Dumarami ang mga Overseas Filipino Worker (OFW) na stranded sa Libya, habang isa naman ang naiulat na namatay. Kasabay nito, tinuligsa ng iba’t ibang grupo ang umano’y kapabayaan ng gobyerno na mabagal ang paglikas ng tinatayang 32,000 Pilipinong nagtatrabaho sa nasabing bansa.

Ayon sa pinakahuling ulat ng Migrante International, na nagtayo ng Crisis Hotline para imonitor ang krisis, mayroong 830 na OFW ang stranded sa iba’t ibang bahagi ng Libya. Sa bilang na ito, 396 ang lalaki, 60 ang babae, at 374 ang hindi pa nakikilala.

Walang tulong

Kanya-kanyang diskarte ang mga OFW para makaalis sa Libya, at walang tulong na natanggap mula sa gobyerno nang makarating sa border ng katabing mga bansa. Narito ang ilan sa mga ulat ng Migrante:

• Noong Pebrero 26 ng gabi, 47 na OFW sa Wafa na nagtatrabaho para sa ENI Gas Plant ang naglakad sa disyerto kasama ng iba pang mga migrante sa loob ng pitong oras. Ngunit pagkarating sa border ng Algeria, hindi sila pinayagang tumawid dahil sa kawalan ng mga dokumento. Nang tumawag ang mga OFW sa Philippine Overseas Labor Office- Overseas Workers Welfare Administration, sinabihan ang mga ito na bumalik sa Ghadames, Libya (dalawang oras ang layo), sa halip na tulungang makalampas sa border.

• Kahapon, Pebrero 27, may 16 na OFWs mula sa Hopewell Recruitment Agency ang nagdesisyon na ring maglakad patungong Algeria dahil naubusan na sila ng suplay ng pagkain. Wala rin silang dalang mga dokumento, at hindi makontak ang mga opisyal ng embahada sa Tripoli.

• Ngayong araw, nakarating sa Al Salloum border ng Egypt ang 60 na OFWs mula sa Amal at Harouge sa Libya. Pero walang opisyal ng embahada ng Pilipinas ang naka-estasyon sa border. Nakarating sila sa tulong ng armadong mga eskort na kinailangang bayaran ng 400 dinars bawat isa.

• Nakarating din ngayong araw ang grupo ng 80 na OFW sa Tunisia. Ayon kay Gil Lebria, coordinator ng Migrante-Libya na kasama sa mga OFW, wala ring mga opisyal ng gobyerno ng Pilipinas sa Tunisia, kahit isa ito sa exit points na itinuro ng Department of Foreign Affairs (DFA).

Isang OFW patay?

Samantala, iniulat din ng Migrante na isang OFW ang nasawi noong Pebrero 12 dahil inatake ng armado sa Libya. Una itong napag-alaman ni Fr. Allan Arcebuche ng San Francisco Catholic Church sa Tripoli, dahil sa ulat ng mga Pilipinong nars sa Jalo General Hospital sa Benghazi.

Kinumpirma ito ni John Leonard Monterona ng Migrante-Middle East, na nagsabing nagtatrabaho ang nasawing OFW para sa Challenger Limited, isang kontraktor para sa oil and gas drilling. Umano’y naka-duty ang OFW nang atakehin ng ‘di pa nakikilalang mga armado. Hindi pa malinaw kung namatay siya sa tama ng bala o sa pagkahulog mula sa rig na kinatatayuan.

Kasalukuyang kinukumpirma pa ang identidad ng nasabing OFW.

“Ito na ang kinakatakot natin mula pa lamang magsimula ang krisis sa Libya. Nangyari na nga at hanggang ngayon huli pa rin sa aksyon ang ating gobyerno,” sabi ni Gina Esguerra, pangkalahatang kalihim ng Migrante.

Sa kabila ng malaking pondo

Ayon sa DFA, may 1,327 na OFWs na ang nailikas sa Libya kahapon, at mahigit 200 na ang nakauwi ng Pilipinas.

Pero ayon kay Esguerra, karamihan sa mga OFW na nakabalik sa bansa ay tinulungan at ginastusan ng kanilang mga employer, at hindi ng gobyerno.

Inamin mismo ng DFA na ang mga employer ang nag-repatriate sa ilan sa mga batch na nakauwing mga OFW.

“Nangangamba kami na baka matulad ito sa giyera sa Iraq at Lebanon, kung saan malaki ang pondong inilaan para sa stranded na mga OFW, pero hindi naman napunta sa kanilang repatriation,” ani Esguerra sa panayam ng Pinoy Weekly.

Nasa $150,000 ang inilaan ng DFA para sa paglikas ng mga OFW sa Libya, bukod pa sa P200-Milyon na inilaan naman ng OWWA.

Noong giyera sa Iraq noong 2004 at Lebanon noong 2006, tinuligsa ng Migrante ang dating gobyernong Arroyo sa kabiguan nitong i-repatriate ang mga OFW.

Walang OFW ang na-repatriate mula sa Iraq sa kabila ng $253,500 na pondo. Sa Lebanon naman, nasa 1,000 na OFW lamang ang na-repatriate ng gobyerno (mas malaki pa ang bilang ng na-repatriate ng International Organization for Migration na 4,000 OFW) sa kabila ng P150-M na inilaan ng OWWA.

Contingency plan para sa mag-uuwiang OFW

Samantala, binatikos naman ng Kilusang Mayo Uno (KMU) ang umano’y insensitibong pahayag ng Department of Labor and Employment na hindi makakaapekto sa oportunidad para sa trabaho sa Libya ang kasalukuyang sigalot na tinagurian nitong “temporaryo” lamang.

Ayon kay Roger Soluta, pangkalahatang kalihim ng KMU, “Ang kailangan nating marinig ngayon ay ang mga hakbang para ma-repatriate ang ating mga manggagawa.” Binatikos ng lider-manggagawa ang polisiya ng gobyernong Aquino na tinutulak ang mga Pilipino na mangibang-bansa, “habang walang ibinibigay na garantiya para sa kanilang mga karapatan at kaligtasan.”

Sinabi rin ni Esguerra na sa gitna ng mga sigalot sa Gitnang Silangan, kung saan nagtatrabaho ang kalakhan ng mga OFW, kailangan nang maghanda ng gobyerno ng mas matagalang contingency plan.

“Kapag nagsiuwian ang daan-daang libong mga OFW, kailangang may naghihintay na trabaho para sa kanila,” aniya.