Malawakang pambobomba at sunud-sunod na mga operasyong militar ang nagresulta sa sapilitang paglikas ng daan-daang sibilyan sa kanilang mga tahanan sa Trento, Agusan del Sur.

Sinabi ng grupong pangkarapatang pantao na Karapatan na aabot sa 83 pamilya, o 397 indibidwal, ang lumikas mula sa kanilang mga komunidad sa Styo Upper New Visayas sa Trento dahil sa walang-tigil na operasyong militar ng pinagsanib na mga puwersa ng 10th at 4th Infantry Division ng Pihlippine Army sa ilalim ng Eastern Mindanano Command (Eastmincom) kontra sa mga rebelde raw sa lugar.

Iniulat din ng Karapatan ang paglabag sa karapatang pantao ng mga residente, tulad ng pag-aresto sa mga sibilyan at pagparatang sa isang nasugatang menor-de-edad na isang rebelde.

Sinabi ng mga residente ng lugar na pitong beses ang walang habas na pambobomba ng militar kasabay ng operasyon ng mga ito noong Mayo 7.

Kahit umano sa lugar na pinaglikasan, nakabantay umano ang mga militar na nagdudulot na takot sa mga residente.

“Kahit sa mga evacuation center, may mga nakasibilyang militar sa pamumuno (ng isang) Col. Benavides ng 75th IB. Kasama sila ng DSWD (Department of Social Welfare Development) sa pagbibigay ng relief goods (habang tinatakot ang) mga bakwit,” ani Rev. Jurie Jaime, tagapagsalita ng Karapatan-Southern Mindanao.

Sinabi rin ng Karapatan na isang 16-anyos na bata ang nasugutan sa kaliwang hita dahil sa operasyong militar matapos siya maiwan sa paglikas ng kanyang pamilya. Pinaratangan ding rebelde ang naturang menor-de-edad.

“Lumikas ang buong komunidad kasama ang pamilya ko dahil sa takot. Iniisip ko na makakayang lumikas ng aking anak at makakasama namin sa evacuation site, pero nawawala siya maghapon. Noong gabi ng Mayo 8, nagulat ako sa pagdating niya sa evacuation site pero may sugat na sa kaliwang hita. Pero bago ko siya malapitan para sana madala sa ospital, sinunggaban na siya ng mga militar at inakusahang NPA,” ani Malimbasao.

Sa mga ulat sa midya, kusang sumuko ang menor-de-edad na pinararatangang kasapi daw ng Guerrilla Front 20 ng New People’s Army – Southern Mindanao Regional Committee.

Nasugatan umano ang menor-de-edad sa operasyon ng militar sa hangganan ng mga bayan ng Compostela at Agusan del Sur.

Hindi rin ikinaila ng militar na kasama ang pamilya ng biktima sa mga lumikas.

“These evacuees were checked and were given relief goods by the Brigade, which had been the deciding point of his mother who convinced him to surrender,” pahayag ng 4th ID sa midya.

Pero iginiit ng ama ng biktima na hindi rebelde ang kanyang anak at hindi siya sumuko. “Inaresto nila ang aking anak at dinala sa headquarters ng 4th ID sa Cagayan de Oro. Ang hiling namin, palayain nila ang anak ko para maipagamot namin sa sibilyang ospital,” ani Malimbasao.

Kasalukuyang nasa Camp Evangelista Station Hospital ang biktima.
“Inilantad ng engrandeng aksiyong militar ang brutalidad nito na nagtatago sa ilalim ng peace and development ng Oplan Bayanihan,” pahayag ni Jaime.

Sinabi rin ni Jaime na ang malawakang operasyong militar ay bahagi ng clearing operations para sa tangkang pagmimina.

“Hanggang ngayon, nababalot ng takot ang mga komunidad sa hangganan ng bayan ng Monkayo at Trento dahil sa clearing operations ng Oz Metal Coporation at Monkayo Comsolidated Mining kasama ang Armed Forces of the Philippines,” aniya.

Dagdag pa ng Karapatan, isang buntis at isang bagong panganak na babae ang nakaranas ng pagdurugo matapos ang kanilang paglikas mula sa operasyong militar sa Upper New Visayas.

Gayundin, inirereklamo ng mga residente na hinalungkat umano at pinagkukuha ang laman ng kanilang mga tindahan at kinatay ang mga alagang hayop.

“Lumabag ang 10th at 4th ID sa international humanitarian law dahil sa paggamit nila sa mga komunidad ng sibilyan bilang lunsaran ng kanilang giyera at paglalagay sa mga sibilyan sa kapahamakan, “ ani Jaime.