Mapa ng North Korea. (Google Maps)

Umani ng kritisismo administrasyong Aquino sa pagsalita ng Pangulo kontra sa pagpapalipad ng rocket ng North Korea, samantalang nananahimik umano ito sa giyerang agresyon ng gobyernong US sa Gitnang Silangan at Hilagang Aprika.

“Habang ang administrasyong Aquino sa pamamagitan ng Department of Foreign Affairs ay mabilis na kumondena at mag-alarma sa umano’y kahihinatnan ng rocket testing ng North Korea, nananatili itong tahimik …maging (sa) pagdami ng pagpapadala ng tropang pandigma (ng US) sa Asya-Pasipiko,” ani Garry Martinez, tagapangulo ng Migrante International.

Nakatakdang magpalipad ng rocket ang North Korea sa pagitan ng Abril 12 at 18 upang magpadala ng kanilang sariling satellite sa kalawakan. May ilang ulat nang nagsaad na maaaring bumagsak ang ilang bahagi ng rocket malapit sa Pilipinas.

Iginigiit ng gobyerno ng North Korea na “mapayapa” ang layunin ng pagpapalipad ng satellite at may karapatan umano itong maglunsad ng sariling space program tulad ng ibang bansa.

Sinabi ni Martinez na may pagkakaiba ng posisyon ng pamahalaan sa rocket launch ng North Korea at ang pagpapatuloy ng giyerang agresyon ng US sa Gitnang Silangan.

“Ang una ay walang tukoy at direktang target, habang ang ikalawa’y nagbibigay ng seryosong kahihinatnan at sa katunayan ay nagbigay na ng panganib sa mga mamamayan ng mga lugar doon maging sa ating mga kababayan na nagtatrabaho roon,” paliwanag ni Martinez.

Sinabi pa niya na seryoso nilang kinukuwestiyon ang polisiya ng all-out support ng administrasyong Aquino sa gobyernong US “kapalit ang pambansang soberanya, una ay sa isyu ng (sigalot sa) Spratlys at ngayon ay sa North Korea.”

Aniya, malamang na layunin ng pagpapatampok sa rocket launching ng North Korea ang pagbibigay-katwiran sa pagpapaigting ng interbensiyong militar ng US sa Asya Pasipiko, at maging sa mismong North Korea.

Patuloy ni Martinez na imbes na “maging papet at ilagay ang Pilipinas sa gitna ng putukan,” dapat gawin na lamang ng pamahalaang Aquino na gumawa ng independiyenteng foreign policy na totoong magsisilbi sa sambayanang Pilipino.

Patuloy rin aniya ang kanilang oposisyon sa pagdami ng tropang Kano na pumapasok sa Pilipinas bunsod ng napagkasunduan ng administrasyong Aquino at administrasyon ni US Pres. Barack Obama.

Carlos Bulosan, awtor ng America Is In the Heart at isa sa pinakaunang migranteng Pilipino sa US

Ang kaisipang sa Amerika–o sa iba pang bansa–giginhawa ang buhay: ito ang tuntungan ng patuloy na pagyakap ng mga Pilipino sa diaspora o malawakang migrasyon.

Minahalaga ng grupong Migrante International na baybayin ang ilang kaisipan hinggil sa diaspora sa pamamagitan ng pagsariwa sa buhay at karanasan ni Carlos Bulosan, at ang pagkonekta nito sa kasalukuyang kalagayan ng mga Pilipino sa ibang bansa. Sa Paaralang Migrante na isinagawa kamakailan sa Unibersidad ng Pilipinas Diliman, panauhin ang mga manunulat na sina E. San Juan Jr. at Delia Aguilar, mga propesor na naka-base sa Estados Unidos.

Kolonisasyon sa kaisipan

Marami sa kasulukuyang henerasyon ang hindi na nakakakilala kay Carlos Bulosan, lider-manggagawa at manunulat na isa sa pinakaunang mga migrante sa Amerika. Ngunit nakikinabang ang henerasyong ito sa progresibong mga kaisipang nailuwal noon ni Bulosan.

Ayon kay San Juan, nabuhay si Bulosan kaalinsabay ng makasaysayang kilusan sa pagsulong ng karapatang sibil sa Amerika, laluna sa ethnic minorities, kabilang na rito ang mga Pilipino.

