Binasa ng apo ni Cory na si Kiko Dee sa rali kontra sa Con-Ass sa Ayala Avenue, Makati noong Hunyo 10, 2009

Over the years, I have learned to endure pain and sadness–first, when Ninoy was separated from us by the hand of a dictator; then, when he was taken from us by the hand of an assassin; and now that I have placed myself at the hands of a merciful God.

But perhaps there is nothing that causes me greater pain than to see our people betrayed again and again by those they have elected to lead and serve them. To those of us who had fought long and hard to restore our democracy, the pain deepens at the thought that all our gains have so quickly been eroded.

Nang mapalayas natin ang diktador, hindi ba’t ipinangako nating hindi na tayo papayag na mawala muli ang ating kalayaan? Subalit, narito muli tayo, sa gitna ng walang-hiyang pang-aabuso ng mga makapangyarihang nagnanais na sirain ang mga pinakapayak sa ating mga batas.

Hindi ito ang pamumunong nararapat para sa atin. Hindi ito ang lipunang nais kong ipamana sa mga susunod na henerasyon, kaya sa ngalan nila at ng aking sarili bilang mga mamamayang Pilipino, tumututol ako sa nais ng mga tiwaling miyembro ng kamara na palitan ang ating Saligang-Batas sa pamamagitan ng isang Constituent Assembly.  At nananawagan ako sa inyo at sa lahat ng mga Pilipino na magpahayag ng ating pagprotesta rito.

Nasa inyo po ang tunay na kapangyarihan sa ating demokrasya. Huwag n’yo pong payagang manumbalik ang mga pamamaraan ng mga diktador. Tutulan po natin ang Con-Ass! At ipagdasal po natin ang ating Inang Bayan.

Mabuhay ang sambayanang Pilipino! Maraming salamat po.

Cory Aquino

Iba't ibang grupo't sektor na nagprotesta bago ang SONA: Hindi papayag na matuloy ang Cha-Cha sa SONA ni Arroyo. (Darius Galang)

Ito na yata ang State of the Nation Address (SONA) na pinaka-inantabayanan ng mga mamamayan.

Umaasa ang taumbayan na ito na ang huli sa mahigit walong taon ng pamamayani ni Gloria Macapagal-Arroyo sa pinakamakapangyarihang puwesto sa bansa. Pero inaaantabayanan rin ito dahil kung hindi babantayan, baka nga hindi pa ito ang maging huli. Sa bisa ng isang Constituent Assembly, baka magkatotoo pa ang matagal nang niluluto ng rehimen: Ang pananatili ni Arroyo sa kapangyarihan.

Nitong nakaraang mga araw at linggo, naging abala ang Pinoy Weekly sa pagkober sa mga pagkilos at protesta ng iba’t ibang sektor at grupo na ayaw pumayag na mangyari ito.

Hayaan ninyong balikan natin ang papalakas na mga protesta bago ang SONA ni Arroyo.

Tunay na SONA ng maralita

Mula sa kanilang mga komunidad maaaninag ang tunay na lagay ng bayan. Sa isinagawang SOUP o State of the Urban Poor, isiniwalat ang “halos siyam na taong pagkakait ni Pangulong Arroyo sa taumbayan ng batayang mga pangangailangan tulad ng pagkain, tirahan at serbisyo.”

Larawan at video: 9-na-taong panunungkulan ni Arroyo binatikos sa martsa sa Mendiola

Larawan at video: Sayaw ng mga migranteng Moro laban sa Charter Change at term extension

Video: Gabriela, iniladlad ang gahiganteng quilt kontra kay Gloria at Con-Ass

Larawan at video: Silang naglakbay tungong Maynila para iprotesta ang SONA (Updated)

Balita: Kabataang Pilipino sa New York, New Jersey nagprotesta vs gaganaping SONA ni Gloria

Video: Maralitang kababaihan nag-ingay laban sa napipintong SONA

Video: Walkout ng mga estudyante laban sa Con-Ass

Ayon sa Gabriela, nakatakdang dalhin nila ang gahiganteng quilt sa kilos-protesta kontra sa State of the Nation Address ni Pangulong Arroyo.

