Minamaltrato umano ng militar si Tirso Alcantara, kilala rin bilang Ka Bart, bilanggong pulitikal na itinuturong mataas na lider ng New People’s Army (NPA) at konsultant ng National Democratic Front (NDF) sa usapang pangkapayapaan sa gobyerno.

Ito ang inirereklamo ng Samahan ng Ex-Detainees Laban sa Detensyon at Aresto (Selda), grupong pangkarapatang pantao.

Kasalukuyang nakakulong si Alcantara sa Fort Bonifacio, Taguig City, mula noong nakaraang taon. Maliban sa idinadaing ni Alcantara na pagmamaltrato, ibayong paghihigpit ang nararanasan ng mga nais dumalaw ang ipinapatupad ng mga militar.

Ayon sa Selda, tinangkang dumalaw kay Alcantara ang tatlong staff ng Karapatan, kasama ang dalawang abogado at isang doktor, noong Hunyo 17. Pero hindi umano pinayagang makapasok ang mga staff ng Karapatan.

Tanging ang mga abogado at doktor lamang ang pinayagang makita si Alcantara. Sinabi pa ng grupo na hindi rin nagawang makonsulta nang maayos ng doktor na kasama ng Karapatan si Alcantara dahil hindi pinayagang ipasok ang mga gamit medikal.

“Marami silang pinapakuhang requirements sa amin bago payagang makadalaw ang human rights groups,” pahayag ni Angelina Ipong, pangkalahatang kalihim ng Selda. Ani Ipong, ipinapakuha ang sinumang nais dumalaw kay Alcantara ng permiso at accreditation letter mula sa Commission on Human Rights, Office of the President at sa opisina ng chief of staff ng Armed Forces of the Philippines.

Sa sinumpaang salaysay ni Alcantara, sinabi niyang hindi maayos siyang tinatrato ng militar sa loob ng kampo. Makailang ulit umanong hindi maayos at hindi malinis ang ibinibigay na pagkain sa kanya noong 2011. Inireklamo na ito ng kanyang abogado sa namamahalang mga opisyal ng militar, pero wala pa rin umanong aksiyon ang huli.

“Ilang beses akong binigyan ng ulam na hindi malinis at hindi naluto nang maayos. Minsan ’yung ulam na manok ay may dugo pa at yung isda ay mayroong pang bituka. Noong Disyembre 20, 2011, pagkakain ko ng papaya namanhid at namaga ang aking buong labi na parang nilagyan ng anesthesia,” sabi pa ni Alcantara, sa kanyang sinumpaang salaysay.

Noong Nobyembre 21, aniya, kinuha raw ng militar ang kanyang salamin at ibinalik lamang noong Mayo 26, 2012, pagkalipas ng anim na buwan.

Sinabi pa ni Alcantara sa kanyang salaysay na nagpatuloy ang pagbibigay sa kanya ng pagkain at inuming hindi malinis at pinaghihinalaan niyang nilalagyan ng gamot. Mula umano Enero hanggang Hunyo nitong 2012, makailang-ulit siyang binigyan ng pagkain at tubig na nagdudulot ng pamamanhid sa kanyang labi at pagkahilo.

Kahit may sakit na high blood si Alcantara, patuloy rin siya umanong binibigyan ng pagkaing matataba at kung gulay naman ang ibigay, ito nama’y maalat.

“Isang tanghali noong Marso 2012, pinakain ako ng isda na may sabaw. Nakakita ako ng tatlong palito ng posporo na nakahalo sa ulam na ibinigay sa akin,” ani Alcantara.

Naranasan din umano niyang mabigyan ng pagkaing may halong bubog o pagkaing puno ng langgam.

Ayon pa kay Alcantara, hindi umano nagpapakilala ang isang doktor na tumingin sa kanya noong Marso 10 nang tumaas ang presyon ng kanyang dugo. Matapos ang ginawang ECG sa kanya, binigyan umano si Alcantara ng gamot na naging sanhi ng pagkahilo, pananakit ng ulo at panginginig nito.

Nang tanungin niya ang doktor, kinaumagaha’y sinabi ng di-nagpakilalang doktor na resulta umano ng ECG ang kanyang nararamdaman, ngunit taliwas naman sa sinabi ng isa pang doktor na kilala na ni Alcantara, wala pa daw resulta ang ECG.

“May pagkakataon din na pinapainom nila ako ng gamot sa sakit sa ulo at sipon kahit wala naman akong sipon o sakit sa ulo,” salaysay pa ni Alcantara.

Nangangamba si Alcantara na lalong mapapasama ang kanyang kalusugan at maging kaligtasan kung magpapatuloy ang kanyang pagkakapiit sa Fort Bonifacio.

Para sa Selda, malinaw raw na bahagi ng pagtortyur sa isang bilanggong pulitikal ang “hindi makataong pagtrato” kay Alcantara.

“Hindi makatao ang ginagawa sa kanya. Isa itong porma ng panggigipit at karahasan o tortyur sa isang bilanggong pulitikal,” sabi ni Ipong.

Sinabi pa ni Ipong na hindi dapat nakakulong sa isang kampo militar si Alcantara dahil isa siyang bilanggong pulitikal at konsultant ng NDF.

Bukod sa di-makataong pagtrato, mahigpit din umano sa mga dumadalaw ang mga militar kahit sa sariling pamilya.

“Restricted ang dalaw sa kanya. Sabi nga raw niya, mas matagal pa ang paghihintay ng mga dumadalaw sa harapan ng kampo kaysa sa aktuwal na oras ng pagdalaw,” dagdag pa ni Ipong.

Panawagan ng Selda at Karapatan na agarang mailipat sa sibilyang kulungan si Alcantara upang makita at masuring mabuti ng mga doktor, kung hindi man agarang mapalaya.

“Dapat siyang mailipat sa isang regular civilian detention, lalo (dahil) siya’y isang NDF consultant dapat nga kilalanin nila ang Jasig (Joint Agreement on Safety and Immunity Guarantees) at dapat palayain ang mga consultant para naman magampanan nila ang kanilang mga tungkulin sa uapang pangkapayapaan,” ani Ipong.

Ang Jasig ay kasunduan sa pagitan ng gobyerno ng Pilipinas at NDF na nagsasabing di maaaring arestuhin o usigin sa sistemang panghustisya ng katunggaling puwersa ang mga personalidad at lider na aktibong kalahok sa usapang pangkapayapaan.