Pinoy Weekly http://pinoyweekly.org/new Philippine news, analysis, and investigative stories Sun, 24 May 2015 11:43:33 +0000 en-US hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.2.2 A Poem There Is http://pinoyweekly.org/new/2015/05/a-poem-there-is/ http://pinoyweekly.org/new/2015/05/a-poem-there-is/#comments Sun, 24 May 2015 11:43:33 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=35044 yes, poets of an enslaved race
a poem there is
in crawling ants
on scattered sugar granules
in wriggling worms
on flesh decomposing
or in flies flirting
on hands with sores oozing.
also a poem there is
in the bleeding heart
of one derangely forsaken
by love’s unfathomable angst
with besetting shadows of loneliness
cold as the harsh, snowy wind.
yes, there is also a poem
in confused, wandering ideas
in the dark, thick foliage
of fantasy and ignorance
or wallowing in the murky brooks
of emptiness and elusive dreams.

yes, also a poem there is
on the moon’s luminous face
in the stars sparkling
on a firmament serene.
yes, a poem there is
in the hissing of bamboo plants
or in the tender caress of a gentle wind
or in the surging waves
smacking the shore.
poetic also is the solitary flower
on a long-forgotten grave
and poetic also
are the tears of morning dews
on yellowish, desolate blades of grass.
a poem also there is
in feverish, quivering loins
in sudden lust’s ejaculation
on an orgasmic, howling night.

but poets of an enslaved race
more poetic is a mother’s grieving face
than the staring full moon in the sky
her son abducted by military brutes
now a bit of bone or slice of flesh no more
desaparecido like a lonely bubble
on the parched earth of despair.
more poetic are the tot’s mournful eyes
than the twinkling billion stars
his stomach devoid of milk and bread
in it only air dwells.
yes, more lyrical is the music
of those crucified by tears of grief
fed with vile of injustices
chained, tortured by demigods
in thick prison walls
of humiliating miseries.

yes, poets of an enslaved race
more poetic is the poem
in the creaking bones
of an emaciated worker
in cruel factories of greed
more poetic in the dripping sweat
of a sacada in vast sugarcane field.
yes, more poetic
in the cries and lamentations
of victims of an exploitative few.
yes, poets of an enslaved race
more melodious is the poem
in the cadences of rebellious feet
on the heaving breast
of the streets of protests.
more poetic in the sonnets of gunfires
in the elegy of bombs
in the epic struggles
of the exploited class.
yes, poets of an enslaved race
what is more sacred and pure
than society’s abominable realities
and the miserable lives
of the masses long-oppressed
longing every minute to be free
from bondage and poverty?


(My original version in Filipino)

MAY TULA

oo, mga makata ng inaaliping lahi
may tula nga sa gumagapang na langgam
sa nalaglag na mga butil ng asukal
o sa kumikiwal na uod
sa nabubulok na laman
o sa dumarapong langaw
sa ninananang kamay.
may tula rin sa nagdurugong puso
o sa himutok at tagulaylay
ng pangungulilang sinlamig ng yelo
ng mga nilikhang nabigo-nabaliw
sa di-masukat na pagmamahal.
may tula rin sa nagbabaging na mga ideya
sa gubat ng pantasya’t kamulalaan
o sa lawa ng ilusyon at kawalan.

oo, may tula rin nga
sa maliwanag na mukha ng buwan
o sa luningning ng mga bituin
sa maaliwalas na kalangitan.
may tula rin sa lawiswis ng kawayan
o sa mabining haplos ng amihan
o sa dumarambang alon sa dalampasigan.
matulain din nga ang ulilang bulaklak
sa dibdib ng limot nang libingan.
matulain din nga ang luha ng hamog
na dumidilig sa nanilaw na damuhan.
ano pa nga ba’t may tula rin
sa nagbabagang singit at puson
o sa pulandit ng lumayang libog
sa init at lingkis ng gabing humiyaw.

ngunit mga makata ng inaaliping lahi
higit na matulain ang mukha ng inang luhaan
kaysa malamlam na sinag ng buwan
anak niya’y dinukot ng imbing militar
ni anino ngayo’y di na matagpuan.
higit na matulain ang mata ng paslit
kaysa luningning ng bilyong bituin
dahil ni tinapay di malasahan
ni patak ng gatas di masayaran
bituka niyang hangin lang ang laman.
oo, higit na maindayog ang sayaw ng diwa
ng mga nilikhang ibinartolina
ikinadena ng mga diyus-diyosan
sa bilangguan ng dalita’t dusa
at pinalalamon sa tuwi-tuwina
ng apdo’t nakalalasong inhustisya.

oo, mga makata ng inaaliping lahi
higit na matulain ang tula
sa lagutok ng buto ng obrero sa pabrika
sa tagaktak ng pawis ng sakada sa asyenda
sa daing at panambitan
ng biktima ng pagsasamantala
sa kadensa ng libu-libong paa
sa umaalong lansangan ng protesta.
higit na matulain
soneto ng mga punglo
elehiya ng mga bomba
epiko ng pakikibaka
ng sambayanang masa.
oo, mga makata ng inaaliping lahi
ano pa ang higit na dakila’t dalisay
kaysa reyalidad ng marawal na buhay
ng milyong nilikhang laging naglalamay
walang hinahangad kundi kalayaan
sa pagkaalipin sa kabusabusan?

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/05/a-poem-there-is/feed/ 0
Groups launch campaign for youth participation in elections via ‘swimming vs current’ http://pinoyweekly.org/new/2015/05/groups-launch-campaign-for-youth-participation-in-elections-via-swimming-against-current/ http://pinoyweekly.org/new/2015/05/groups-launch-campaign-for-youth-participation-in-elections-via-swimming-against-current/#comments Sat, 23 May 2015 17:14:31 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=35035 Kabataan Party-list launches "Swim against the current" campaign for youth participation in 2016 elections. <b>Darius Galang</b>

Kabataan Party-list launches “Swim against the current” campaign for youth participation in 2016 elections. Darius Galang

Kabataan Rep. Terry Ridon (center) with other youth leaders. <b>Darius Galang</b>

Kabataan Rep. Terry Ridon (center) with other youth leaders. Darius Galang

Youth groups led by Kabataan Party-list urged the youth to “swim against the current” and participate in the 2016 elections.

Kabataan launched its initiative to raise one million registered youth voters in a press conference was held at the Amoranto Stadium swimming pool in Quezon City .

“We are swimming to register the youth’s commitment for change in the upcoming elections. We aim to raise the level of youth participation by encouraging and helping them to register as voters,” Kabataan Rep. Terry Ridon said, echoing the student and youth organizations that called on “Isang Milyon, Isang Panata”.

<b>Darius Galang</b>

Darius Galang

Ridon said that the message of the event “is to beat the heat of traditional politics, and swim against the current of apathy.”

“Less than a year from now, the nation will once again select its new set of leaders. As early as now, we call on aspiring candidates, both on the local and national level, to act upon the problems assailing our youth,” Ridon added.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/05/groups-launch-campaign-for-youth-participation-in-elections-via-swimming-against-current/feed/ 0
NEWSREEL | Ikapitong anibersaryo ng pagkamatay ni Ka Bel, ginunita ng mga manggagawa, mamamayan http://pinoyweekly.org/new/2015/05/newsreel-ikapitong-anibersaryo-ng-pagkamatay-ni-ka-bel-ginunita-ng-mga-manggagawa-mamamayan/ http://pinoyweekly.org/new/2015/05/newsreel-ikapitong-anibersaryo-ng-pagkamatay-ni-ka-bel-ginunita-ng-mga-manggagawa-mamamayan/#comments Sat, 23 May 2015 16:59:32 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=35034

Sa isang programa sa Quiapo, Manila, ginunita ng iba’t ibang organisasyon ng mga manggagawa at iba pang sektor ang ikapitong taong anibersaryo ng pagkamatay ng dakilang lider-obrero na si Crispin “Ka Bel” Beltran. Anila, may espesyal na kahalagahan ang anibersaryong ito ngayong taon: ilang linggo pa lang matapos maganap ang pagkasunog sa pabrika ng Kentex Manufacturing sa Valenzuela City na ikinamatay ng di-bababa sa 72 manggagawa, at sumiklab naman ang welga ng mga manggagawa sa Tanduay Distillers sa Cabuyao, Laguna. Para sa mga manggagawa at lider-progresibo, patuloy na mahalaga ang mensahe ni Ka Bel: ang ibayong pakikibaka para sa uring anakpawis at mamamayan.