“Sobrang kolonisasyon sa kaisipan ng Pilipinas,” aniya, ang naging sanhi ng malawakang migrasyon sa panahon ng kolonisasyon ng US sa Pilipinas. Kabilang si Bulosan sa henerasyon ng mga migranteng manggagawa na ipinadala sa Hawaii upang maging sugar planters. Bilang kolonya ng Amerika, naging taga-suplay ang Pilipinas ng murang paggawa. Ayon kay San Juan, hindi lamang nasasakop ng puwersang militar at pang-ekonomiya ng US ang Pilipinas, “kundi laluna ng kultural at  ideyolohikal na puwersa.”

Nagsimula ang pagkilos ni Bulosan, bilang bahagi ng asosasyon ng farmworkers sa California. “Kung babasahin ninyo ang unang bahagi ng America is in the Heart (Chapters 1-6), ang bahaging iyon ay tungkol sa insureksiyon at pag-aklas ng mga pesante. Naglalarawan ang bahagi na iyon ng pakikibakang anti-pyudal maski sa panahon ng mga Amerikano. Dito naipapakita na may continuity ang pakikibakang ito,” aniya.

America is in the Heart ang pamagat ng sikat na nobelang autobiography ni Bulosan, at tinataguriang isa sa mga kanon ng panitikang Amerikano.

Binaybay rin ni San Juan ang pagiging bahagi ni Bulosan sa mga puwersang Kaliwa sa Hollywood noong dekada ‘30, hanggang maging biktima ng McCarthyism o anti-komunistang witchhunt noong dekada ‘40 at ‘50.

“Mayroong organikong relasyon si Bulosan sa Pilipinas,” ayon kay San Juan. Ibig sabihin, hindi iwinawalay ni Bulosan ang kanyang sarili sa ugat at pinagmulan. “Ang identidad ni Carlos Bulosan sa Amerika ay kabahagi ng affirmation, recognition and discovery of identity ng maraming mardyinalisadong Amerikano na ipinagkait ng kanilang karapatang pantao,” dagdag niya.

Tagapagsalita sa Paaralang Migrante: (mula kaliwa) Garry Martinez, E. San Juan Jr., at Delia Aguilar (Darius Galang)

Sa pamamagitan nga ng akda ni Bulosan, nakilala umano ng mga Pilipinong nasa Amerika si Andres Bonifacio, ang rebolusyong Pilipino sa ilalim ng kolonyanismong Espanya at Amerika, at ang Filipino-American War. “Itong pagtuklas sa natatagong kasaysayan ay bahagi rin ng kilusang panlipunan,” ani San Juan.

‘Kumonekta sa lipunan’

Samantala, sinimulan ni Delia Aguilar ang pagtalakay sa kasalukuyang kalagayan ng mga Fil-Am sa pamamagitan ng pagkuwento ukol sa isang eksibit sa New York. Isinalarawan sa nasabing eksibit ang kasaysayan ng mga migranteng Pilipino sa Amerika. Sa punto-de-bista ng eksibit, mula sa pagiging neo-colonial subjects ay naging citizens o mamamayan ng Amerika na ang mga Pilipino roon. “The suggested theory is that Filipinos have already become citizens, that they have evolved from the status of Carlos Bulosan to become participants in US society,” ayon kay Aguilar.

Ngunit isa umano itong ilusyon, dahil mayorya ay nananatiling pinagsasamantalahan na manggagawa gaya ni Bulosan. Binigyang-diin ni Aguilar na may katangian ang mga Pilipinong manggagawa, lalo na ang kababaihan, na hinahanap hindi lamang sa US kundi sa buong mundo. “Filipino migrant workers, especially women, have garnered the reputation of being the best among domestic caregivers because Filipinos are naturally nurturing, caring. These are the special qualities that we have. And we’re proud of that, being desirable workers,” aniya.

Sa kabila ng pagiging mabuting mga manggagawa (na bentahe sa mga kapitalista), mahigit 4,000 na Pilipino ang umaalis sa bansa araw-araw. Ayon kay Aguilar, may mahalaga itong sinasabi hinggil sa katangian ng lipunang Pilipino. Gayunpaman, dahil sa konserbatismo at kawalan ng pagkakaintindi sa neo-kolonyalismo, hindi kinukuwestiyon ng marami ang patuloy na diaspora na ito.

