but it will not prevail forevermore
in the land of juan
glaring is the blazing fire in the east
and rising from the darkness
of the past and gloomy night
the long-oppressed slaves
to finally liberate themselves!

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/01/sa-bayan-ni-juan/feed/ 0
Di Kayo Desaparecidos http://pinoyweekly.org/new/2014/12/di-kayo-desaparecidos-2/ http://pinoyweekly.org/new/2014/12/di-kayo-desaparecidos-2/#comments Sat, 27 Dec 2014 15:06:20 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=32933 Ngayong ipinagdiriwang ng maraming mamamayan ang nakaugaliang Kapaskuhan, lalo na ng iilang pinagpalang mga anak diumano ng mahabaging Diyos, hindi ko naiwasang salakayin ang gunita ng mga nawala na lamang at sukat at, lubhang nakalulungkot, ni hindi na nga matagpuan hanggang ngayon ni isang buto ng kanilang kalansay o ni isang hibla ng kanilang buhok. Naganap ang marami sa mga kasong ito sa madilim, marahas at malagim na rehimeng diktatoryal sa bansa at, di nga kasi, umiral pa rin ang kasumpa-sumpang mga paglabag sa mga karapatang pantao maging sa humaliling nakasusulukasok na mga rehimen. Paano kaya ang kanilang Pasko at ng kanilang nangungulilang mga pamilya?

Muli, ipinapaskel ko rito ang hamak naming obrang mataos na iniaalay sa kanila:

DI KAYO DESAPARECIDOS

di kayo desaparecidos
di kayo nawawala
kayong mga katawa’y nilapa
kayong kalamna’y ipinataba
sa damong ligaw at makahiya
di kayo nawawala
kayong isinimento sa dram
hinigop ng pusod ng karagatan
o binulok sa tagong bilangguan
kayong ulong putol malabolang sinikaran
pinagulong sa dibdib ng kagubatan
buto ng kamay ngayo’y tangay-tangay
ng asong galang nagkalkal
sa masukal na talahiban.

di kayo desaparecidos
di kayo nawawala
nagbagong-anyo lamang
sinalaulang katawang-lupa
sa makulimlim mang umaga
o humihilab na katanghalian
sa namamaalam mang araw
o gabi ng buwang malamlam
naroroon kayo
sa nag-usbong na hamog sa damuhan
sa kumakaway na mga uhay ng palay
sa himno ng ibon sa kaparangan
sa hagupit ng hangin
sa lumalangitngit na punong kawayan
sa tumakas na alipato
ng naglagablab na apoy sa karimlan.

di kayo desaparecidos
di kayo nawawala
naroroon kayo
sa uha ng lumayang sanggol
sa nagdugong puwerta ng ina
sa gumiting pawis sa noo’t mukha
ng inaliping manggagawa
sa halas sa binti’t alipunga sa paa
ng dinustang magsasaka
sa himutok ng mga dukha
sa bilangguan ng dalita
sa singasing ng hininga
ng bawat nakikibaka
para sa dangal at laya
luwalhati’t ligaya
ng bayang pinakasisinta!

di kayo desaparecidos
di kayo nawawala
tubig lamang kayong nilaklak
ng uhaw na bibig ng init
magiging itim kayong ulap ng langit
ulan kayong hahaginit
sa lupang tinigang ng dilim-sagimsim
binhi kayo ng pangarap
muli’t muling sisibol din
halaman kayong nanilaw
kinapon ng dahas at lagim
magluluntian din sa gabing madilim
oo, di kayo nawawala
di kayo desaparecidos
sapagkat ugat ninyo’y karugtong
ng aming mga ugat
sapagkat dugo ninyo’y dumadaloy
kumikiwal din
sa himaymay ng aming puso’t laman
sapagkat diwa ninyo’y nakikipaglakbay
sa mithiin naming ayaw humingalay.

oo, di kayo desaparecidos
di kayo nawawala
nagbanyuhay lamang ang katawang-lupa
paulit-ulit nga kayong mabubuhay
sa nag-aapoy naming puso’t isip
sa siil ng madamdamin ninyong halik
sa yakap ng inyong diwang katalik
di masasayang mga dasal-tagulaylay
ng lumuhang mga mahal sa buhay
kaaway man kayong itinuring
ng mga kampon ng dilim
sa utak namin kayo’y magluluningning
tatanglawan-iilawan
landas naming lalakbayin
upang tanikala ng pang-aalipin
marahas lagutin…baklasin!


DESAPARECIDOS YOU’RE NOT
(English version of DI KAYO DESAPARECIDOS)

desaparecidos you’re not
you did not vanish in thin air
you gobbled by the earth
you whose body butchered
the flesh sliced
to fertilize the wild grass
you are not lost
you cemented in a drum
masticated by the sea
or let to decompose
in some stinking obscure jail
you whose severed head
kicked like a ball
and rolled on the forest’s breast
you whose skeleton disjointed
and the dislocated finger bones
dangling in the mouth of a stray dog
scavenging in a shrubby hill.

desaparecidos you’re not
you did not vanish in thin air
your disgraced earthen body
just metamorphosed
in the greyish morning
or in the dying sun at dusk
or nights of the pallid moon
there you are…
there you are
in the dewdrops in every blade of grass
there you are
in the bloody baby’s cries
coming out from the mother’s womb
there you are
in the springing sweat
on the face and forehead
of a toiling-enslaved worker
in the fungi-infested feet and legs
of a tired emaciated farmer
in the lamentations of the poor
in the fortress of misery
in the hissing of breath
of everyone bravely fighting
for the honor and freedom
for the glory and joy
of our beloved land.

desaparecidos you’re not
you did not vanish in thin air
you’re just water gulped
by the thirsty heat’s mouth
you’ll soon be dark clouds
on the horizon of discontent
then you’ll be arrows
of incessant rain
piercing the land made barren
by darkness and fear
you are seeds of undying hope
will sprout again and again
you are yellowish plants
mowed by cruelty and force
soon will be verdant
under the glaring sun
yes, you are not lost
desaparecidos you’re not
your veins and ours
are still conjoined
your blood flowing
in the sinews of our flesh and heart
your dreams
are one with our unceasing desire.

yes, desaparecidos you’re not
you did not vanish in thin air
your earthen body just metamorphosed
you will live forevermore
in our flaming heart and mind
in the ardent kiss and tight embrace
of your persistent memories
the prayer-lamentation
of your teary-eyed loved ones
will not go to waste
though enemies you were
in the eyes of the forces of evil
brilliant stars you are
in our rebellious mind
blazing fire you are
lighting our chosen path
for us to violently unshackle
the manacles of oppression and servitude!

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2014/12/di-kayo-desaparecidos-2/feed/ 0