Newsreel ng PMC/PW interns na sina Ma. Divine Jonah Albert F. Velarde at John Emmanuel A. Diwas

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/05/newsreel-ikapitong-anibersaryo-ng-pagkamatay-ni-ka-bel-ginunita-ng-mga-manggagawa-mamamayan/feed/ 0
Ka Bel, guro ng uring manggagawa http://pinoyweekly.org/new/2015/05/ka-bel-guro-ng-uring-manggagawa/ http://pinoyweekly.org/new/2015/05/ka-bel-guro-ng-uring-manggagawa/#comments Fri, 22 May 2015 02:42:45 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=35024 'Baliktarin ang tatsulok': Ang lider-obrero bilang edukador. Larawan mula kay <b>Mandy Felicia</b>

‘Baliktarin ang tatsulok': Ang lider-obrero bilang edukador. Larawan mula kay Mandy Felicia

(Mensahe sa ika-7 taon ng paggunita sa kamatayan ni Ka Bel sa Plaza Miranda, Mayo 20, 2015)

komentaryoUna kong nakadaupang palad si Crispin “Ka Bel” Beltran nang minsang nakisilong kami at nakigamit ng opisina ng PANALO dito sa Gusaling URC sa Espana Avenue. Mga kabataang aktibista kami noon na malaking bagay na ang makagamit ng opisina para sa mga pulong kaysa naman sa Luneta na nakabuyangyang o sa Fort Santiago na mahirap pumuslit dahil may entrance fee o kaya naman sa mga lobby ng ospital o kaya’y makipaglamay sa mga punerarya.

Bukas lagi ang opisina ng PANALO para sa mga estudyante at naaalala kong kabilang si Ka Bel sa mga masiglang tumatanggap sa amin doon. Tulad ng maraming kabataan, si Ka Bel ang idolong imahen ng abanteng uring manggagawa. Noong nag-crackdown ang diktadurang Marcos sa kilusang paggawa, kabilang na kami sa mga kabataang nakikisigaw ng “Ka Bert, Ka Bel, Palayain!”

Pero marami nang nakuwento sa kanya bilang lider-manggagawa: Kung paano siya nagsimula bilang lider ng mga taxi driver sa Yellow Taxi drivers Union na bag-as ng Amalgamated Taxi Drivers Association, sa Confederation of Labor Unions in the Philippines, na humantong sa Federations of Union in Rizal, sa PANALO at sa ANGLO hanggang sa napakahalagang papel ni Ka Bel sa pagtatatag at pagsulong ng Kilusang Mayo Uno bilang pinakamalawak, pinakamilitante at kinikilalang tunay na sentrong unyon sa Pilipinas.

Marami na ring nakuwento sa kanya bilang internasyonalista at sa mahalagang papel niya sa International League of Peoples’ Struggle. Gayundin maging sa kanyang maningning at walang bahid na rekord bilang mambababatas ng masa at para sa masa mula sa panahong ng BU-BU-CA-SA-TA-BE-MO ng Partido ng Bayan hanggang sa Bayan Muna at sa pinangunahan nitong Anakpawis Party-list. Marami nang nasabi tungkol sa kanyang di-matatawarang papel at kontribusyon pagbubukas ng pagbibigay-depenisyon sa larangang ito.

Ako po’y guro at si Ka Bel ang isa sa pinakamamahalagang nagturo sa akin kung paano maging guro at edukador. Hayaan n’yong ikuwento ko si Ka Bel bilang edukador ng mga manggagawa at ng mga maralita. Alam naman ng lahat na si Ka Bel ay aral sa noo’y sanayan ng mga lider-manggagawa na Asian Labor Education Center (ALEC) noong dekada ’50 at ngayon ay tinatawag na Solair sa UP. Kaya naman, pagdating sa diskusyon ay hindi mapapaikot si Ka Bel lalo na sa mga paksa sa kasaysayan ng kilusang paggawa at sa diskusyon ng taktika at estratehiya sa unyonismo, kilusang paggawa at kilusang welga.

Matapos ang eskuwela, nag-eskuwela akong muli sa paglahok ko sa mga institusyong pangmanggagawa bilang istap. Nakakasalamuha ko na noon si Ka Bel pero higit na naging mahigpit ang aming ugnayan nang maging istap ako ng kagawaran sa edukasyon ng KMU nang ang pambansang opisina’y sa Gusaling Jopson sa Bustillos. Kabilang si Ka Bel sa espesyal na mga guro sa Edgar Jopson Labor Training Center. Kahit abala, hindi humihindi si Ka Belk kapag nahilingang magtalakay ng mga paksa. Buong giliw siyang sumasama sa mga diskusyon at buong tiyagang nagpapaliwanag. Mula sa praktika ng pag-oorganisa hanggang sa mga klasikong araling manggagawa tulad ng sahod, presyo at tubo, o kaya’y imperyalismo: pinakamataas na yugto ng kapitalismo, o kaya’y mga prinsipyo ng tunay, palaban at makabayang unyonismo. Pero higit pa rito ang kanyang itinuro sa amin.

Siya’y edukador higit pa sa instruktor. Mahalaga sa kanya hindi lamang ang kanyang itinuturo kung di ang natutuhan mula sa diskusyon. Mahalaga sa kanya hindi lamang kung paano ipinapaliwanag kundi paano siya higit na mauunawaan. Itinuro niya na gawing buhay ang mga diskusyon sa pamamagitan ng mga halimbawang nakabatay sa mga aktuwal na kalagayan ng mga kalahok.

Madalas sabihin ni Ka Bel noon: “Yaong nangangahas magturo’y hindi dapat nagsasawang mag-aral. At ang mga nagsasalita’y dapat matutong makinig.” Itinuro ni Ka Bel na ang pagkatuto ay hindi isang direksiyon lang. Paborito niyang banggitin ang isang sipi mula kay Mao Zedong: “Saan nagmumula ang wastong ideya?” Nasa praktika, nasa produksiyon, nasa interaksiyon sa mga tao.

At tunay ngang ginagawa ni Ka Bel ang kanyang itinuturo. Hindi siya nagsasawang mag-aral. Magugulat ka na lang na sa kanyang notebook (kadalasan ay napaglumaang planner) ay may mga nakasingit na clippings ng diyaryo o kinopyang datos. Masarap basahin ang mga sulat ni Ka Bel dahil napahusay ng kanyang penmanship, praktisado kasi magsulat. Masinop ang kanyang notes kaya siguro sistematiko din niya itong nahahanap kung kailangan.

Kabilang si Ka Bel sa mga aktibong nakibahagi bilang discussant at reader nang binubuo noon ang “Kurso sa Pambansang Demokrasya” (KPD), nang nirerebisa ang sulating “Genuine Trade Unionism” (GTU), nang binabalangkas ang Kurso sa Sosyalismo. Napakarami na niyang gawain noon. At nahaharap din sa organisasyonal na mga paghamon noon ang KMU, pero laging may oras si Ka Bel para magkomentaryo sa mga borador, o kaya ay sumingit para magbigay kahit ilang paksa kapag sa Gusaling Jopson ang mga pag-aaral. Lagi niyang iginigiit noon na di dapat isakripisyo ang mga iskedyul ng mga pag-aaral at pagsasanay kahit na maraming gawain. Para sa kanya, ang edukasyon ang nagbibigay ng lalim sa organisasyon.