Ito rin umano ang nagdudulot ng umano’y “pagbubulag-bulagan” sa tunay na kalagayan ng mga migrante, lalo ng kababaihan. “We know for a fact that women are being oppressed, that they are being trafficked overseas, but we are taught to excuse it and or to blame the individual,” ani Aguilar. Dagdag niya, ang tungkulin ng bawat isa ay kumonekta sa lipunan at alisin ang pokus sa indibidwal. (“Our task is to connect with the social, and not focus on the individual”)

Hangga’t di lumalaya ang Pilipinas

Ayon kay Garry Martinez, tagapangulo ng Migrante, “Ang buhay ni Carlos (Bulosan) sa Estados Unidos, ang kanyang diskriminasyon na naranasan, ay walang pinagkaiba sa dinaranas ngayon ng 15 milyong Pilipino  na nakakalat sa 234 na bansa. Walang pinagkaiba–busabos, at sa totooo lang, hindi na tao ang pagtingin. Kapag ikaw ay isang migranteng manggagawa, ikaw ay isang makina kung ituring,” aniya.

Idiniin naman ni Agerico DeVilla, propesor ng Pilosopiya sa UP Diliman, ang pangangailangan ng kaisipang manatili sa sariling bayan. Bilang nag-iisa sa kanyang pamilya na naiwan sa Pilipinas, nagpahayag siya ng panghihinayang sa talino ng mga Pilipino na nagsisipag-abroad. “Kailangan natin ang mamumuno sa sarili nating bansa,” pagsusumamo niya, partikular sa mga tagapakinig na mag-aaral.

Pambihira na ang mga Fil-Am na bumabasa at nakakakilala kay Bulosan, lalo na ang nakakakuha ng mahahalagang aral mula sa kanyang buhay at pakikibaka. Pambihira na rin ang mga Pilipinong pipiliin hindi lamang mabuhay, kundi makibaka sa sariling bansa.

Gayunpaman, may potensiyal at tungkulin ang bawat Pilipino, sa loob o labas man ng bansa, na mag-ambag sa ikalalaya ng kanilang sarili. Ayon nga kay San Juan sa kanyang pagtatapos, “Hangga’t hindi lumalaya ang Pilipinas, hindi natin makikita ang tunay na halaga ng mga Pilipino. Kailangan munang mapalaya natin ang ating bayan bago natin mapalaya ang ating sarili.”

Dating POEA Administrator Carlos Cao Jr.

Dismayado ang Migrante International sa Middle East sa pagkakasibak sa puwesto kay Philippine Overseas Employment Administration (POEA) Administrator Carlos Cao Jr.

Sinabi ni John Leonard Monterona, regional coordinator ng Migrante-Middle East, na ipinagtataka nila kung bakit tinanggal ng administrasyong Aquino sa kanyang tungkulin sa pagsisimula ng taon si Cao.

Itinuturing umano ng Migrante si Cao bilang isa sa iilang “bukas ang isipan at sinsero” sa pakikitungo sa mga migrante, sa lahat ng naging mga hepe ng POEA.

“Bago pa lang siya sa kanyang tungkulin, ngunit nakita na namin ang kanyang sinseridad at mabuting mga hangarin para sa mga OFW. Katunayan, agad siyang nagsagawa ng mga konsultasyon sa amin upang malaman ang aming mga interes at kahilingan,” paliwanag ni Monterona.

Sinabi naman ni Garry Martinez, tagapangulo ng Migrante, na sa maiksing panunungkulan ni Cao, nakipagkaisa ang POEA sa mga migrante para labanan ang mga kaltas-badyet sa serbisyo sa mga migrante at para sa mas mataas na subsidyo sa mga serbisyong OFW.

“Pinayagan pa nga niya kaming magtayo ng petition-signing booths sa POEA,” sabi pa ni Martinez.

Inalis si Cao sa kanyang puwesto noong Enero 1, matapos ang isa lamang taon ng panunungkulan. “Please give me some dignity,” naibulalas diumano ni Cao, sa kanyang pagkakasibak sa hindi pa malinaw na kadahilanan.

