Iimbestigahan daw ng binuong superbody ng Department of Justice ang mga paglabag sa karapatang pantao. Pero tila mapurol ang imbestigasyon, dahil gusto nilang isama pati ang mga kaso laban sa mga grupong wala sa gobyerno.

Binatikos ng iba’t ibang militanteng grupo ang pagbuo ng naturang superbody na anila’y matutulad lamang sa ibang mga “task force” at ahensiya na inatasang mag-imbestiga ngunit napalusot pa rin ang mga lumalabag sa karapatang pantao.

Para sa grupong pangkarapatang pantao na Karapatan, “inessential” ang “superbody” ni Aquino sa paglutas ng mga mga kaso ng extra-judicial killings at paglabag sa karapatang pantao.

“If this government is truly sincere in rendering justice for the victims of rights violations, the mandated agencies and the courts should do what they should be doing – properly and effectively investigate these incidents, and to jail and prosecute the violators,” pahayag ni Cristina Palabay, pangkalahatang kalihim ng Karapatan.

Sinabi naman ni Joms Salvador, pangkalahatang kalihim ng Gabriela, na malamang na matulad ang naturang superbody sa Task Force Usig noong panahon ni Pangulong Arroyo na walang nausig ni isang lumabag sa karapatang pantao.

“Anong maaasahan ng taumbayan sa isang kapulungan na nilikha bilang bahagi ng isang programang nakabalangkas sa panlilinlang at paglabag sa karapatan ng mamamayan?” dagdag pa ni Salvador.

Inilinaw ni Salvador na bahagi ng programang kontra-insurhensiya na Oplan Bayanihan ang pagbubuo ng human rights superbody na pabanguhin ang Armed Forces of the Philippines (AFP), Philippine National Police (PNP) at iba pang ahensiya ng gobyerno at pati na mismo ang administrasyong Aquino.

Sinabi pa ng mga militante na sa pagsama sa tinaguriang non-state actors, o mga pampulitikang puwersa na hindi bahagi ng estado tulad ng mga rebolusyonaryong kilusan, hindi mabibigyang pokus ang malupit na mga kaso ng pang-aabuso ng militar.

Ayon sa Kalipunan ng mga Katutubong Mamamayan ng Pilipinas (KAMP), ang superbody ay isang mahinang pagtatakip sa lumalaking bilang ng mga kaso ng paglabag sa karapatang pantao na mismong mga puwersa ng estado ang may kagagawan.

“Isa na naman itong non-admission na nagpapatuloy ang mga abuso sa karapatang pantao. Hindi natapos ang mga pagpatay at brutalidad, tatlong taon matapos unang umupo si Aquino,” pahayag ng KAMP.

Larangan para sa hustisya

Gayunman, isang benyu ang naturang superbody para muling humiling ng hustisya ang mga biktima at kaanak nila, tulad nina Glenda Leonor at Mylene Tiongson.

Pinaslang ang anak ni Leonor na si Arnel noong Abril 2012 habang nagpoprotesta ang huli laban sa demolisyon sa kanilang mga bahay sa Silverio Compound, Sucat, Parañaque.

Dinukot naman ang asawa ni Mylene Tiongson noong araw ng demolisyon sa Silverio. Sinabi niya na matapos ang putukang nangyayari, lumabas ang asawa niyang si Vicente para bumili ng ulam. Biglang hinuli at ginulpi ng mga pulis si Vicente.

Hanggang ngayon, nakakulong pa rin ang asawa ni Mylene sa Coastal Parañaque City Hall, at nakakaranas pa umano ng mga pananakit.

“Ang hirap magsinungaling sa anak. Tinatanong noong anak ko, ano daw ‘yong nasa kamay ng kanyang ama, sinasabi na lang ng kanyang tatay, bracelet,” kuwento ni Mylene sa nakaposas niyang asawa.

Samantala, kasama sa nagprotesta si Nicolette Gamara, anak ni Renante Gamara na konsultant sa National Democratic Front of the Philippines (NDFP) na dinukot ng militar at ikinulong ngayon sa Camp Crame.

Sinabi ni Nicolette na dinukot ang kanyang ama sa parking lot ng Star Mall sa Las Piñas. Kinasuhan din ang kanyang ama ng kidnapping with murder ng isang private first class sa Mauban, Quezon noong 2007. Maliban pa roon, may isa pa siyang warrant of arrest sa Labo, Camarines Norte at isa rin sa Tinoc, Ifugao.

“Wala naman siyang ibang hinangad kundi magkaroon ng isang alternative na society para sa atin, sa magiging anak ko,” wika ni Nicolette.

Pati ang ina niyang si Amelita Gamara, kinasuhan din ng mga militar at isinasangkot sa mga aksiyong militar ng New People’s Army.

“Parang insulto ang superbody na ito,” sabi ni Nicolette. “Itinatanggi (ni Aquino) na may political prisoners sa bansa natin. Ang ginagawa niya, sinasampahan niya ng criminal cases ang mga aktibista para sabihing wala nang mga bilanggong pulitikal.”

Hakbang ni De Lima

Sa kanyang panayam sa media, sinabi ni Department of Justice Secretary Leila de Lima na pangunahing layunin ng nasabing superbody ang imbestigahan ang mga kaso ng pagpatay, pagkawala, pagpapahirap at ibang pang kaso ng paglabag sa karapatang pantao ng estado at non-state actors.

Sinabi rin ni De Lima na manggagaling sa listahan ng gobyerno, non-government at international organizations ang kanilang imbentaryo. Isinagawa raw ang imbentaryong ito upang unahin ang mga imbestigasyon, reinvestigation, pagmamanman at pag-uusig ng mga kaso.

Dagdag pa ni De Lima, “Hindi muna kami mag-me-mention ng number (o bilang ng mga biktima) hangga’t hindi pa tapos ang review ng technical working group.” Mula taong 2001 hanggang 2012 ang saklaw ng listahan ng nasabing technical working group.

Napagkasunduan ng naturang superbody na bumuo ng tatlong grupo na titingin sa mga kaso ng extra-judicial killings.

Magkakaroon daw ng isang special oversight team para sa mga kasong kasalukuyang nililitis o iniimbestigahan, isang special investigating team para sa mga bagong kaso at isang grupo para sa “special unsolved cases.”

Sinabi ni De Lima na seryoso ang naturang superbody na imbestigahan ang mga kaso. Pero may dahilan para magduda ang mga biktima at kaanak: Dahil marami nang ginawang superbody ang nakaraang administrasyon at wala naman itong nalutas. Samantala, nagpapatuloy pa rin ang mga paglabag sa karapatang pantao.