Sa okasyon ng ikapitong anibersaryo ng kanyang kamatayan, patuloy ang ating pinakamataas na pagpupugay kay Ka Bel, lider-mangagawa, lider-anakpawis, lider ng aping uri sa buong daigdig. Pero higit sa lahat, primera-klaseng edukador siya ng mga manggagawa at maralita.

Kung narito si Ka Bel, sigurado akong kasama natin siyang nagagalit sa nangyari sa Kentex, sa binuwag na piket sa Tanduay. Pero sigurado rin akong sasabihin niya: “Magalit tayo, pero hindi sapat ang galit. Kailangan nating patalasin ang ating isip, buuin ang pagsusuri, kailangan nating patatagin ang ating diwa at paninindigan. Hindi lang mga kalakal ang lilikhain ng mga manggagawa, kundi ang isang bagong sistemang panlipunan.”

Inspirasyon, huwaran at gabay sa mga edukador na tulad ko—Salamat, Ka Bel. Salamat sa lahat ng aming mga natutunan. Nais namin kayong dakilain sa pagsusulong at pagpapatuloy sa inyong simulain.

 

Si Mandy Felicia ay kasalukuyang direktor ng Institute for Labor and Industrial Relations at Assistant Professor, Department of Sociology and Anthropology sa Polytechnic University of the Philippines.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/05/ka-bel-guro-ng-uring-manggagawa/feed/ 0
#TanduayWorkersOnStrike: Welga ng mga Kontraktuwal http://pinoyweekly.org/new/2015/05/tanduayworkersonstrike-welga-ng-mga-kontraktwal/ http://pinoyweekly.org/new/2015/05/tanduayworkersonstrike-welga-ng-mga-kontraktwal/#comments Thu, 21 May 2015 06:36:49 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=35006 Matapos ang ilang dispersal, nakatindig pa rin ang piketlayn ng mga kontraktwal na manggagawa ng Tanduay Distillers Inc. JL Burgos

Matapos ang ilang dispersal, nakatindig pa rin ang piketlayn ng mga kontraktwal na manggagawa ng Tanduay Distillers Inc. JL Burgos

Kung dati-rati, dumaraan sa ilalim ng kanilang mga kamay ang bote ng sikat na mga alak ng Tanduay—Tanduay Rhum, Gin Kapitan, at Compañero ang ilan lamang dito—ngayon, ipinupukol na ito sa kanilang mga ulo.

Simula nang ipinutok ang welga ng mga manggagawa ng Tanduay Distillers Inc. noong umaga ng Mayo 18, ilang bote ng alak at malalaking bato na ang inihagis sa kanila. Ilang beses na rin silang binomba ng tubig ng mga guwardiya at dagdag na goons na inupahan ng kompanya para sa iisang layunin: durugin ang welga. Durugin ang welga ng mga kontraktwal, na sa pagkakaalam ng kapitalista ay wala namang karapatan.

Pitong taon nang nagtatrabaho sa Tanduay si Anse Are, pangulo ng Tanggulan Ugnayang Daluyang lakas ng Anakpawis sa Tanduay Distillers Inc. o TUDLA. Ang TUDLA ay isang asosasyon ng 397 kontraktuwal sa loob ng pabrika: 90 porsiyento sila ng buong lakas-paggawa sa distilerya. Sa kabila ng pagiging mayorya at matagal nang pagtatrabaho sa pabrika—karamiha’y nasa lima hanggang 11 taon na—nananatili silang kontraktwal, ineempleyo ng ahensiya o “kooperatiba.”

Arse Are, pangulo ng TUDLA. JL Burgos

Arse Are, pangulo ng TUDLA. JL Burgos

Kuwento ni Are, delikado ang mga kondisyon sa paggawa sa loob ng distilyera. At dahil mga kontraktwal, wala silang mga benepisyo at kaseguruhan sa trabaho. “Wala kaming personal protective equipment. Nagtatrabaho kami ng 6 to 6 (o 12 oras ng paggawa),” aniya. Minsan, umaabot pa ito ng 15 oras ng paggawa.

Kahit si Are ay isa nang inspektor o nakatalaga sa Quality Assurance (QA) ng mga produkto ng Tanduay, nananatiling P315 kada araw ang kanyang sahod.

Ito rin ang himutok ni Agustin Gutgutao, anim na taon na sa kompanya at isa ring QA. “Hindi sapat ‘yung sinusweldo namin. Maraming kaltas na wala sa ayos. Delayed ang sweldo. Tapos, ‘yung trabaho naman po namin halos walang pinagkaiba sa mga regular doon.”

Malaki umano ang kinakaltas sa kanilang sahod para sa mga kontribusyon sa SSS at Philhealth—ngunit ang masaklap, self-employed ang deklarasyon sa kanila.

Dalawang ahensiya ang ginagamit ng Tanduay—ang Global Skills Providers Multi-Purpose Cooperative at HD Manpower Service Cooperative. Madalas na gamitin ng mga employer ang mga “kooperatiba” para ipatupad ang ilegal na patakarang labor-only contracting (LOC), o pangongontrata ng mga trabahong sentral at mahalaga (core and essential) sa produksiyon.

Dahil sa matagal na panahong ay hindi sila ipinaglaban ng “dilawang” unyon sa loob ng pagawaan (na binubuo ng minorya o 44 na regular na manggagawa), nagpasya ang mga kontraktuwal na magsama-sama. Binuo nila ang TUDLA at ipinarehistro ito sa DoLE (Department of Labor and Employment) bilang isang asosasyon noong Abril 16. Ireklamo nila ng LOC ang Tanduay, at nagsampa ng petisyon para sa regularisasyon.

Kuha ni JL Burgos

Kuha ni JL Burgos

Ngunit ayon kay Are, lalo silang ipinahamak, sa halip na ipinagtanggol ng gobyerno. Sinabi ng departamento noong Abril 28 na batay sa inspeksyon ng kanilang mga opisyal na sina Jennifer Taip at Daisy Ramos, “legal” naman diumano ang pangongontrata ng Tanduay at walang mali sa pamamalakad ng dalawang ahensiya.

Ngunit matapos ang inspeksiyon, naghabol mismo ang mga ahensiya ng mga rekisitos na hindi nito ipinatutupad noon. Biglang pinapipirma ang mga manggagawa ng one-year service contract. Dati rati, ni wala silang kontratang pinipirmahan, kahit alam nilang sila ay kontraktwal lamang.

Sa pagkakataong ito, hindi na pumayag ang mga manggagawa. “Hindi na makatao ang ginagawa ng manedsment sa amin. Ang ipinaglalaban namin, regularisasyon, hindi kontrata ng isang taon,” ayon kay Are.

Kuwento ni Gutgutao, nakasaad din sa kontrata na ititigil na ang pagbibigay ng “cooperative savings.” Sa loob ng kanyang anim na taong pagseserbisyo sa Tanduay, aabot lamang sa P12,000 ang kanyang ipon. Dito, P8,500 pa lamang ang ibinibigay sa kanya.

Kuha ni JL Burgos

Kuha ni JL Burgos

Noong nakaraang Sabado, Marso 16, hindi na binigyan ng iskedyul ang mahigit 100 manggagawa na hindi pumirma sa kontrata. Senyales ito na tanggal na sila sa trabaho. Kaya mabilis na nagdesisyon ang mga manggagawa: 4:50 ng umaga ng Lunes, habang papasok pa lang ang iba, kinandado nila ang main gate ng distilyera at ipinutok ang welga. Nagtirik din sila ng piketlayn sa gate ng Asia Brewery sa tabing haywey.