“I was informed verbally a few days ago by higher-ups at DOLE (Department of Labor and Employment) that they want to replace me,” ang saad ni Cao noong nakaraang Disyembre, “but I have not received anything from the Office of the President.”

Wala ring agarang naging pahayag si maging si Labor Secretary Rosalinda Baldoz ukol sa pagkakasibak sa puwesto ni Cao.

Gayunman, sinabi ni Cao na ikinagagalak niya ang mga pahayag ng Migrante. “These are little things but these are what our workers appreciate. I think I’m the only POEA chief who has not been picketed by our workers. ’Yung iba, nirarali araw-araw,” ani Cao.

Sinabi ni Cao na sa ilalim ng kanyang panunungkulan, nagkaroon ng 3.74 porsiyentong pagtaas ng depolyment sa mga OFW— aabot sa halos 1.5 milyon mula Enero hanggang Nobyembre noong nakaraang taon, kumpara sa halos 1.4-M noong 2010. Tumaas rin ng 7 porsiyento ang remitans ng mga OFW: $15.4 Bilyon noong Enero hanggang Oktubre 2010 tungo sa $16.5-B noong nakaraang taon.

Si Labor Undersecretary Hans Cacdac ang nakatakdang humalili kay Cao sa ahensiya.

John Leonard Monterona ng Migrante-Middle East. (Kontribusyon)

Simula pa lamang ng taon subsob na sa kampanya ang Overseas Filipino Workers (OFW) upang tuligsain ang anila’y “hindi malusog na iskemang pagkakakitaan” ng gobyerno sa pamamagitan ng isang circular na inilabas kamakailan.

Inilabas ng Philhealth Board ang Circular No.022, na magtatalaga ng 150% pagtaas sa health premiums na ipapataw sa mga OFW ang naturang circular. Mula sa kasalukuyang singil ng P900, lolobo ito sa P2,400.

Ayon kay John Leonard Monterona, regional director ng Migrante-Middle East, ito’y iskemang pagkakakitaan na naman ng gobyerno sa pamamagitan ng mga ahensiya nito. Aniya, “unti-unting pinapatay” nito ang kapwa niya mga manggagawa sa ibang bansa, at nagpapanggap lamang ito na serbisyong panlipunan.

“Hindi lamang tutuyuin ang mga OFW (dahil sa) pagtaas ng bayarin sa health insurance, bagkus ay tila sisipsipin ang aming dugo sa pagtatalaga ng dagdag na mga bayarin,” ani Monterona.

Isiniwalat ni Monterona na may konsultasyon na ang kanyang grupo sa mga abogado upang pag-aralan ang mga maaaring gawin nilang hakbang upang kuwestiyunin ang legalidad ng Circular No. 022.

Ayon sa naturang mga abogado, ang naturang sirkulo ay taliwas sa Amended Migrant Workers Act, o Republic Act 10022, na nagpapatigil sa anumang pagtaas ng singil ng gobyerno para sa mga serbisyong ibinibigay para sa mga OFW at ng kanilang mga kaanak.

“Isa pa’y walang isinagawang konsultasyon ang Philhealth Board sa mga grupo ng mga OFW. Kaya’t hindi sila dapat magtakda ng agaran hangga’t hindi sila nakikipagdayalogo sa mga OFW at ng mga pamilya nito, ang siyang stakeholders ng ahensiya na ito,” dugtong ni Monterona.

Naglunsad ang Migrante ng signature campaign para kumalap ng suporta sa kampanya laban sa naturang sirkulo. (Matutunton dito ang petisyong ‘NO TO Philhealth premium Increase’)

“Isang milyong lagda ang aming kukunin hanggang sa Hulyo 2012 – ang nakatakdang pagpapatupad ng Philhealth premium sa P2,400 mula sa kasalukuyang P900. Ipapadala namin ang makakalap naming mga lagda kasama ang aming position paper kay Pangulong Aquino at sa mga miyembro ng Philhealth Board,” pagtatapos ni Monterona.

Marahas na tangkang pagdispers ng Philippine National Police sa mga nagrali kontra sa budget cut sa mga serbisyong panlipunan. (Contributed Photo/Kilos Na Laban Sa Budget Cut)

Tumungo muli ang mga mag-aaral sa harapan ng Kongreso upang irehistro ang kanilang laban sa patuloy na pagbawas sa badyet ng edukasyon. (Darius Galang)

Karahasan ang sumalubong sa ilang daang militante na tumungo sa tarangkahan ng Batasan Pambansa Building, tahanan ng Kamara.

