Ang sining at pakikibaka ni Brocka
Bukod sa pagiging premyadong direktor sa pelikula at Pambansang Alagad sa Sining, kinilala si Lino Brocka sa pagiging palaban at matapang na kritiko ng diktadurang Marcos. Ginamit niya ang kanyang mga pelikula para suriin ang lipunan.
Bukod sa pagiging premyadong direktor sa pelikula at Pambansang Alagad sa Sining, kinilala si Lino Brocka sa pagiging palaban at matapang na kritiko ng diktadurang Marcos. Ginamit niya ang kanyang mga pelikula para suriin ang lipunan.
Naging biktima rin si Brocka ng hagupit ng rehimeng Marcos nang minsan siyang makulong. Ngunit hindi ang kanyang mga pelikula o sining ang dahilan ng kaniyang pagkakaaresto. Sa halip, dinampot si Brocka kasama ang kaibigang direktor na si Behn Cervantes habang sinusuportahan ang transport strike na inilunsad ng mga tsuper ng jeep noong 1985. Kinasuhan sina Brocka at ang mga kasama niya ng illegal assembly. Sa kabila ng pagpipiyansa, hindi pinakawalan si Brocka at ilan sa mga dinakip matapos na dagdagan ang kaso nila ng inciting to sedition.
Bagamat sa kaniya umanong sining kinikilala si Brocka, masusukat at matitimbang ang kaniyang mga panindigan, higit, sa labas ng paggawa ng pelikula. Gayong epektibong sandata ang sining sa pagsusulong ng mga interes ng mga pinagsasamantalahan, kinilala ni Brocka na mas nakahihigit ang kapangyarihan ng pakikipagkapit-bisig sa iba pang sektor.
Sa dokumentaryong Signed: Lino Brocka ng Amerikanong filmmaker na si Christian Blackwood, idinetalye ni Brocka ang kaniyang mga panindigan at pakikipaglaban. Aniya, “ I am fighting for an atmosphere wherein I could make the kind of films I’d like to make with the least compromise. And to do that, you have to fight the system.” Ayon pa kay Brocka, hindi raw dapat inihihiwalay ng mga alagad ng sining ang kanilang reyalidad sa reyalidad ng buong lipunan. Hindi raw nalalayo ang problema sa industriya ng paggawa ng pelikula sa problemang kinakaharap ng iba pang sektor tulad ng mga mangaggawa, magsasaka at mga estudyante.
Sa pagbagsak ng diktadura noong 1986 at pagbubuo ng bagong konstitusyon, kasama si Brocka sa mga nahirang para maging kasapi ng Constitutional Commission. Isa sa mga sinasabing kontribusyon ni Brocka sa konstitusyon ay ang artikulo hinggil sa malayang pagpapahayag. Ngunit bago pa man matapos at mapagtibay ang ngayo’y kinikilala bilang Saligang Batas ng 1987, nagbitiw si Brocka dahil sa pagpapalabnaw sa mga artikulong magagarantiya sana sa mga karapatan ng mamamayan at magsusulong sa interes ng nakararami.
Sa mga huling taon ng buhay ni Brocka, naging kritiko siya ng panunungkulan ni Cory Aquino, na minsan niyang sinuportahan noong 1986 snap elections, dahil sa pagsusulong ng kanyang administrasyon sa pananatili ng US bases, mapanlinlang na reporma sa lupa at pag-aarmas sa mga vigilante. Ginawa ni Brocka ang pelikulang Orapronobis bilang protesta at pagkukundena sa paggamit ng administrasyong Aquino sa mga grupong paramilitar para supilin ang rebelyon sa kanayunan sa halip na tugunan ang ugat ng pag-aalsa.
Sa pagkilala kay Brocka bilang isang natatangi at mahusay na alagad ng sining ng pelikula, hindi dapat maihiwalay sa kanyang mga obra ang kaniyang paninindigan at mga ipinaglaban na siyang bukal ng kaniyang sining na dinadakila at pinupuspos ng papuri.