Bandang alas-nuwebe ng umaga unang binomba ng tubig ang piketlayn sa tabing haywey. Pinaulanan ng malalaking bato at bote ng alak ang mga welgista. Pagsapit ng bandang ala-singko ng hapon, tinangka namang paalisin ang mga nakapiket sa main gate ng distilyera. Nang tinangkang pumasok ng mga nasa haywey upang tumulong, naganap ang pinakamarahas sa dispersal. Nasa 44 na manggagawa ang sugatan—karamihan ay nagtamo ng mga sugat sa ulo mula sa tama ng mga bato at bote.

Sa pagtatapos ng unang araw ng welga, matagumpay na naparalisa ang operasyon ng distilyera. Tinatayang nasa P30 Milyon ang “nalugi” sa kompanya.

Kinabukasan, 8:45 ng umaga, itinulak at pinalo ng ng mga guwardiya ang mga welgista paalis sa main gate ng distilyera. Isang DSLR camera ang kinuha nila mula sa mga manggagawang nagdodokumento ng dispersal. Bandang ala-sais ng hapon, muling binomba ng tubig at binato ang mga welgista mula sa loob ng gate ng Asia Brewery, na noo’y naka-reinforce na ng matatalas na concertina wire.

Sa ikatlong araw ng welga, nakatanggap ng ulat ang mga welgista na tatlong bus ng mga eskirol ang nakapasok sa pabrika. Dumaan sila sa private exit ng Asia Brewery sa South Luzon Expressway.

Tangkang dispersal sa piketlayn ng mga manggagawa ng Tanduay Distillers Inc. Gabriel Pancho

Kuha ni Gabriel Pancho

Gayunpaman, determinado ang mga manggagawa ng Tanduay na ituloy ang welga, dahasin man ng ilang ulit. “Ang laban namin hindi para sa kapakanan namin, hindi lang para sa sariling pamilya namin. Kundi laban ito ng buong kontraktwal na mga manggagawa dito sa Pilipinas,” sabi ni Are sa kanyang talumpati sa piketlayn.

Ayon kay Ariel Velasquez, tagapangulo ng Liga ng mga Manggagawa Para sa Regular na Hanapbuhay (LIGA), nasa 70 hanggang 80 porsiyento ng mga manggagawa sa Timog Katagalugan ay mga kontraktuwal at nakaempleyo sa mga ahensiya.

“Manggagawang kontraktuwal!” kayang sigaw. “Gawing regular!” sagot naman ng mga manggagawa.

“’Yan ang patakaran ni Lucio Tan. Kapag tumatagal na (ang mga manggagawa), tinatanggal. Halos nakakapagtaka nga, kasi ‘yung ibang cooperative dito sa Asia Brewery, hindi naman nagtatanggalan. Bakit kami, tinatanggal? Kasi alam nilang tumatagal na kami,” sabi ni Gutgutao.

Kuha ni JL Burgos

Kuha ni JL Burgos

Ang bilyunaryong si Lucio Tan—nakalista sa Forbes Magazine na pangalawang pinakamayang Pilipino—ang may-ari ng Asia Brewery, mother company ng Tanduay Distillers Inc. Noong 2013, umabot sa P12 Bilyon ang net sales ng Tanduay. Ayon nga sa polyeto na ipinamimigay ng mga manggagawa sa mga nagdaraan sa haywey: “Wala pang gasingko sentimos ang nakukuhang pakinabang ng mga manggagawa!”

Samantala, “Lucio Tan, Gahaman!” at “Lucio Tan, Ganid sa Tubo” ang nakasulat ng pulang pintura sa mga pader ng distilyera.

Sa piketlayn, dumarating ang iba’t ibang tagasuporta mula sa mga kalapit na pabrika. Kabilang dito ang mga manggagawa ng Coca-Cola Bottlers Inc. na noong 2013 ay naglunsad din ng isang makasaysayang welga ng mga kontraktwal. Halos 200 manggagawa ng Coca-Cola ang ginawang regular matapos ang tatlong araw na welga.

Umaasa ang mga manggagawa ng Tanduay na sa kanilang sama-samang pagkilos, tagumpay rin ang naghihintay sa kanila.

Iba pang mga larawan:

tanduay workers strike jl-7

Kuha ni JL Burgos

tanduay workers strike jl-5

Kuha ni JL Burgos

Kuha ni Gabriel Pancho

Kuha ni Gabriel Pancho

Kuha ni Gabriel Pancho

Kuha ni Gabriel Pancho

Kuha ni Gabriel Pancho

Kuha ni JL Burgos

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/05/tanduayworkersonstrike-welga-ng-mga-kontraktwal/feed/ 0
‘Mary Jane Veloso, inosente’ http://pinoyweekly.org/new/2015/05/mary-jane-veloso-inosente/ http://pinoyweekly.org/new/2015/05/mary-jane-veloso-inosente/#comments Wed, 20 May 2015 14:33:29 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=34998 Cristina Sergio (gitna). <b>Pher Pasion</b>

Cristina Sergio (gitna). Pher Pasion

Inosente si Mary Jane.

Ito ang pahayag ni Cristina Sergio (ang di umano’y g ilegal rekruter ni Mary Jane) sa kanyang sinupaang counter-affidavit sa preliminary investigation sa Department of Justice kaugnay ng kaso ni Mary Jane.

Walang alam si Mary Jane na may lamang ilegal na droga ang bagaheng ipinadala sa kaniya ng dalawa lalaking nakilala nila na may mga pangalang “Ike” at “John” sa Malaysia, ayon sa 32-pahinang counter-affidavit ni Sergio.

Ayon kay Edre Olalia, abogado ng pamilya Veloso mula National Union of People’s Lawyers, ito ang katotohanang matagal na nilang hinihintay at isang positibong pangyayari sa kaso ni Mary Jane.

“Yet, we will traverse Sergio ‘s self-serving version of the surrounding circumstances to cover her own complicity. We will file reply-affidavits to reiterate the whole unembellished facts as they are. Additionally, we shall contest the inexplicable vilification she made against Mary Jane’s family,” ani Olalia.

Patuloy naman ang pakikipag-ugnayan nila Olalia sa kanilang Indonesian counterparts para makapagsagawa ng tama at nararapat na hakbang sa bahagi ng mga abogadong Indonesian sa itinatakbo ng sitwasyon.

“All these with the end in view of pursuing in earnest to make Mary Jane’s reprieve permanent and to bring an innocent victim home eventually to her two little boys,” ayon kay Olalia.

Nasentensiyahan ng bitay si Mary Jane matapos mahulihan ng 2.6 kilo ng ilegal na drogang heroin sa kanyang maleta pagkadating niya sa Yojakarta, Indonesia galing Malaysia noong 2010.

Nakatakda siyang bitayin noong Abril 28 pero nagawang ipagpaliban ang pagbitay sa kaniya ilang sandalibago ang takdang oras ng pagbitay.

Binigyan siya ng pagkakataong mapatunayan ang pagiging inosente niya sa kaso. Umaasa na ang pag-amin na inosente siya sa kasong drug trafficking ang magpapauwi sa kanya ng buhay sa Pilipinas.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/05/mary-jane-veloso-inosente/feed/ 0
Pag-apruba ng CHED sa taas-matrikula, binatikos ng kabataan http://pinoyweekly.org/new/2015/05/pag-apruba-ng-ched-sa-taas-matrikula-binatikos-ng-kabataan/ http://pinoyweekly.org/new/2015/05/pag-apruba-ng-ched-sa-taas-matrikula-binatikos-ng-kabataan/#comments Wed, 20 May 2015 14:29:32 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=34992 Sumugod sa tarangkahan ng CHED ang mga grupo ng kabataan para irehistro ang pagkadismaya sa panibagong taas-singil sa matrikula ng mga paaralan, na inaprubahan kahapon. (Darius Galang)

Sumugod sa tarangkahan ng CHED ang mga grupo ng kabataan upang irehistro ang pagkadismaya sa panibagong taas-singil sa matrikula ng mga paaralan, na inaprubahan kahapon. Darius Galang

Hindi makatarungan ang pag-aapruba ng Commission on Higher Education (CHED) sa mga aplikasyon ng taas-singil sa matrikula at iba pang mga bayarin sa mga pampribadong paaralan sa bansa, ayon sa National Union of Students of the Philippines (NUSP).