Layon ng mga grupo, na karamihan ay nagmula sa sektor ng pangkalusugan at mga kabataan at estudyante, na irehistro ang kanilang paggtutol sa mga nakahain na pagbawas ng badyet sa serbisyong pangkalusugan sa loob ng pambansang badyet ng 2012.

Dalawang trak ng bumbero ang inihanda ng rumespondeng pulis sa harapan ng tarangkahan ng Kongreso.. Kinalaunan, ginamit rin ito sa tangkang pagpapaalis sa mga militante. (Darius Galang)

Nagawang maitulak at mabuksan ng mga kabataan ang dalawang tarangkahan ng Kamara pagdating nila mula sa martsa na nanggaling sa kanto ng Commonwealth at IBP Road. Ngunit hindi sila nagtangkang lumusob sa loob ng bisinidad. Sa halip, itinuloy ang programa ng pagsasalita sa harapan ng tarangkahan.

May ilan pang magsasalita ang nakahanay sa programang nagtagal na ng halos isang oras nang magsimulang gumamit ng dahas ang rumespondeng pulis mula sa QC Station 10 at security units ng Batasan. Lima ang napaulat na nasaktan sa insidente, at dinala agad sa UP Health Service sa Unibersidad ng Pilipinas sa Diliman.

Bagaman basa at may nasaktan, tinapos ng grupo ang programa at mapayapang nilisan ang Batasan.

Planong maghain ng kaso ang mga grupo sa kapulisan at sa puno ng security ng Batasan.

Bitbit ng mga tumungo sa Batasan ang kanilang mga hinaing ukol sa mga panukalang badyet sa serbisyong panlipunan sa susunod na taon. Sa pagtatasa ng League of Filipino Students, nananatiling mababa ang ilalaang badyet para sa edukasyon at pangkalusugan.

Sa loob ng P1.8 Trilyong badyet na ikakasa sa susunod na taon, tatanggap lamang ng 2.4% rito ang edukasyon kumpara sa rekomendasyon ng United Nations na 6%, habang 0.5% naman ang ilalaan ng pamahalaan para sa pangkalusugan, malayo sa rekomendasyon ng UN na 5%.

Nilahukan ng mga grupo ng kabataan ang isinagawang pagkilos, kasama ang LFS, College Editors Guild of the Philippines, Anakbayan, maging ng ilang mag-aaral ng hayskul. Sumama rin ang ilang miyembro ng Gabriela, Migrante, ACT Teachers Party-list, Alliance of Health Workers, at All-UP Workers’ Union.

“Ang laban ay mismong laban sa pagbabawas ng badyet sa serbisyong panlipunan. Umasa kayo ng malalaking protesta, boykot at strikes sa mga darating na linggo,” saad ni Aki Merced, tagapagsalita ng LFS. “Sa ginawang karahasan na ito ng Kamara, wala kaming ibang pagpipilian kundi dalhin ang aming mga ipinaglalaban sa kalye.”

Umabot sa 15 minuto ang kiskisan ng mga guwardiya at demonstrador sa protesta laban sa programang pautang ng Overseas Workers Welfare Administration (Contributed Photo)

Dinahas ng mga guwardiya ng SM Mall of Asia sa Pasay City ang mahigit 30 na Overseas Filipino Workers (OFWs) at kanilang mga pamilya na nagsagawa ng demonstrasyon laban sa programang pautang ng Overseas Workers Welfare Administration (OWWA) na inilunsad sa 1st National Congress of OFWs and Families.

“Grabe ang tulakan, ilan sa amin ang sinuntok ng mga guwardiya. Pilit nila akong kinukuha,” kuwento ni Garry Martinez, tagapangulo ng Migrante International, hinggil sa protesta kaninang umaga sa harap ng SMX Convention Center kung saan idinaos ang nasabing kongreso.

Kabilang din sa mga sinuntok ng mga guwardiya si Melith Ante, OFW na biktima ng human trafficking sa Jordan at nakauwi noong nakaraang taon.