Halos 1,000 magsasaka, manggagawa, at mula sa iba pang sektor ang naglakbay mula sa mga probinsya sa Timog Katagalugan para sumanib sa malawakang protestang nakatakda sa State of the Nation Address ni Pangulong Arroyo sa Hulyo 27. Noong Hulyo 24, sa ika-apat na araw ng martsa, nakarating sila sa Ayala Ave., Makati City at doon sinalubong ng iba pang miyembro ng progresibong mga organisasyon sa ilalim ng Bagong Alyansang Makabayan.

Kabilang sa mga sinisingil nila kay Arroyo ang talamak na paglabag sa mga karapatang pantao sa rehiyon, kung saan 178 lider-aktibista na ang pinatay simula noong 2001 ng pinaghihinalaang mga ahente ng gobyerno. Nahaharap pa rin sa umano'y "gawa-gawang" mga kasong kriminal ang 72 sa kanilang lider.

Binarikada rin ng pulisya ang ruta ng "Lakbayan" sa Cavite City, Muntinlupa City, at Taguig City, mga hakbang na ayon sa mga organisador ay nagpapakita ng hangarin ng gobyerno na supilin ang anumang protesta sa darating na SONA.

Gayunpaman, desidido pa rin silang ipagpatuloy ang protesta laban sa posibleng pagtutulak ng mga kongresista sa pagbubukas ng sesyon ng Kongreso sa Constituent Assembly. Tinitingnan nila ito bilang isang pakana para pahabain ang termino ni Arroyo. Ayon kay Christine Macabecha, deputy secretary-general ng Bayan-Southern Tagalog, ipinapakita ng nasabing Lakbayan na "sa lungsod man o nayon, nagdusa ang mga mamamayan sa panunungkulan ni Arroyo."

Hinimok nila ang iba pang mamamayan na sumali sa protesta sa SONA sa Hulyo 27. Gaganapin ito sa kahabaan ng Commonwealth Ave., Quezon City.

Panoorin ang bidyo para malaman ang saloobin ng mga nagmartsa ng milya-milya para magprotesta sa SONA:

Mahigit 1,000 miyembro ng mga progresibong grupo ang tumungo sa Mendiola Bridge noong Hulyo 25 para kondenahin ang siyam-na-taong panunungkulan ni Pangulong Arroyo na umano'y lalong nagpahirap mga Pilipino, lalo ang mga manggagawa na hindi nagbigyan ng trabaho at mga magsasaka na pinalayas mula sa kani-kanilang lupain. Anila, walang maaasahang bagong sasabihin ang pangulo sa State of the Nation Address nito sa Hulyo 27, na kanilang ipoprotesta kasama ng iba pa. (Darius Galang)

Panoorin ang bidyo ng martsa sa Mendiola at ang inaasahan ng isang magsasaka mula sa Timog Katagalugan na sasabihin ni Arroyo sa kanyang SONA:

Noong Hulyo 10, nag-walkout ang mga estudyante mula sa kani-kanilang mga klase para ipahayag ang pagtutol sa Constituent Assembly at sa darating na State of the Nation Address ni Pangulong Arroyo. Heto ang video ng walkout na isinagawa ng mga estudyante ng University of the Philippines Diliman. Matapos ang walkout, nagtungo sa Mendiola ang daan-daang estudyante mula sa iba’t ibang eskuwelahan.

Isang Zero Remittance Day ang itutugon ng mga migrante sa sandaling magpulong ang Con-Ass o constituent assembly para baguhin ang Konstitusyong 1987.

Sa kanilang pagpapapirma kamakailan sa mga seaman sa Kalaw, Maynila laban sa pagpapalawig ng termino (ni Pangulong Arroyo) at panawagan para sa isang Zero Remittance Day, binalaan ng Migrante International ang taumbayan na desperado na ang pangulo na manatili sa puwesto at may kakayahang gumawa ng mga hakbang na maihahalintulad bago ibinaba ni dating pangulong Ferdiand Marcos ang Martial Law.