Tinungo ng mga estudyante sa pangunguna ng NUSP at kinalampag ang tarangkahan ng CHED upang irehistro ang kanilang pagkadismaya sa ginawang pag-apruba ng 313 aplikasyon ng mga Private Higher Education Institution kahapon, at pinirmahan ni CHED Chairperson Patricia Licuanan.

Tala ng CHED
Sa bilang ng CHED, 1,683 ang nagsumite para sa pagtaas ng tuition o para sa other fees, o parehas. Umabot sa 283 lamang o 16 porsiyento ang pinayagang itas ang kanilang marikula, habang 212 institusyon naman, o 12.60 porsiyento ng mga aplikante, ang itataas ang kanilang other school fees.

Para sa matrikula, umabot sa average ng 6.17 porsiyento o P29.86 kada yunit ang pagtaas. Para naman sa other school fees, ang average na pagtaas ay 6.55% o P135.60.

Saad ng CHED na mas mababa ang mga bilang na ito kumpara sa P35.66 per unit, o 8.13 porsiyento para sa matrikula, at P141.55, o 7.97 porsiyento, para sa other school fees, noong isang taon.

Nakabatay umano ang desisiyon ng CHED ayon sa mga sumusunod: regional inflation rate, financial standing ng nagsumiteng institusyon, kakayanang magbayad ng mga mag-aaral, impact of calamities, kalidad ng track record ng paaralan, at ang mission and vision ng nagsumiteng institusyon.

Alinsunod anila ang mga criteria na ito sa CHED Memorandum Order No. 3, o ang Enhanced Policies, Guidelines and Procedures Governing Increases in Tuition and Other School Fees, Introduction of New Fees, and for Other Purposes.

Pagtasa ng mga estudyante

Ngunit umani ito ng batikos sa NUSP.

Ayon sa grupo, ang pag-apruba ng CHED sa naturang bilang ng aplikasyon ay nagpapakita ng pagpapabaya sa tungkulin ng gobyerno para siguruhing abot-kaya ng kabataan ang edukasyon, kabilang ang tertiary education.

Stamp pad” pa rin ng mga “kapitalista-edukador” ang turing nila sa CHED, na anila’y inilagay sa alangan ang mga mag-aaral sa mukha ng average na P18,108.60 para sa 30 yunit kada semestre.

Kasama si Sarah Elago, tagapangulo ng National Union of Students of the Philippines. (Darius Galang)

Sarah Elago (kanan), tagapangulo ng National Union of Students of the Philippines. Darius Galang

“Nagkakamali sila na linlangin ang mga estudyante,” sabi ni Sarah Elago, tagapangulo ng NUSP. Sinabi niya na idadagdag ang naturang pagtaaas para sa taon na ito sa nauna nang pagtaas noong isang taon.

Ayon sa pagtatasa nila, ang average na taas ng matrikula ngayong taon na P29.86 kada yunit ay dadagdag sa average na matrikula noong isang taon na P573.76.

Lalabas na ang bagong average ng matrikula ay P603.62 kada yunit, o P10,865.16 para sa 18 yunit, at P18,108.60 para sa 30 yunit kada semestre. Katumbas iyon sa P36,217.20 para sa dalawang semestre sa 2015-2016.

Dagdag pa ni Elago, “panlilinlang” ng CHED ang tala ukol sa iba pang bayarin sa paaralan. Sa datos na nakuha na mula sa kanilang mga miyembrong konseho, lumalabas na may average na P13,000 para sa ibang bayarin, o mula sa pagitan ng P1,000 hanggang P25,000 kada semestre, sa mga eskuwela.

Konserbatibong tala nila ang average na P30,000 kada semestre, magkasama ang matrikula at iba pang bayarin sa paaralan.

“Hindi pa nga rin nila inilabas ang listahan ng mga paaralan na inaprubahan nila ng pagtaas,” ani Elago.

“Panlilinlang ang ginawa na ito ng CHED at ni Licuanan,” dugtong ni Elago, “at hindi nila pinapakitang parehas na pagtaas ito, at pinapakita lamang nito ang pagpapaigting ng mataas nang halaga ng edukasyon sa bansa.”

Dagdag pa ni Elago na kung talagang nakasaad ang “financial capacity of most students” ayon sa CMO3, pagpapakita lamang aniya ito ng aniya’y “tahasang kapabayaan ng CHED.”

“Nakalimutan na ata ng CHED na may 15 milyon na out-of-school youth at 2.3 milyon dropouts sa kolehiyo. Pinapakita ng bilang na ito ang kawalan ng kakayanan ng karamihan ng mga Pilipino para sa edukasyon,” sabi pa niya.

Sa pagtatapos ng kanilang programa kanina, inilahad ni Elago na mayroon na namang nagbigti na mag-aaral. Hindi pa niya inilahad ang buong detalye ng balita, ngunit aniya’y isa na naman itong pagpapakita ng kalagayan ng edukasyon sa bansa.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/05/pag-apruba-ng-ched-sa-taas-matrikula-binatikos-ng-kabataan/feed/ 0
Araw ng pagluluksa, araw ng galit ginunita para sa mga biktima ng sunog sa Kentex http://pinoyweekly.org/new/2015/05/araw-ng-pagluluksa-araw-ng-galit-isinagawa-para-sa-mga-biktima-ng-sunog-sa-kentex/ http://pinoyweekly.org/new/2015/05/araw-ng-pagluluksa-araw-ng-galit-isinagawa-para-sa-mga-biktima-ng-sunog-sa-kentex/#comments Mon, 18 May 2015 17:42:48 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=34974
Ang nasunog na pabrika ng Kentex Manufacturing sa Valenzuela City. Darius Galang
Nakiisa ang Gabriela at Gabriela Women's Party sa Cubao, Quezon City sa National Day of Mourning para sa 72 mangagawang nasawi sa sunog sa Kentex factory. Pher Pasion
Bahagyang binuksan ang tarangkahan ng pabrika upang palabasin ang isang trak ng bumbero, kaunting puwang upang masilip ang loob ng pabrika. Darius Galang
Hawak ni Marivic Moca (kaliwa) ang litrato ng kapatid niyang si Lileth, habang ang hawak naman ng kakambal ni Lileth na si Lilibeth ang litrato ng kanyang asawang si Marco Estevez. alawa lamang sila sa naitalang 72 na nasawi sa sunog. Darius Galang
Kuha ni Darius Galang
Kuha ni Darius Galang
Samantala, nagpahayag ng pakikisimpatya sa mga biktima ng sunog sa pabrika ng Kentex ang mga manggagawa sa ilalim ng Pamantik-KMU at Olalia-KMU sa Timog Katagalugan. Contributed Photo
Nakiisa sa panawagan para sa hustisya sa mga manggagawa ng Kentex ang mga manggagawa ng Timog Katagalugan. Kontribusyon
(Kanan) Gabriela Rep. Emmi de Jesus, sa misa na isinagawa sa harap ng pabrika noong Sabado, Mayo 16. Joseph Angelo Cariaso
Joseph Angelo Cariaso

Pagluluksa. At pagkondena.

Ito ang mensahe ng iba’t ibang grupo at sektor na lumahok sa National Day of Mourning para sa 72 katao, karamiha’y manggagawa, na nasawi sa sunog ng isang pabrika ng Kentex Manufacturing  sa Valenzuela City kamakailan.

Sa harap ng nasunog na pabrika, isang interfaith service ang isinagawa ng mga grupong relihiyoso, kasama ang mga organisasyon ng mga manggagawa at iba pang sektor. Kasama rin sa pagtitipon ang ilang kaanak ng mga nasawi, dala ang larawang ng kanilang mga mahal sa buhay.