Sa kabila ng pandarahas, may 15 minuto pa ring nairehistro ng Migrante ng kanilang mga panawagan, bago sila tuluyang napaalis ng mga guwardiya na pilit ding kinukumpiska ang mga banner at placard na tumutuligsa kay Pang. Benigno Aquino III at sa OWWA.

Garry Martinez (pinaka-kanan) at iba pang kasapi ng Migrante, matapos dahasin ng mga guwardiya sa 1st National Congress of OFWs and Families (Contributed Photo)

Sa nasabing kongreso, inilunsad ng OWWA ang P2-Bilyong Reintegration Program, kung saan pauutangin ng gobyerno ang mga OFW na bumalik ng bansa. “The program offers different enterprises flexible and easy loan term payments for its OFW availees.  This is in support of the President’s desire to give sustainable businesses to the OFWs and their families,” pahayag ng OWWA.

Isang joint venture ng Department of Labor Employment, OWWA, Land Bank of the Philippines, at Development Bank of the Philippines, magmumula ang pondo ng nasabing programa sa membership fee na ibinabayad ng mga OFW sa OWWA.

Ngunit ayon kay Martinez, “Pambabalahura iyon sa amin. Pera namin iyon eh…Ang OFW na ang siningil, sila pa rin ang pagbabayarin sa pautang na galing mismo sa kanilang pagod at pawis.”

Dagdag pa ng lider-migrante, hindi sinosolusyunan ng pautang ang kawalan ng trabaho sa bansa, na siyang nagtutulak sa mga Pilipino na mangibang-bansa.

Bagaman imbitado ang Migrante sa kongreso ng OWWA, pinili ng mga kasapi nito na irehistro ang kanilang pagtutol sa programang pautang at sa OWWA Omnibus Policies (OOP) na umano’y lalong nagpahirap sa mga OFW.

Simula nang maipatupad ang OOP noong 2003, naging per contract na lamang ang pagiging miyembro sa OWWA, sa halip na lifetime. Nabawasan din ang mga serbsiyo para sa mga OFW sa ilalim ng General Financial Assistance Program.

Dagdag pa ng Migrante, sa halip na “trust fund” ay naging “investment fund” ang pondong inilalagak ng mga OFW sa OWWA. Dahil dito, naging bulnerable ang pondo  sa korupsiyon.

“Kahit ano na lang pwedeng i-‘charge to OWWA’, kahit na wala namang kinalaman sa kapakanan ng OFWs,” paliwanag ni Martinez.

Ang maling paggamit sa pondo ng OWWA ang isa sa mga isyung bibitbitin ng Migrante sa inaasahang malakihang protesta sa State of the Nation Address ni Aquino.

The heavy damage to life and property caused by the twin disasters that hit Japan yesterday, March 11, 2011, was more than unimaginable.

Migrante-Japan joins the people of Japan and the rest of the world in praying for the victims and their loved ones so they may find a way to cope with this monstrous wrath of nature.

As Japan grapples with the rising number of casualties – more than a thousand believed to be dead and tens of thousands injured or unaccounted for – and the devastation to huge expanse of properties, we call on the international community, especially concerned governments to lend swift assistance to the ravaged country which is also host to over a million foreign migrants, including more or less 250,000 Filipinos.

We specifically call on our government through the Department of Foreign Affairs (DFA), the Philippine embassy in Tokyo and the Philippine Consulate General’s Office in Osaka to exhaust all means to reach out to every single Filipino in every area devastated by the 8.9 earthquake and the 30-meter tsunami that slammed the northeastern coastline of Honshu Island one after the other; and to ensure that all are well accounted for, on safer grounds and their needs adequately addressed.

It has been long since an earthquake of this high magnitude and a tsunami as strong and furious as this one had struck Japan. The country has been known for its model disaster preparedness programs, yet all efforts seemed no match as nature unleashed its full might.

Our sympathy goes to the victims and their families left to witness the ugly faces of this unprecedented tragedy.

Migrante-Japan calls on every Filipino in Japan to remain strong and to collect themselves for the bigger challenge ahead. As the Philippines continue to reel from abject poverty, severe unemployment and a host of other problems that drive every able-bodied Filipino, men and women, young and old, to scuttle for work overseas, including Japan, we dare our government to remember the images of our OFWs (overseas Filipino workers) braving disasters, natural or man-made, just to survive and offer decent living for their families left behind.