Tinutukoy ng grupo ang serye ng pambobomba at pagbabanta na naganap, partikular sa Mindanao na kumitil na sa buhay ng maraming sibilyan.

“Ang administrasyong Arroyo lamang ang makikinabang kung ang mga pambobombang ito ay humantong sa state of emergency. Nanawagan kami sa taumbayan na maging mapagbantay at ipakita na hindi natin papayagan si Pangulong Arroyo na takasan ang kanyang mga krimen sa pamamagitan ng pagpapalawig ng kanyang termino,” sabi ni Garry Martinez, tagapangulo ng Migrante.

Dagdag ni Martinez, sisikapin nilang maabot ang pinakamalaking bilang ng OFW at kanilang mga pamilya na huwag muna silang magpadala ng remitans sa unang araw ng pagpupulong ng Con-Ass. Naghahanda na rin umano ang kanilang mga tsapter sa ibayong-dagat sa pagtutol sa pagpapalawig ng termino ng pangulo.

Balak ng Migrante na dalhin ang kanilang petisyon kung saan nagtitipun-tipon ang mga OFW. Titipunin naman nila ang mga nakalap na pirma at isusumite sa Kongreso kasabay ng State of the Nation Address ni Pangulong Arroyo sa Hulyo 27, 2009.

Sa kabila ng mga pasaring, ng mga parinig, ng mga kuru-kuro, ng nakakakiliting mga suhestiyon – tahimik pa rin si Gloria Arroyo. Tahimik siya sa plano niya sa eleksiyong 2010. Pero higit sa mga pahayag, mas diretsong magsalita ang kanyang mga kilos.

Sabi ng Palasyo, respetuhin na lang daw natin ang pananahimik ni Arroyo. Sabi natin, hindi na kailangang maghintay pa. Ano man ang hindi niya sinasabi, naihahayag na ng mga kilos niya.

At ang isinisigaw nito: Gustong manatili sa poder ni Arroyo. Tiyak iyan, mula sa pagtulak sa pagbubuo ng Constitutional Assembly ng mga himod-tumbong na kaalyado sa Kongreso, hanggang sa pagsabi ng iba pang himod-tumbong sa gabinete na tatakbo nga siya bilang kongresista ng Pampanga sa 2010, hanggang sa pananahimik niya. Kahit ang pag-ikot niya sa iba’t ibang bansa, mababasa bilang bahagi ng buong plano para makakuha ng suporta sa mga plano niyang manatili sa poder.

Sabi ng mga kaalyadong kongresista, pati na ng mismong mga tambolero ni Arroyo sa Palasyo, makakasiguro ang bansa na may halalan sa 2010. Pero kilala na natin kung paano magsalita ang mga ito. Ayon sa isang kasabihan sa wikang Ingles, “Even the Devil can quote the Scriptures.” Kahit ang demonyo, kayang sumipi sa Bibliya. Kayang magdilang-anghel. Kilala natin si Arroyo. Nagagawa niyang magsalita hinggil sa demokrasya, hinggil sa karapatang pantao, hinggil sa kaunlaran – habang sinasaksak sa likod ang ating demokrasya, tinatapakan ang ating karapatang pantao, at dinudumihan ang anumang pag-asa ng kaunlaran. Ang tawag dito ng iba, double talk. Pero mas mainam na tawagin na nating devil talk..

Walang ibang tawag kundi devil talk, halimbawa, ang sinasabi ngang matutuloy ang halalan sa 2010. Pero bukas sa kung anu-anong posibilidad ang halalang ito. Puwedeng di-matuloy kapag nagdeklara ng failure of elections ang Commission on Elections dahil sa palpak na automated na botohan at bilangan. Puwedeng dahil sa mga protesta sa lansangan, biglang magdeklara si Arroyo ng Batas Militar, at sabihing plano talaga niyang ipagpatuloy ang eleksiyon pero dahil sa mga protesta, isususpinde muna niya ito.