Sa kanyang homily, hindi pinalampas ni Fr. Ben Alforque ang pagkakataon upang ibaling sa “kapabayaan at pagkaganid” ng mga kapitlaista ang trahedya. Aniya’y maraming karapatang nilabag ang may-ari ng pabrika, tulad ng kawalan ng unyon ng mga manggagawa bagaman idineklara ng Department of Labor and Employment (DOLE) na mayroong unyon ang pagawaan, bukod sa mga paglabag sa disenyo ng gusali.
Pagkatapos ng misa, inalok ng National Union of Peoples’ Lawyers ang legal nilang tulong sa kaanak ng mga biktima para sa posibleng pagsasampa ng karampatang mga kaso sa mga responsable sa sunog.
Nag-alay ng kandila ang kaanak ng mga nasawi. Sigaw nila, hindi lang ang kapalit na halagang salapi kundi ang hustisya na rin ang kanilang sinisigaw para sa kanilang mga mahal-sa-buhay.

Nagpiket din ang mga manggagawa ng Kilusang Mayo Uno (KMU) sa harap ng tanggapan ng Department of Labor and Employment (DOLE) – National Capital Region habang nagaganap ang pulong nito sa mga kaanak ng mga nasawi.

Sinabi ng KMU na “walang karapatan” ang DOLE na “mag-astang niyutral ito” sa kaso ng Kentex dahil direktang nagpatupad ito ng mga polisiya na nagdulot sa kondisyon ng pabrika noong sunog.

“Hindi lang nilabag ng Kentex ang pangkalahatang mga istandard sa paggawa, pero mas mahalaga, mga istandard sa kaligtasan at kalusugan sa lugar ng paggawa. Halimbawa, hindi lang sa inalis sa istruktura ng pabrika ang mga fire exit matapos ang sinasabing inspeksiyon daw ng DOLE. Wala talaga ang mga ito,” sabi ni Lito Ustarez, pangalawang tagapangulo ng KMU.

Samantala, sa iba’t ibang bahagi ng bansa, at maging sa ibang bansa, ginunita ang pagluluksa at pagkondena sa sinapit ng mga manggagawa ng Kentex.

Sa Cubao, Quezon City, nagtirik ng kandila sa kalsada ang kababaihan ng Gabriela at Gabriela Women’s Party. Mensahe ng mga grupo ng kababaihan, matapos ang pagluluksa’y kailangan magkaisa para kondenahin ang mga polisiya ng pamahalaan na direktang dahilan ng abang kalagayan ng mga manggagawa sa mga pabrikang tulad ng sa Kentex.

“Kongkretong kalagayan ng maraming manggagawa sa mga pabrika ang nangyari sa Kentex. Mababa ang pasahod, kontraktuwal, at hindi ligtas na lugar na paggawa na nagagawang pahintulutan o mabayaan  ng gobyerno na mag-operate,” ani Joms Salvador, pangkalahatang kalihim ng Gabriela.

Ayon sa Gabriela, tulak ng kapitalismo para sa mas malalaking tubo ang pagkakaroon ng hindi maka-manggagawang kalagayan sa mga pabrika gaya ng mababang pasahod, walang benepisyo, kontraktuwal, pakyawan, at iba pa.

“Mistulang ikinukulong ang ating mga manggagawa sa mga pagawaan na tila mga aliping sahuran. Nagtiyatiyaga sa mababang sahod dahil walang malikhang sapat at nakabubuhay na trabaho ang gobyerno. At ang gobyerno ding ito ang siya nagtutulak ng kontraktuwalisasyon at nagbibigay daan para pababain ang sahod ng mga manggawa,” ayon kay Salvador.

Pinuna naman ni Gabriela Rep. Emmi De Jesus mga kontra-manggagawang polisiya gaya ng “voluntary compliance” at “tripartism” na nagreresulta ng malawakang pagbaba sa kaligtasan ng mga manggagawa, serguridad sa trabaho, at mababang pasahod.

“Sa bisa ng Department Order 131-13 (DO 131-13) umiral ang voluntary compliance ng may-ari ng mga pabrika sa walang ngipin na Labor Laws Compliance System. Tinatalikuran nito ang pananagutan ng gobyerno at ipinauubaya sa mga kapitalista ang pagpapatupad ng labor standards. Sa sistema ng self-assessment ng D0 131-13, dinadaan na lang sa checklist na minamarkahan na lang ng kapitalista. Kaya hindi nakakapagtakang compliant itong Kentex at halos lahat ng empresa sa buong bansa,” sinabi ni De Jesus,  sa privilege speech sa Kamara.

Kabilang sa mga nasawi sa nasabing trahedya ang apat na buntis na manggagawa.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/05/araw-ng-pagluluksa-araw-ng-galit-isinagawa-para-sa-mga-biktima-ng-sunog-sa-kentex/feed/ 0
Magwawakas Din Ang Naghaharing Uri http://pinoyweekly.org/new/2015/05/magwawakas-din-ang-naghaharing-uri-2/ http://pinoyweekly.org/new/2015/05/magwawakas-din-ang-naghaharing-uri-2/#comments Mon, 18 May 2015 04:55:28 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=34971 demonyo! impakto!
sa tierra pobreza, madudurog din
magwawakas din ang imperyo
at pagiging diyos ng naghaharing-uri…
sa sementeryong kabukiran at asyenda
sa kabaong na pabrika at empresa
sa morgeng simbahan at kapilya.
demonyo! impakto!
santa maria, madre de dios…
sa bawat pihit ng granahe
sa bawat baon ng turnilyo
sa bawat pakong minartilyo
sa bawat nilagaring tabla
at inihulmang bisagra
sa bawat ibinuhos na semento
sa bawat gusaling dinisenyo
demonyo! impakto!
naririnig ko
ang langitngit ng mga ngipin
ang singasing ng hininga
at atungal ng binalumbong bituka
naliligis tuloy ang utak ko
sa oda ng dalita’t dusa!

diyos ama, diyos anak
diyosa espiritu santa
sa bawat kagat ng araro
sa bukid na tinamnan
sa bawat hagkis ng machete
sa masukal na damuhan
sa malawak na tubuhan
sa bawat lupaing binungkal
demonyo! impakto!
por dios por santo…
nakikita ko
ang bumubukal na pawis sa noo
at pagdausdos sa sentido
ang paggapang sa dibdib at tiyan
ang paglalandas sa gulugod
at paglulundo sa kuyukot
o, diyos ni abraham…
agua benditang ihihilamos
sa singit at bayag ng indio
nabubutas tuloy ang puso ko
sa ulos at taga ng pang-aabuso!

demonyo! impakto!
magwawakas din ang naghaharing-uri
kuta ng pang-aalipi’y mapupulbos din
sa di malipad-uwak na asyenda
maninikluhod din ang mga don at donya
hahagulhol din ang mga panginoon
sa mga pabrika at empresa
mamumulaklak din ang mga talahib
sa dalisdis at talampas ng kabundukan
sa tumana’t sabana ng kapatagan
sunugin man nang sunugin at abuhin
parang phoenix na mabubuhay
at muli’t muling magbabanyuhay
at sa lawiswis ng sumisikdong habagat
muli’t muling iindak ang puting bulaklak
di mananatiling bulag ang mga alipin
pagpitada ng rumaragasang umaga
sa la tierra pobreza
demonyo! impakto!
bibingihin ang mga diyus-diyosan
ng lagunlong ng matinis na trumpeta
at kalansing ng naputol na kadena!