We challenge President Aquino to reflect and rethink his government’s Labor Export Policy (LEP) and instead begin implementing genuine economic programs that will truly address poverty, unemployment and landlessness for the majority of farmers in the Philippines. Our people have suffered long enough from your neo-liberal globalization policy that made the Philippines a bankrupt economy that it is today. We continue to be vulnerable to internal and external crisis one after another precisely because you continue to allow foreign monopoly capitalists to dictate on us.

If we truly are a sovereign nation, then be the first to assert our independence and lead the nation towards the “right path” as you had promised. No Filipino deserves to be pinned beneath tons of rubble, eaten alive by a tsunami and much less fed to vultures preying on poor people’s labor. We deserve to be with our family, in the comfort of our own home and enjoying the fruits of our hard work.

Migrante-Japan
March 12, 2011

Venus Soliven, migranteng biktima sa Jordan. (Photo courtesy: Migrante International)

Wala pang isang linggo ipinroseso ng recruitment agency ni Venus Soliven ng Buguey, Cagayan Valley, ang kanyang pangingibang-bansa. Akala ni Venus, ngayo’y 24 anyos, na sa Hong Kong siya magtatrabaho bilang domestic helper. Ngunit sa huli’y napadpad siya sa bansang Jordan sa Gitnang Silangan sa bisa ng isang tourist visa. Sa kanyang papeles, businesswoman ang pagpapakilala sa kanya.

“Wala akong kamuwang-muwang noon. Kaya naman pala pagdating sa immigration, pinagmamadali kami,” aniya sa panayam ng Pinoy Weekly.

Taong 1998 iyon. Matapos ang mahigit dalawang taon sa Jordan, pagtakas mula sa among nang-abuso sa kanya, pagkakakulong, at paghihintay ng repatriation, nakauwi siya sa wakas noong Oktubre 3. Puwede na lamang sana siya namahinga, o tahimik na nagsampa ng kaso laban sa kanyang recruitment agency. Ngunit inaalala niya ang mahigit 200 pang Overseas Filipino Worker (OFW) na katulad niyang biktima ng human trafficking, at ngayo’y nananatili sa Jordan.

Kasalukuyang nagsasagawa sila ng hunger strike para kalampagin ang gobyernong Aquino na kagyat silang pauwiin.

Isa ang Jordan sa limang bansang may umiiral na deployment ban, kasama ang Afghanistan, Iraq, Lebanon, at Nigeria. Deklarado ng Department of Foreign Affairs (DFA) na hindi ligtas para sa mga OFW ang nasabing bansa at ipinagbabawal ang pagtatrabaho rito. Kamakailan lamang, anim na Pilipino ang namatay sa isang airplane crash sa Afghanistan, na ikinapuwersa ng DFA na amining hindi tuluyang naipapatupad ang deployment ban sa naturang bansa.

Ngunit lumalabas na hindi lamang sa Afghanistan nagaganap ang ilegal na pagpapadala ng mga OFW, na ayon pa sa grupong Migrante International, ay may basbas mismo ng gobyerno.

Sa isang press conference, ipinakita ng Migrante ang employment contract ni Venus at iba pang OFW na na-stranded sa Jordan. Mayroong authentication ang mga ito ng Philippine Overseas Labor Office- Overseas Workers Welfare Administration (POLO-OWWA).  “Bakit nila ina-authenticate ang employment contract? Hindi ba’t nangangahulugan ito ng human trafficking na may basbas mismo ng gobyerno?” sabi ni Gina Esguerra, pangkalahatang kalihim ng Migrante.

Isang work contract sa Jordan na pinatotoo ng POLO at OWWA.

Abuso sa ahensiyang tinakbuhan

Biktima si Venus ng pang-aabusong seksuwal. “Habang naglilinis ako, hinihipuan ako ng amo ko,” aniya. Gaya ng iba pang OFW doon, tumakas sila sa mapang-abusong mga amo, na nagreresulta sa kanilang pagkakakulong ng ilang linggo bago mai-turnover sa pangangalaga ng OWWA.

Halimbawa, si Jean Dasa, 24, ay hindi binayaran ang sahod ng anim na buwan. “Tumakas din siya dahil sinasaktan siya, at tinutukan ng baril kanyang amo,” kuwento ng kapatid ni Jean na si Nheljean.