At siyempre, puwedeng wala na talagang halalan na maganap sa 2010. Salamat sa House Resolution 1109 (na ipinasa ng Kamara matapos sabihin ni Espiker Prospero Nograles Jr. na malabo nang mag-Charter Change), posibleng ipasok ang usapin ng ekstensiyon ng termino ng Pangulo. Hindi lang pala “posible” – “malamang.” Malamang na subukan nila ang ekstensiyon. At kung hindi umubra ito, malamang na subukan nilang magpakilala ng mga pagbabago sa Saligang Batas na makakasigurong makakatakbo muli si Arroyo, o masisigurong mananatili siya sa kapangyarihan at hindi mapapasailalim sa prosekusyon.

Kung hindi pa halata sa ilan sa atin, sabihin na natin dito: Kapag naging kongresista si Arroyo sa Kamara, nasa posisyon siyang mahalal bilang Punong Ministro sa oras na mabago ang porma ng gobyerno mula presidensiyal tungong parlamentaryo. Bilang miyembro ng Parlamento, madali na siyang maihahalal ng mga himod-tumbong na kapwa mga miyembro ng Parlamento. Punong Ministro, o Presidente, o Reyna pa nga.

Hihintayin pa ba nating basagin ni Arroyo ang kanyang katahimikan hinggil sa 2010? Hindi na kailangan. Batid na natin ang mga plano niya. Sa harapan natin, inilalatag na ang implementasyon ng Plan A, Plan B, hanggang Plan Z. Gustong makasiguro si Arroyo na buhay pa siya sa pulitika ng bansa matapos ang 2010.

Walang prosekusyon sa mga krimen niya, walang pananagutan sa mga ginawa niya. Sa maikling salita, ang gusto niyang mangyari ay:

Manatili sa kapangyarihan habambuhay.

Sa susunod na linggo ay isa na namang pagkilos  ang gagawin laban sa panukalang baguhin ang ating Saligang Batas sa pamamagitan ng  Constituent Assembly (Con-Ass). Noong unang ginawa ang protesta tungkol rito sa Lunsod ng Makati, mga 15,000 hanggang 20, 000 katao kaagad ang dumalo   Sa mga susunod na protesta, inasahang marami pa ang dadalo.

Bakit ganun na lamang ang pagkamuhi ng publiko sa Con-Ass?

Una, dahil sa pamamaraan ng pagpapatawag nito. Matatandaan na ang panawagan para simulan ang Con-Ass ay ginawa ng House of Representatives sa pamamagitan ng isang resolusyon, ang House Resolution No. 1109. Prinsipal na awtor ng resolusyong ito si Rep. Luis Villafuerte, mahigpit na kaalyado ni Pang. Arroyo. Dumaan ang resolusyon sa Committee on Constitutional Amendments na pinamumunuan ni Rep. Victor  Orega, isa pang kaalyado ng pangulo. Nagpatawag ng public hearing ang komite kung saan inimbitahan si Father Joaquin Bernas at dating Supreme Court Justice Vicente Mendoza, kapwa dalubhasa sa constitutional law.

Sa naganap na public  hearing, pinaliwanag ni Father Bernas at Justice Mendoza na ang  pagbabago sa Saligang Batas sa pamagitan ng Con-Ass  ay magagawa lamang  kung 3/4 ng mga kasapi ng  House of Representatives at 3/4 ng mga kasapi ng  Senado ay sumang-ayon dito. Sa madaling sabi, sa House of  Representatives,  dahil may 250 tayong kongresista, dapat ay 3/4 o 197 sa kanila ang sasang-ayon. Sa Senado naman, dahil may 24 tayong senador, dapat ay 17 ang sasang-ayon. Pagkatapos nito, ipapasa ang panukala sa taumbayan sa pamamagitan ng isang plebesito. Kung aaprubahan ng karamihan ang nasabing mga panukala, saka lamang ang mga ito magkakabisa.

Nilinaw nina Father Bernas at Justice Mendoza na hindi maaring iwanan ng House of Representatives ang Senado sa ganitong gawain. Dapat laging kasama ang Senado bagama’t magkakaroon ng hiwalay na botohan. Ibig sabihin, sa pagkuha ng 3/4 na boto ay hindi dapat pagsamahin ang boto ng dalawang kapulungan. Dapat bilangin muna ang 3/4 na boto ng mga kongresista nang hiwalay  sa  3/4  na boto ng mga senador.