 


THE RULING CLASS WILL ALSO CRUMBLE

(my English version)

demon! son-of-a bitch!
in la tierra pobreza
will also crumble
the empire of the demigod ruling class
in graveyard-like ricefield and hacienda
in coffin-like factory and shop
in morgue-like church and chapel
demon! son-of-a bitch!
hail mary, mother of god…
in every gear’s turn
in every bolt’s twirl
in every hammered nail
in every sawn lumber
in every fitted hinge
in every poured cement
in every erected edifice
demon! son-of-a bitch!
i hear the grating of teeth
the hissing of breath
and the howling of gut
being crushed is my brain
by the ode of anguish and grief!

god the father
god the son
goddess the holy spirit
in every bite of the plow
into the soil to make a furrow
in every slash of the machete
through the jumbled grassland
and vast sugarcane field
in every ground plowed
demon! son-of-a bitch!
for heaven’s sake,,,
i see the springing sweat
on a peasant’s forehead
cascading to his temple
crawling over his breast
down to his abdomen
treading along the spine
and slacking on the tailbone
yes, god of abraham
holy water it will be
to bless the indio’s scrotum and groin
yes, tormented is my revolting heart
by the unceasing thrust
and assault of injustices!

demon! son-of-a bitch!
the ruling class will also crumble
the fortress of servitude
will be finally torn down
in vast haciendas
the landlords will grovel
in factories and companies
the capitalists will all wail
the talahib grass will soon bear flowers
on mountain slopes and plateus
on swiddens and savannas in every valley
even if repeatedly burnt to ashes
it will be like a phoenix
and will transform repeatedly
in the rustle of spasming westerly wind
again and again will dance
the immaculate flowers
the slaves will not remain blind
upon the pealing of the surging dawn
in la tierra ;pobreza
the ruling class will be deafened
by the resounding shrill of trumpets
and the clanking of shattered chains!

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/05/magwawakas-din-ang-naghaharing-uri-2/feed/ 0
#JusticeForKentexWorkers | PANAYAM: ‘Kaligtasan ng obrero, palaging binabalewala’ http://pinoyweekly.org/new/2015/05/justiceforkentexworkers-panayam-kaligtasan-ng-obrero-palaging-binabalewala/ http://pinoyweekly.org/new/2015/05/justiceforkentexworkers-panayam-kaligtasan-ng-obrero-palaging-binabalewala/#comments Fri, 15 May 2015 10:38:09 +0000 http://pinoyweekly.org/new/?p=34956 shifts, ang nagtatrabaho diumano sa naturang pabrika. Sa ikalawang palapag nasawi ang 69 sa 72, at marami sa kanila’y kababaihan. Hindi ito [...]]]> Mga labi ng biktima ng sunog sa pabrika ng Kentex Manufacturing sa Valenzuela City. Larawan mula sa <b>Tudla Productions</b>

Mga labi ng biktima ng sunog sa pabrika ng Kentex Manufacturing sa Valenzuela City. Larawan mula sa Tudla Productions

Muling nagulantang ang bansa sa balita ng pagkasawi ng 72 katao matapos masunog ang isang pabrika ng Kentex Manufacturing sa Valenzuela City noong Miyerkules, Mayo 13. Umaabot sa 200 manggagawa, na may dalawang >shifts, ang nagtatrabaho diumano sa naturang pabrika. Sa ikalawang palapag nasawi ang 69 sa 72, at marami sa kanila’y kababaihan. Hindi ito ang unang pagkakataon ng pagkasawi ng malaking bilang ng mga manggagawa sa lugar ng kanilang trabaho. Itinuturo ngayon na may pananagutan ang tila’y mahinang pagpapatupad ng administrasyong Aquino ng mga istandard sa kaligtasan at kalusugan ng mga manggagawa. Siyempre, patuloy ring kinakampanya ng progresibong mga grupo ng manggagawa ang pagpapatupad ng isang pambansang minimum wage na makakaagapay sa tumataas na mga bilihin at serbisyo. Kinapanayam ng Pinoy Weekly si Nadia de Leon, advocacy officer ng Institute for Occupational Health and Safety Development (Iohsad) na naglunsad ng agarang fact-finding mission sa pabrika ng Kentex at may mahabang karanasan ng adobkasiya para sa kaligtasan at kalusugan ng mga mangagawang Pilipino.

PW: Naglunsad daw kayo ng agarang fact-finding mission sa pabrika ng Kentex Manufacturing, Inc. kahapon? Ano ang kalagayan doon, ng pabrika at ng mga manggagawa doon?

Iohsad Philippines

Iohsad Philippines

Nadia de Leon (Iohsad): Dalawa ang pinagbatayan namin para sabihing mayroon talagang occupational safety standards violations. Una, yung mga testimonya ng nag-survive na mga manggagawa na nandoon o nakatira mismo doon na nakausap namin nang mag-fact-finding (mission) kami. Pangalawa, yung pagbisita at pagkuha ng litrato dun mismo sa loob ng building.

Sa mga testimonya, sinabi talaga ng mga manggagawa na walang fire exits, lalo na doon sa second floor. Sa 72 na labi ng mga nasawi, 69 ‘yung na-retrieve sa second floor. Kaya ang majority talaga ng patay na mga manggagawa ay iyung hindi nakalabas sa second floor. Walang fire exits, at sobrang dami talagang bakal na grills.

Sabi ng mga manggagawa at iyung mga taong nakapalibot sa pabrika kahapon na nakausap pa natin, nakita pa talaga nilang sumisigaw ‘yung mga manggagawa sa second floor, pero hindi mabuksan, hindi makalabas sa bintana kasi may grills. Ganun din ang sinabi nung isang kamag-anak na nakausap ni (Interior Sec.) Mar Roxas, kasi nakapunta kami roon sa talk ni Mar sa pamilya. Ang tanong ng kamag-anak, bakit hindi na lang binaklas ‘yung mismong bilding nung sumisigaw yung mga manggagawa, dahil sobra talaga yung pagkaka-grill ng mga bintana. Kaya nakita mula sa mga testimonya na wala talagang malabasang fire exits yung mga manggagawa.

Sa ocular ninyo, napatotohanan ba yung ganung mga testimonya?

May kumuha sa amin ng larawan ng mga bintana. Pangalawa, may naglakas-loob din sa amin na pumasok kahit medyo delikado para kunan ang second floor. Nakita niyang wala talagang fire exit.

Ano’ng ibig sabihing walang fire exit? Parang may entrance-exit lang tapos walang ibang labasan sa pabrika?

Sa imbestigasyon namin, mayroong dalawang gate: isa sa entrance-exit, daanan ng mga manggagawa, at isa para sa deliveries. Kumbaga, kung gusto mo lumabas mula sa building, ‘yun lang ang puwede mong daanan. Kasi sa taas, talagang bintana, ‘yun lang ang mayroon. Tapos stairways na pababa.

May expertise kayo sa occupational health and safety standards sa Pilipinas at siyempre international standards. Ano ba ang safety standards na nilabag sa kasong ito, batay sa pag-aaral ninyo?

Doon sa pinagbatayan namin ngayon, ‘yung safety standards ng Pilipinas. Meron naman kasi tayong Occupational Safety and Health Standards na (amended noong) 1989. Basically, ‘yung main provisions ng Rule 1940, sa Fire Protection and Control, halos lahat doon. At partikular doon sa probisyon tungkol sa fire exits, Rule 1943.03 (1) na nagsasabing “At least two exits shall be provided in every floor and basement of every workplace capable of clearing the work area in five (5) minutes.” Sinabi din dun na “On every floor, except the ground floor, one of the exits shall lead to an inside stairway or a smokeproof tower, while the other exits shall lead to inside stairways, smoke-proof towers or horizontal exits.” Hindi ganun ang sitwasyon sa second floor.

Isa pa, ang nalaman namin noong fact-finding mission, may mga bagong delivery ng saku-sakong kemikal na flammable. ‘Yun kasi ang tinamaan ng welding, at ‘yun ang major cause (ng pagsimula ng apoy).Tapos, isa ngang nilabag doon, sa Fire Protection and Control Standards, ‘yung hindi dapat nakatiwangwang lang ang flammable chemicals. Dapat naka-store siya properly. Kasi ayon sa testimonya, ‘yung spark ng welder na nire-repair yung pinto, tapos may nakakalat na kemikal (dun nagsimula ang apoy).