Pero sa halip na asikasuhin ng OWWA ang kanyang repatriation, pinagbayad muna ang kanyang pamilya ng P51,000 halaga ng deployment cost. Taong 2009 kinuha ng OWWA ang kustodiya ni Jean, Agosto 2010 nakapagbayad ang kanyang pamilya ng hinihinging deployment cost. Ngunit hanggang ngayon, hindi pa rin siya napapauwi. Hinala ng kanyang pamilya, ibinulsa ng mga opisyal ng OWWA ang halaga sa halip na ibigay sa agency.

Batay sa nasaksihan ni Venus, hindi umano ito nakapagtataka. “May apat akong kasamahan, hinanapan ng employer ng mga taga-OWWA. $400 ang siningil sa kanila ng agency, ang $200 napunta sa OWWA. Nakadikit talaga sila sa mga agency, at malamang may nagaganap talagang suhulan,” aniya.

Taliwas ito sa pahayag ni Philippine Ambassador to Jordan na si Julius Torres na hindi ibinabalik ng gobyerno ang mga runaway OFW sa kanilang mga amo, o hinahanapan ng bagong amo.

Pinasimulan ng administrasyong Arroyo ang "pagmomodernisa" raw ng pasaporte ng bansa. Matagal nang inirereklamo ng mga migrante ang maanomalyang proyekto, pero ipinagpatuloy pa rin ng kasalukuyang administrasyon.

Bago umuwi ng Pilipinas si Siony Tarzar, isang Overseas Filipino Worker (OFW) sa Taiwan, sinubukan niyang ipa-renew ang kanyang pasaporte na malapit nang mag-expire. Umatras siya nang malamang nagkakahalaga ito ng NTD 2,000 (katumbas ng halos P2,800). Payo sa kanya ng mga grupong migrante, sa Pilipinas na lamang siya magpa-renew ng pasaporte nang sa gayon ay makamura.

Pagdating sa bansa, nalaman ni Siony na iba na ang sistema sa pagpapa-renew ng pasaporte, na ngayo’y tinatawag na e-passport dahil sa ilang modernisadong katangian. Dati-rati, pumipila siya sa Department of Foreign Affairs (DFA), sinasagutan ang application form, nagbabayad, at saka maghihintay ng hindi lalampas ng 15 araw bago makuha ang pasaporte. Ngayon, kailangang magpa-iskedyul muna ng appointment sa website ng DFA, ipa-print ang application form, at saka pa lamang makakapunta sa petsa at oras ng appointment.

Kadalasan, ayon sa karanasan ng mga nakakuha na ng e-passport, matatagal ang petsa ng appointment na ibinibigay ng DFA—umaabot ng dalawang buwan o higit pa ang paghihintay. May mga ulat din na hindi naibibigay ang e-passport sa loob ng 10 hanggang 20 araw gaya ng ipinapangako ng DFA.

“’Yung sa kapatid ko, dalawang buwan bago nai-release. Napakataas na ng singil, napakabagal pa ng proseso,” ani Siony sa panayam ng Pinoy Weekly. Nagkakahalagang P950 (ordinary) hanggang P1,250 (rush) ang e-passport, mas mataas sa dating P550 hanggang P750.

Si Pang. Arroyo at DFA Sec. Alberto Romulo, noong iprinisinta sa publiko ang "e-passport." Muling itinalaga ni Pang. Aquino si Romulo sa DFA.

Dagsa ang reklamo

Nagsisimula nang dumagsa mula sa iba’t ibang bahagi ng mundo ang mga reklamo ng mga OFW laban sa matataas na singil sa e-passport na ipinatupad ngayong taon, ayon sa grupong Migrante International.

Ayon sa DFA, nasa uniform rate na USD 50 (katumbas ng halos P2,250) ang singil sa pag-aplay ng e-passport mula sa ibang bansa. Pero kung pagbabatayan ang mga ulat na nakalap ng Migrante mula sa iba’t ibang tsapter nito, lumalabas na higit pa rito ang sinisingil sa mga migranteng Pilipino. Sa Estados Unidos, halimbawa, umaabot ito ng USD 135 o katumbas ng halos P6,075.