Ganito ang sistema dito sa ating bansa kapag gumagawa ng ordinaryong batas. Kailangan ang majority vote ng Kongreso na hiwalay sa majority vote ng Senado . Ito ay sa dahilang bicameral ang ating sistema. Dalawang kapulungan ang bumubuo sa ating Kongreso.  Puwes, ganun din dapat sa pagrerebisa o pag-aamyenda ng Saligang Batas.

Kung sa pagbabago ng batas, kailangan ang hiwalay na pagsang-ayon  ng mga senador at kongresista, sa pagbabago ng Saligang Batas pa kaya?

Oo nga’t hindi ito nababanggit  sa ating Saligang Batas ang magkahiwalay na pagsang-ayon ng  Senado at Kamara. Ngunit ang pagbibigay ng kahulugan sa ating Saligang Batas ay dapat ilagay sa  tamang konteksto. Ang Saligang  Batas ay hindi dapat bigyan ng literal na kahulugan: dapat itong unawain ayon sa intensyon ng mga gumawa nito. Dahil ang  ating Kongreso ay binubuo ng dalawang kapulungan, natural lamang na  kailangan ang magkahiwalay na pagsang-ayon ng bawat kapulungan sa pagbabago ng  ating Saligang Batas.

Ngunit lahat ng paliwanag tungkol sa tamang proseso ng pagbabago ng Saligang  Batas ay binale-wala ng Komite. Sa kabila ng paliwanag ni Father Bernas at Justice Mendoza, ipinasa nila ang Resolusyon  tungkol sa Con-Ass na hindi nagbabanggit ng hiwalay na pagsang-ayon ng Senado tungkol sa bagay na ito.

Pagdating sa plenaryo ng House of Representatives, walang paligoy-ligoy itong inaprubahan ng mga kongresista. Hindi na  dumaan sa normal na debate ang Resolusyon No. 1109  kundi  agad na sinang-ayunan ng mga kongresista  sa pamagitan ng viva voce.

Ang implikasyon ay itutuloy ng mga kongresista  ang pagbabago ng Saligang Batas kahit hindi ito aprubado ng Senado. Ngunit  paano kung  haharangin  ito sa Korte Suprema?  Sa kasalukuyan, halos lahat ng justice sa Korte Suprema ay nilagay ni Pang. Arroyo. Ito marahil ang dahilan kung bakit walang takot ang mga kongresista sa kanilang ginagawa – dahil umaasa silang kakampihan sila ng Korte Surprema.

Bakit atat na atat silang mabago ang  ating Saligang Batas?

Una ay upang panatilihin si Pang. Arroyosa kapangyarihan. Umaasa ang mga alipores ng pangulo na mababago nila ang sistema ng pamahalaan mula sa pagiging presidensyal hanggang parliyamentaryo. Kung parliyamentaryo na ang gobyerno, maari nang tumakbo bilang punong ministro si Pang. Arroyo at mananatiling pinuno ng pamahalaan. Sa ganun ay tuloy ang masasayang araw ng kaniyang mga alipores.

Pangalawa, ay dahil sa  utos ng mga imperyalistang bansa na gustong malubos ang pagkalubog ng  ating bansa sa kumunoy ng globalisasyon. Gusto nilang palitan ang makabayang mga probisyon ng  ating Saligang Batas upang padaliin ang pagpasok ng mga dayuhan sa ating pambansang ekonomiya.

Ito ang dahilan kung bakit muhing-muhi ang sambayanan sa panukalang Con-Ass ng Kamara. Ito ang dahilan kung bakit dumagsa ang mga dumalo sa unang kilos-protesta laban dito.

At  ito rin ang dahilan kung bakit ka dadalo sa  mga susunod pang kilos-protesta sa mga  araw na darating. Magkikita tayo roon kaibigan, hindi ba ?