Ang tawag nila dun sa kemikal, superseal o rubber emulsion. Ginagamit ito sa rubber slippers para maging hindi masyado madulas. Nakita rin namin na flammable ‘yun, na kahit spark lang, magdudulot ng sunog. So napakalaking violation noon sa standards.

Tapos ikatlo, sa testimonya ng mga survivor, walang naganap na fire drill sa kanila. Standard iyun, na kailangan at least twice a year, to maintain an orderly evacuation of the building. Actually, dapat nga mas madalas pa (sa twice a year) kung madalas magpapalit-palit ng manggagawa. Ibig sabihin, kung hindi regular workers. Kasi andaming trabahong pakyawan din dito sa Kentex.

Kung sa pananagutan, batay sa sinasabi mo, malinaw na mayroon ang manedsment sa pagmamantine ng ganung workplace. May pananagutan din ba ang safety inspectors, tapos ‘yung government agencies sa ganitong kaso?

Malaking malaki ang pananagutan dito ng Deparment of Labor and Employment (DOLE). Lalong lalo na dahil inamin ni Labor Sec. Rosalinda Baldoz na eight months ago, may resulta ‘yung inspection nila rito sa Kentex, at lumalabas na ito ay compliant daw sa safety standards. Kaya kumbaga, ‘yun ‘yung nagpapakita kung gaano ka-unreliable at questionable ang sistema ng kanilang pagi-inspect sa mga pabrika.

Bakit ba ganun na lang kadali na malusutan ang inspections at standards?

Dahil ito sa bagong department order ng DOLE na tinutuntungan ngayon para sa pagi-inspect, ‘yung Department Order No. 131-13. Nang ilabas nila ito noong 2013, sabi nila, sagot daw nila ito sa pagbagsak (aksidente) ng mga manggagawa sa Eton. Hindi na nila binanggit ‘yung “self-assessment” (i.e. manedsment ang susuri kung tumutupad ang kompanya nila sa health and safety standards) dito.

Pero ang ginagawa nila ngayon, kaya madali pa ring nakakalusot ang mga kompanyang ito, mayroong joint assessment. Ang joint assessment, ‘yun ay sa esensiya, tripartite mechanism. ‘Yung manggagawa may workers’ representative (kung walang unyon), tapos may employers’ representative at LLCO o Labor Laws Compliance Officer, ‘yun ‘yung pinalit sa dating Labor Inspector. ‘Yung tatlong yun, sila ang magtse-check ng apat-na-pahinang checklist. Kasi sa labor laws compliance, hindi lang occupational health and safety, pati kung ‘yung kompanya ba ay nagbibigay ng tamang sahod, ‘yung mga usapin sa subcontracting, atbp. Lahat ‘yun ay binabantayan nila. Silang tatlo, sila ang tumitingin kung nagko-comply ang mga kompanya.

Sa pananaw namin, madali ‘yung nalulusutan. Alam naman natin na sa mga tripartite mechanism, madalas na kapitalista (o employer) ang nasusunod. Lagi rin naming sinasabi na hindi pupuwede ‘yung scheduled inspection. ‘Yung alam ng manedsment na pupunta ang DOLE para mag-inspection sa kanyang premise o factory. Kasi kung scheduled visit ang isinasagawa, madaling naitatago o kaya nakakapaghanda yung manedsment.

Isa pa, lagi’t laging sinasabi ng DOLE, na kaya nila iyan ginagawa ay para mag-inculcate daw ng culture of voluntary compliance. Na sa amin, sa esensiya, ay self-assessment pa rin. Imposible na yung mga manedsment ay bolunaryong maghapag ng kanilang mga paglabag sa standards. Kaya sa amin, ang tingin pa rin namin, kailangang pa rin ng mandatory at strict na law enforcement ng DOLE. Huwag umasa sa voluntary compliance ng manedsment.

Ano ang nagtutulak sa mga manedsment na hindi na lang mag-comply sa standards?

Siyempre, ang una diyan ay para magtipid (ng gastos, at dagdag-kita). Kumbaga, malaki ‘yung igagasta niya para siguruhin ‘yung kaligtasan ng mga manggagawa. Ikalawa, napakadaling lusutan ang ganyang mga paglabag dahil wala namang ngipin ‘yung labor laws natin pagdating sa safety standards. Mas madali na ng manedsment na magtipid at huwag nang pangalagaan ang mga manggagawa. Ano ba naman yung P1,000 hanggang P10,000 na multa sa paglabag niya sa anumang nakasaad sa Labor Law natin kumpara sa milyun-milyong gagastusin niya para tiyakin ang kaligtasan ng mga manggagawa? Kaya yung pagiging toothless at hindi istriktong pag-penalize ang nagtutulak sa mga kapitalista na pabayaan ang kaligtasan ng mga manggagawa.

Ano ang alam natin dito sa Kentex bilang kompanya?

‘Yung Kentex ang kanyang produkto ay Havanas, yung rip-off ng (mas sikat na brand na) Havaianas. Pero alam naman natin na malaki rin ang local market nito. Ang isa pa na nalaman namin, marami ang tipo ng manggagawa sa loob. Merong regular workers—yan yung sinasabi nilang 20-25 taon nagtatrabaho. Tapos merong casual workers—yun yung mga 10 taon na nagtatrabaho. At meron ding yung mahigit 100—kabilang ang marami sa mga namatay—na tinatawag na agency workers, na ang daily wage ay P202 at saka paiba-iba na daily allowance—P187-P220, depende sa haba ng serbisyo sa trabaho.

Ang isa pa na nadiskubre namin, meron pang nag-summer jobs na mga kabataan sa Kentex nito lang Mayo, bago lang ang sunog. Hindi lang namin nakuha ang mga pangalan. Mga high school students. Wala pang balita kung kasama sila sa mga namatay. Pero ang balita lang namin, tumatanggap itong Kentex ng mga nagsa-summer job na high school students.

Si Beato Ang ‘yung may-ari. Kasama sa namatay ‘yung anak niyang si Tristan. May mga kuwentu-kuwento na nung nagkakasunog na, bumalik raw kasi itong si Tristan sa second floor para kunin ang pera. Pero hindi na namin na-confirm ‘yun.

Matagal na pala itong Kentex. Ansabi nila, may company union ito na mga 30 miyembro, so mga regular ito, ang iba puro casual o agency workers, o ‘yung mga pakyawan na sinasabi nila.

Ano ba ang pinaka-kagyat na panawagan ng Iohsad at iba pang labor groups kaugnay nitong trahedya sa Kentex Manufacturing?

Sa amin, ang pinaka-kagyat talaga ay i-prosecute itong si Beato Ang. Ang alam namin, tatlong pamilya ang may-ari, pero ang kilala lang namin itong si Ang. Kasi yung sinasabi ni Baldoz na ise-serve sa mga biktima yung social and labor justice ay sa balangkas lang ng kompensasyon. Na ang banggit niya dun ay nasa P20,000. Walang nabanggit ni katiting na pagpapanagot.

Pangalawa, may nakabinbin ngayon sa Kongreso na House Bill 4635 o Workers’ Shield ng Gabriela Women’s Party, na ang laman ay pagki-criminalize sa mga paglabag sa safety and health standards. Ia-amend ang Labor Code at maglalagay ng mga probisyon hinggil sa penalties, na mula sa monetary fines hanggang pagkakakulong sa mga kompanyang mapapatunayang lumabag.

Siyempre, yung istriktong pagpapatupad ng mga istandard, at hindi sa pamamagitan ng joint assessment na tinatawag ng DOLE.

]]>
http://pinoyweekly.org/new/2015/05/justiceforkentexworkers-panayam-kaligtasan-ng-obrero-palaging-binabalewala/feed/ 2