Hindi bago ang sapilitang pagkawala o enforced disappearance sa Pilipinas. Sa katunayan, ilang dekada na nating dinadanas ang kuwentong ito nang paulit-ulit. Mula sa wikang Español, unang ginamit ang salitang “desaparecidos” sa Latin America noong Cold War dahil maraming dinudukot bilang paraan ng politikal na panunupil. Ang paglahok naman ng mga puwersa ng estado sa […]
Marahil gasgas na sa marami ang kuwento ng maralitang lungsod. Iyong naghangad ng mas maayos na buhay sa siyudad, pero mabibigo at lalong malalagay lamang sa peligro. Sa isang banda, ganito rin ang buhay ni Carlito “Karletz” Badion. Ang malaking kaibahan, naging pambansang lider maralita si Karletz bilang secretary general ng Kadamay at kasamahan ko nang maraming taon. Ginugunita natin ang kanyang buhay. Tatlong taon na mula nung pinaslang siya ng militar noong Mayo 26, 2020 sa edad na 52.
Sa nalalapit na pagtatapos ng isang taong appointment ban sa mga natalong kandidato sa halalan noong 2022, nagpahayang si Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa isang panayam sa midya sa ASEAN Summit sa Indonesia na magkaroon ng pagbabago kanyang gabinete.
Noong Abril 22, ipagdiwang natin ang ika-53 na Earth Day. Noong 1970 ito naitaguyod nang magkasa ng demonstrasyon ang isang senador sa Estados Unidos para bigyang pansin ang mga isyung pangkalikasan.
Unang ipinagdiwang ang labor day sa Pilipinas noong Mayo 1, 1903. Sa pangunguna ng Union Obrera Democratica de Filipinas, ang unang pederasyon ng paggawa sa bansa, mahigit 100,000 manggagawa ang nagmartsa mula Plaza Moriones sa Tondo hanggang Malacañang upang ipaglaban ang maayos na pasahod, mabuting kalagayan sa trabaho at ang pambansang kalayaan.
Nitong Mayo 3, ginunita ng mga mamamahayag at tagapagtaguyod ng kalayaaan sa pamamahayag at pagpapahayag ang ika-30 taon ng World Press Freedom Day at sumumpa na hindi ititigil ang laban sa malawakang disimpormasyon at pambabaluktot sa katotohanan ng mga nasa poder.
Mayroon naman talagang mga kailangan baguhin at isama dito gaya ng anti-political dynasty provision, pagiging hiwalay na constitutional commission ng Commission on Human Rights, pagbago ngunit hindi pagbuwag ng party-list system upang matugunan nang mas mabuti ang tunay at inclusive representation at pagpapalawak ng Bill of Rights para maging bahagi nito ang socio-economic at cultural rights. Ngunit duda ako na magbibigay ng progresibong Cha-cha ang Con-con na pangungunahan ng mga delegadong ihahalal mula sa mga distrito.
Kritikal na magsuri sa ngayon at bago, umalpas sa nakagawian, abutin ang masa at mga posibleng kaibigan kung nasaan sila, isulong ang mga laban. Sa ganito, harapin ang mga nakakabagabag na katotohanan, tanong at palaisipan, at huwag magkasya sa mga nakakapanatag na madaling kasagutan. Sa ganito, makakapagpalawak at makakapagpalakas. Mananatiling buhay ang alamat ng mga Tiamzon sa kilusang rebolusyunaryo at aktibista. Hamon na panatilihing buhay ang diwa nila.
Napakahalaga mga mga karapatang pantao sa ating lipunan. Ito ang dahilan kung bakit may mga probisyon ang ating Saligang Batas na tumatalakay dito. Halimbawa nito ang Article XIII hinggil sa Social Justice and Human Rights. Ngunit paano naman ang mga tagapagtanggol ng mga karapatang pantao o mga human rights defender? May batas ba na nagbibigay sa kanila ng proteksyon tungkol sa kanilang gawain?
Hindi mandatory ROTC ang magtuturo ng disiplina at patriyotismo sa kabataan. Hindi rin nangangailangan ng karagdagang reserbang puwersang militar ang bansa dahil wala sa war footing ang Pilipinas hindi tulad ng South Korea na patuloy ang girian sa North Korea.
